ABD ara seçimlerinde kilit ilçeler ve ekonomik gündem

ABD'de 3 Kasım'da yapılacak Kongre ara seçimleri öncesinde iki başlık öne çıkıyor: Latin kökenli seçmenin birkaç kilit ilçedeki ağırlığı ve yüksek yaşam maliyetinin Cumhuriyetçi Parti'nin kampanyasını zorlaması. Aynı dönemde Başkan Donald Trump ile Başkan Yardımcısı JD Vance'in bazı mitinglerinin ve bir basın toplantısının iptal edildiği bildirildi.

Neler biliniyor

EFE'nin haberine yer veren Clarín'e göre Latin kökenli seçmen, Temsilciler Meclisi'nin kontrolü için 20'den fazla ilçede belirleyici olabilir. Sivil toplum kuruluşlarına göre bu grup yaklaşık 39 milyon potansiyel seçmenden oluşuyor. Latin Amerikalı işveren kuruluşu ABIC'in analizi, Teksas, Kaliforniya, Colorado, Florida, Arizona, Nevada, New Jersey, New York, New Mexico ve Pensilvanya'da yaklaşık iki düzine rekabetçi ilçeyi işaret ediyor. Senato yarışlarında da Teksas'ta Ken Paxton ile James Talarico, Georgia ve Kuzey Carolina'da Latin seçmenin etkisi bekleniyor.

İlçe düzeyinde örnekler de var. EFE'ye göre Teksas'ın 15. ilçesinde demokrat Bobby Pulido, mevcut milletvekili Mónica de la Cruz'a meydan okuyor. Florida'nın 27. ilçesinde cumhuriyetçi María Elvira Salazar, göç politikasındaki aşırılığı sorgulamasıyla dikkat çekiyor. Kaliforniya'nın 22. ilçesi ile Colorado'nun 8. ilçesi de öne çıkan yarışlar arasında.

Sayılar kaynaklarda şöyle geçiyor: Pew Research Center'a göre ABD'deki Latin nüfusu 2024'te 68 milyona ulaştı. Bu, 2000 yılındaki 35,3 milyonun neredeyse iki katı. The New York Times'ın anketine göre Latin seçmenlerin yüzde 61'i Demokratlara destek vereceğini söylüyor. Trump ise 2024 seçiminde Latin oylarının yaklaşık yarısını almıştı.

Yaşam maliyeti ve savaşın etkisi

Sondajlar, Cumhuriyetçilerin Temsilciler Meclisi'ni kaybedebileceğini ve Demokratların Senato'da çoğunluğu alabileceğini gösteriyor. EFE'ye göre bunun temel nedeni, Trump'ın ekonomi kararlarının seçmenin cebine yansıması. 2025'te başlatılan ticaret savaşı ve gümrük vergileri ithalatı pahalılaştırdı.

Trump'ın 28 Şubat'ta İran'a yönelik saldırı başlatması da fiyatları etkiledi. Kaynaklara göre savaş, Hürmüz Boğazı'ndan geçen ticaret akışını azalttı ve akaryakıt fiyatlarını yükseltti. ABD'de benzin fiyatı Şubat'a göre yaklaşık yüzde 50, motorin ise yaklaşık yüzde 70 arttı. Eylül ayı PCE enflasyonu yüzde 3,6, son çeyrekteki ortalama IPC ise yüzde 3,5 olarak açıklandı. EFE, savaşın bugün ABD'de çok sayıda kişi tarafından tepkiyle karşılandığını belirtiyor; bu bir kaynağın değerlendirmesi olarak aktarılmalıdır.

Öte yandan büyüme verileri karışık bir tablo çiziyor. Üçüncü çeyrekte ekonomi yüzde 3,4 büyüdü, tüketim yüzde 3,8 arttı. Şirket yatırımları yüzde 12,7 yükseldi; bilgi işleme ekipmanlarında artış yüzde 37,4 oldu. Yapay zekâ yatırımları büyümeye katkı verirken, veri merkezlerinin enerji ve su talebi ile istihdam kaybı kaygıları seçmen tepkisine yol açıyor.

FIU ve YouGov anketine göre Hispanik seçmenlerin yüzde 46,8'i son bir yılda finansal durumunun kötüleştiğini, yüzde 35'i en önemli konunun enflasyon olduğunu, yüzde 12,2'si ise istihdam, ücret ve ekonomiyi öne çıkardığını söyledi. Community Change Voters'ın Franco Caliz-Aguilar'ı, Trump'a oy verenler arasında pişmanlık olduğunu savunuyor. Bu, bir kuruluş yöneticisinin görüşü olarak aktarılmalıdır. Erken oy verme verileri de Latin katılımının önceki seçimlere göre yüksek olduğunu gösteriyor.

Trump ve Vance'in programında değişiklik

Anadolu Ajansı, The Hill gazetesine dayanarak Trump'ın hafta sonu Iowa ve Kansas'taki mitinglere katılmayacağını aktardı. Beyaz Saray yetkilisi Kansas mitinginin iptal edildiğini doğruladı; Cumhuriyetçi Ulusal Komite ise Iowa mitinginin iptal edildiğini duyurdu. Aynı yetkiliye göre Trump, seçim gününden önce 20'den fazla çevrim içi tele-miting yapacak. Florida'daki etkinlik ise iptallerden sonra seçimden önceki tek yüz yüze miting olacak.

CBS News'e göre Adalet Bakanlığı yetkilisi, Vance'in Minnesota'nın St. Cloud kentinde dolandırıcılıkla ilgili planlanan basın toplantısının iptal edildiğini doğruladı. Toplantının başka bir tarihte yapılıp yapılmayacağı açıklanmadı. İptallerin nedeni resmen belirtilmedi.

Associated Press, iki ABD'li diplomata dayanarak Washington'un Orta Doğu'daki müttefiklerini, seçimlerden sonra İran'a yönelik saldırıların yeniden başlayabileceği konusunda uyardığını bildirdi. Wall Street Journal ise ABD'nin Körfez ülkelerini askeri bir tırmanışa karşı hazırlıklı olmaları konusunda uyardığını yazdı. Kaynaklarda bu uyarılarla iptaller arasında resmi bir bağlantı kurulmuyor.

Ne anlama geliyor

Latin seçmenin etkisi ülke genelinde dağınık, ama belirli ilçelerde sonucu değiştirebilecek düzeyde görülüyor. Bu değerlendirme, kaynakların sunduğu rakamlara dayanıyor. Yaşam maliyeti, göç politikası ve savaşın enerji fiyatlarına etkisi birbirine bağlanıyor. Akaryakıt ve enflasyon, hanehalklarının harcamalarını doğrudan etkiliyor; bunun seçmen tercihine nasıl yansıyacağı ise henüz belli değil. Bu nedenle kesin bir sonuç öngörmek mümkün değil.

Sıkça sorulan sorular

• Latin seçmen kaç ilçede belirleyici? Sivil toplum kuruluşlarına göre 20'den fazla kritik ilçe; ABIC analizi yaklaşık iki düzine rekabetçi ilçeyi işaret ediyor.
• Seçim ne zaman? 3 Kasım'da yapılacak Kongre ara seçimi.
• Akaryakıt neden pahalandı? Kaynaklara göre İran'a saldırının ardından Hürmüz Boğazı'ndaki ticaret azaldı. EFE ayrıca dizel fiyatlarında Ukrayna'nın Rus rafinerilerine saldırılarının da rol oynadığını yazıyor.
• Trump'ın kampanyası nasıl sürecek? Beyaz Saray yetkilisine göre seçim öncesinde 20'den fazla çevrim içi tele-miting ve Florida'da bir yüz yüze miting yapılacak.