Belçika'da bütçe krizi: De Wever istifasını sundu, Kral kararını erteledi

Belçika Başbakanı Bart De Wever, federal hükümetin 2027 bütçesi görüşmelerinde uzlaşı sağlanamamasının ardından istifasını Kral Philippe'e sundu. Kral, istifa konusundaki kararını şimdilik erteledi ve Başbakan'ı 6 Kasım Cuma günü yeniden kabul edeceğini açıkladı. Hükümetin geleceği belirsizliğini koruyor.

Neler biliniyor

Anadolu Ajansı'nın aktardığına göre Kraliyet Sarayı'nın sosyal medya hesabından yapılan açıklamada Kral'ın De Wever'i kabul ettiği duyuruldu. Saray'ın yazılı açıklamasında Kral'ın bütçede uzlaşı sağlanamamasına üzüldüğü ve ülkenin uzun süreli bir siyasi krizi kaldıramayacağının altını çizdiği belirtildi. Kral'ın koalisyon ortaklarının liderleriyle yarından itibaren istişarelere başlayacağı da bildirildi.

Ekonomim'in haberinde ise De Wever'in 2 Kasım'da Kral ile görüşerek istifasını sunabileceği yazılmış, bu bilginin resmî bir açıklamayla teyit edilmediği belirtilmişti. AA'nın sonraki haberi istifanın sunulduğunu aktarıyor.

Bütçe görüşmeleri neden tıkandı

Görüşmeler dün sabah başladı ve gece 01.00'e kadar sürdü. Yerel basına dayanan AA haberine göre De Wever hafta sonunda başbakan yardımcılarıyla ayrı ayrı toplantılar yaptıktan sonra yeni bir bütçe önerisi sundu. Ancak hükümetin çekirdek kadrosu bu öneri üzerinde uzlaşamadı. AA ayrıca De Wever'in geçici bütçe ödeneklerinin aylık olarak tahsis edilmesi uygulamasını kabul etmeyeceğini daha önce açıkladığını aktardı.

Ekonomim, görüşmelerin 2027 bütçesi için yaklaşık 10 milyar euroluk bir tasarruf ve vergi artışı paketi üzerinde yürüdüğünü yazıyor. Anlaşmazlığın merkezinde sağlık harcamalarında kesinti ile varlıklı kesime yönelik vergi artışı bulunuyor. Habere göre N-VA ile liberal MR sağlık harcamalarında kesinti yapılmasını savunurken, sosyalist ve merkez partiler daha yüksek servet vergisi istiyor.

Arka plan

Belçika'da hükümet, yaklaşık 8 aylık koalisyon görüşmelerinin ardından 3 Şubat 2025'te kuruldu ve N-VA lideri De Wever başbakan oldu. Koalisyonda N-VA'nın yanında liberal Frankofon MR, merkez eğilimli Frankofon Les Engagés, sosyalist Flaman Vooruit ve Hristiyan demokrat CD&V yer alıyor.

Ekonomim'in aktardığına göre ülkenin bütçe açığı geçen yıl gayrisafi yurt içi hasılanın yaklaşık yüzde 5'i düzeyinde gerçekleşti. Avrupa Birliği kurallarında bu oran için üst sınır yüzde 3. Kamu borcunun ekonomik büyüklüğe oranı da yüzde 110'un üzerinde. Görüşmelerin sonuçsuz kalmasının ardından devlet tahvillerinin faizlerinin yükseldiği bildirildi.

Kaynaklar ne diyor

AA haberi ağırlıklı olarak Kraliyet Sarayı açıklamalarına ve yerel basına dayanıyor. Ekonomim ise bütçedeki kalemlere ve rakamlara daha ayrıntılı yer veriyor. İki yayın istifa konusunda farklı aşamalarda yazdı: Ekonomim istifanın sunulabileceğini belirtirken, AA istifanın sunulduğunu aktardı. Kral'ın kararına ilişkin iki yayında da henüz bir sonuç yok.

Ne anlama geliyor

Kral'ın kararını ertelemesi, mevcut hükümetin yeni hükümet göreve başlayana kadar geçici olarak görevine devam edebileceği anlamına geliyor. AA'nın aktardığına göre bu süreçte yeni bir hükümet kurma girişimi başlayabilir. Koalisyon ortakları yeniden anlaşamazsa erken seçim ihtimali de gündeme gelebilir.

Ekonomim'in haberinde vurgulandığı gibi bütçe açığı ve borç yükü, tahvil faizlerindeki artışla birlikte ekonomik bir baskı olarak öne çıkıyor. Bu baskının sürecin sonucunu nasıl etkileyeceği ise henüz belli değil.

Bundan sonra ne olacak

Kral'ın yarından itibaren koalisyon liderleriyle görüşmeler başlatması bekleniyor. De Wever'in 6 Kasım Cuma günü yeniden Kral tarafından kabul edilmesi planlanıyor. Kaynaklarda, sağlık harcamaları ve servet vergisi konusunda nasıl bir uzlaşma sağlanacağına dair yeni bir plan henüz yer almıyor.

Sıkça sorulan sorular

• Kral istifayı kabul ederse hükümet hemen düşer mi? AA'ya göre mevcut hükümet, yeni hükümet göreve başlayana kadar geçici olarak görevine devam edebilir.
• Erken seçim ihtimali var mı? Mevcut ortaklar yeniden anlaşamazsa erken seçim ihtimalinin gündeme gelebileceği belirtiliyor.
• Kral'ın kararı ne zaman netleşecek? Başbakan'ın 6 Kasım Cuma günü yeniden kabul edileceği bildirildi.