Birleşik Krallık ile AB, gıda ihracatındaki Brexit engellerini kaldıracak taslak anlaşmada uzlaştı

Birleşik Krallık ile Avrupa Birliği, Brexit sonrası gıda ve tarım ürünlerinin ihracatında uygulanan kontrolleri kaldırmak üzere bir taslak anlaşma üzerinde uzlaştı. Anlaşma, Birleşik Krallık-AB zirvesinden önce ortaya çıktı.

BBC'nin edindiği bilgiye göre, "SPS" olarak anılan fitosanitar ve sanitar anlaşmanın 200 sayfalık taslak metni, çarşamba günü Brüksel'de yapılacak toplantı için AB ülkelerine dağıtıldı. Emisyon ticareti ile genç çalışma ve seyahat programına ilişkin benzer metinler ile liderler için 15 sayfalık ortak bildiri taslağı da dağıtıldı.

Anlaşma, Birleşik Krallık'ın AB tek pazarından çıkmasının ardından ihracatçılara yük getiren kontrolleri ve bürokrasiyi kaldırıyor. Buna göre ihracat ve ithalatta 200 sterlinlik İhracat Sağlık Sertifikası, 25 sterlinlik fitosanitar sertifika, müfettiş ücretleri, organik sertifikalar, bazı liman ücretleri ve numune ücretleri ile diğer kontroller ortadan kalkacak.

Hükümet, bunun sonunda Birleşik Krallık ekonomisine yıllık 5,1 milyar sterlinlik fayda sağlayacağını açıkladı.

Anlaşmayla taze sosis, hamburger, yerli sularda avlanan kabuklu deniz ürünleri ve tohumluk patates ihracatı yeniden başlayabilecek. Evcil hayvanlar için AB'ye pasaport uygulaması da getirilecek.

Birleşik Krallık, bitki, hayvan ve gıda ticareti standartlarında mevcut AB düzenlemelerine uymayı ve bunlara uyum sağlamayı taahhüt edecek; bu sürece "dinamik uyum" deniyor. İngiltere, "hassas üretim" (eskiden gen düzenleme) gibi bazı alanlarda AB'den ayrışmıştı; AB'nin yeni düzenlemelerinin yürürlüğe girmesi için geçiş düzenlemeleri üzerinde son haftalarda anlaşıldı.

Hükümet, AB'nin yeni düzenlemelerinin uygulanmasını sağlayacak bir Avrupa Ortaklıkları Yasa Tasarısı'nı açıkladı. Bu tasarı, Birleşik Krallık emisyon ticaret sisteminin AB'ninkiyle bağlanmasına ve ihracatçıların AB'nin yeni karbon sınır vergisini ödemesi ihtiyacının ortadan kalkmasına da imkân verecek.

Taslaklar çarşamba günü AB büyükelçilerinin Coreper toplantısında görüşülecek. Genç Deneyim Programı'ndaki kontenjan ayrıntıları önümüzdeki günlerde siyasi düzeyde kesinleştirilecek. AB öğrencileri için tam yabancı öğrenci ücretinde indirimin gelecek yıla ertelenmesi ve elektrik piyasalarının yeniden bağlanması planı da gündemde.

BBC'ye göre taslaklarda ayrıca Birleşik Krallık'ın savunma iş birliği programlarına katılımı, kolluk veri tabanlarına erişim ve AB'nin "Avrupa'da Üretilen" planlarına ilişkin güvenceler yer alacak.

Marketler ve çiftçi temsilcileri gıda ticareti planlarını desteklerken, Brexit yanlısı bazı kampanyacılar AB kurallarının yeniden uygulanmasını eleştirdi. British Chamber of Commerce, üyelerinin görüşlerini içeren yeni bir analizi pazartesi günü yayımladı. Odaya göre mevcut ticaret ilişkisi "beklentileri karşılamıyor" ve firmalar Brexit bürokrasisinin yükü altında zorlanıyor. Oda, tek pazara ya da AB'ye yeniden katılımın uzun vadede en büyük ekonomik kazancı sağlayacağını belirten analizlere de atıfta bulundu.

Oda, dokuz seçenek sundu: gümrük birliği, "İsviçre tipi" tek pazar ilişkisi ve "Kanada modeli" ortaklık üyeliği gibi. Odanın genel direktörü Shevaun Havilland, hükümetin tüm seçenekleri incelemesi ve iş dünyasını karar sürecine baştan dahil etmesi gerektiğini söyledi. Ankete katılan ihracatçıların yüzde 56'sı, büyüyebilmeleri için AB gümrük evraklarının ve gecikmelerin kaldırılmasını istediğini belirtti; imalatçılarda bu oran yüzde 58.

Başbakan Andy Burnham, bu ay yapılacak zirvede AB ile ilişkinin uzun vadeli yolunu tartışmak istediğini ve bunun AB'ye yeniden katılım dahil olduğunu söyledi.