Bahçeli'nin '100 İl 1000 İlçe' önerisi: Hangi 19 ilçe il olabilir?

MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, "100 İl 1000 İlçe" vizyonu kapsamında il statüsüne yükseltilebilecek 19 ilçeyi açıkladı. Açıklama, Türkün gazetesine konuşan Bahçeli'nin ardından Hürriyet ve Türkiye'nin diğer haber kaynaklarında yer aldı. Bahçeli, listenin nüfus, üretim, ulaşım, tarım ve stratejik konum kriterleri dikkate alınarak hazırlandığını belirtti. Ayrıca kurulması hedeflenen 78 yeni ilçenin de bulunduğunu söyledi.

Neler biliniyor

Bahçeli'nin açıkladığı il olabilecek ilçeler bölgelere göre şöyle sıralandı:

• İç Anadolu: Polatlı ve Konya Ereğli
• Karadeniz: Ünye, Vezirköprü ve Zonguldak Ereğli
• Doğu Anadolu: Erciş, Doğubeyazıt ve Ahlat
• Güneydoğu Anadolu: Ergani, Midyat ve Siverek
• Akdeniz: Elbistan, Kozan, Alanya ve Tarsus
• Ege: Fethiye ve Akhisar
• Marmara: Lüleburgaz ve Bandırma

Listede yer alan ilçeler, malzemede belirtilen ölçütler çerçevesinde değerlendirildi. Açıklamada her ilçe için ayrı bir gerekçe ya da nüfus verisi paylaşılmadı. Kaynaklarda, listenin bir son olmadığı da belirtildi.

Arka plan

Türkiye'nin il sayısı, kaynakların aktardığına göre zaman içinde stratejik kararlar ve toplumsal taleplerle 81'e yükseltilmiş. Bahçeli'nin açıklamasında ise, Türkiye'nin nüfus, ekonomi ve ulaşım yapısındaki değişimlerin mülki idari yapıyı yeniden değerlendirmeyi gerektirdiği savunuldu. Bahçeli, önerinin "Türk ve Türkiye Yüzyılı" hedefi kapsamında ele alındığını söyledi.

CNN TÜRK'ün yayımladığı video haberin başlığında, konunun AK Parti'nin yasal bir adım atıp atmayacağı sorusuyla birlikte gündeme geldiği görülüyor. Ancak video açıklamasında ayrıntı ve yeni il-ilçelerin hangi yerleri kapsadığı belirtilmemiş.

Kaynaklar ne diyor

Bahçeli, önerilen yapılanmanın mülki idaredeki hantallığı azaltacağını, kamu hizmetlerinin vatandaşlara daha yakın noktalardan sunulacağını ve yerel ihtiyaçların daha doğru tespit edileceğini savundu. Eğitim, sağlık, güvenlik ve sosyal hizmetlerde kalite ve erişilebilirliğin artacağını da ifade etti.

Büyükşehir ve ilçe belediyeleri arasındaki görev alanlarının açık biçimde yeniden tanımlanması gerektiğini belirten Bahçeli, Büyükşehir Belediyesi Kanunu, Belediye Kanunu, Köy Kanunu, İl İdaresi Kanunu ve İl Özel İdaresi Kanunu başta olmak üzere yerel yönetim mevzuatının yeniden düzenlenmesini istedi. Muhtarlık kurumunun güçlendirilmesi ve kamu personel rejiminin liyakat esaslı yapılandırılması da açıklamasında yer aldı.

Bahçeli, yeni il ve ilçelerle siyasi yapıda da değişiklik olacağını söyledi. Yeni belediyelerin kurulmasının ve illerin milletvekili dağılımının değişmesinin siyaset alanını genişleteceğini belirtti.

Ne anlama geliyor

Önerinin uygulanması hâlinde, listedeki ilçelerde yaşayanlar için kamu hizmetlerine erişimin değişmesi beklenebilir. Ancak bu etkinin hangi ölçüde ve hangi sürede gerçekleşeceği kaynaklarda net değil. Yeni il kurulması, il merkezine yakın ilçelerin ve köylerin idari bağlantısını da değiştirebilir; bu yönde ayrıntılı bir düzenleme henüz açıklanmadı. Değerlendirme olarak, bir ilçenin il statüsü kazanması ile hizmetlerin doğrudan iyileşmesi arasındaki bağın yasal düzenlemenin içeriğine bağlı olduğu söylenebilir.

Bundan sonra ne olacak

Bahçeli'ye göre nihai karar TBMM'nin yasama iradesine bağlı. Kaynaklarda, ilgili kurumların çalışma ve görüşlerinin de bu süreçte dikkate alınacağı belirtiliyor. Yasal bir teklifin ne zaman sunulacağı ve Meclis'e hangi tarihte gelebileceği kaynaklarda henüz belli değil.

Sıkça sorulan sorular

• Listedeki ilçeler kesin olarak il mi olacak? Hayır. Açıklama bir öneri niteliğinde; nihai karar TBMM'nin yasama iradesine bağlı.
• Yeni il ve ilçeler ne zaman kurulacak? Bu konuda kaynaklarda bir takvim yer almıyor, henüz belli değil.
• Kaç ilçe il ve ilçe olacak? Listede 19 ilçe il olabilecek olarak sunuldu; 78 yeni ilçenin kurulması hedefleniyor.
• Yerel yönetim mevzuatında hangi kanunlar değişecek? Bahçeli, Büyükşehir Belediyesi, Belediye, Köy, İl İdaresi ve İl Özel İdaresi kanunlarının yeniden düzenlenmesi gerektiğini söyledi.