Shell ve TotalEnergies'ten rekor üçüncü çeyrek kârı: Arz kesintileri etkili oldu

İngiliz enerji şirketi Shell, temmuz-eylül dönemini kapsayan üçüncü çeyrekte vergi sonrası kârını 12,1 milyar dolara çıkardı. Bu rakam, şirketin geçen yılın aynı dönemine göre iki katından fazla. Fransız TotalEnergies ise aynı dönemde 8,3 milyar dolarlık net kâr açıklayarak rekor kırdı.

Şirketler, kârlarındaki artışın temel nedenleri arasında Ortadoğu'daki petrol ve doğalgaz arzında yaşanan kesintileri gösterdi. Bu tablo, sektörün kârlılığını yalnızca tek bir şirketin performansıyla değil, genel piyasa koşullarıyla birlikte okumayı gerektiriyor.

Neler biliniyor

Shell'in üçüncü çeyrek geliri 92,8 milyar dolara ulaştı. Şirket, yüksek doğalgaz fiyatlarının bilançoyu yukarı taşıdığını bildirdi. İspanyol Repsol, yılın ilk dokuz ayındaki net kârını dört katına çıkararak 5 milyar euroya (yaklaşık 5,6 milyar dolar) yükseltti.

BP, Chevron ve ExxonMobil'in üçüncü çeyrek sonuçlarını cuma günü açıklaması bekleniyor. Shell ve TotalEnergies, kârlarındaki artışı hissedarlarına yaptıkları ödemeleri artırmak için kullandı. Her iki şirket 2026'nın ilk iki çeyreğinde de yüksek kâr artışı açıklamıştı.

Arka plan

Bloomberg verilerine göre rafineri kâr marjları, ikinci çeyrekte varil başına 24 dolar iken üçüncü çeyrekte 42 dolara yükseldi. Bu seviye, Rusya'nın 2022'de Ukrayna'ya askeri müdahalesinin ardından kaydedilen önceki rekoru aştı.

Kaynaklara göre bu tabloda üç etken öne çıktı. Birincisi, Ortadoğu'daki işlenmiş petrol ürünlerinin üretim ve ihracatındaki aksamalar. İkincisi, lojistik kısıtlamaların yakıt tedarikini alternatif rotalara yönlendirmeyi zorlaştırması. Üçüncüsü, Ukrayna'nın Rusya'nın enerji altyapısına yönelik insansız hava aracı saldırıları. Bu saldırıların ardından Rusya, başta benzin ve dizel olmak üzere bazı ürünlerin ihracatını yasakladı. Ham petrol ile işlenmiş ürün fiyatları arasındaki farkın açılması, rafinericilerin kârını doğrudan artırdı.

Kaynaklar ne diyor

Shell Üst Yöneticisi Wael Sawan, şirketin bu dönemde çok güçlü finansal sonuçlar elde ettiğini belirtti. TotalEnergies Üst Yöneticisi Patrick Pouyanne ise şirketin tarihi seviyedeki rafineri marjlarından ve yükselen doğalgaz piyasasından yararlandığını söyledi.

AJ Bell Yatırım Direktörü Russ Mould, AFP'ye yaptığı değerlendirmede kârların en son 2022'de benzer seviyelerde olduğunu hatırlattı. Mould, mevcut piyasa koşullarının kalıcı olmayabileceğini, Shell'in kazancını hissedarlarıyla paylaşma yoluna gittiğini ifade etti.

Fransa'da hükümet, TotalEnergies'ten stratejik dizel rezervlerinden sağlanan tasarrufu tüketiciye yansıtmasını istedi. Hükümet Sözcüsü Maud Bregeon, bu talebi BFM televizyonuna açıkladı. Hükümet, 10 milyon varil dizelin dağıtıcılara açılmasıyla pompadaki fiyatların litre başına 12 ila 18 sent düşmesini umduğunu belirtti. Pouyanne ise tüketiciye yansıyacak indirimin litre başına 8 ila 12 sent olacağını tahmin etti. İngiltere'de Greenpeace yetkilisi Philip Evans, bu şirketlerin vergilendirilmesi çağrısını yineledi.

Ne anlama geliyor

Rafineri marjlarının yükselmesi, akaryakıt fiyatlarının ham petrolden bağımsız biçimde yüksek kalabileceğini gösteriyor. Bu durum, pompadaki fiyatlar üzerinden hanehalklarını ve işletmeleri doğrudan etkileyebilir. Fiyat farkı devam ederse taşımacılık ve üretim maliyetleri de yükselebilir. Ancak bu bir değerlendirme; kaynaklarda uzun vadeli etkiye dair kesin bir öngörü yer almıyor.

Kârların hissedarlara ödemelerle paylaşılması, yatırımcılar açısından olumlu bir tablo çiziyor. Öte yandan kamuoyunda, yüksek kârların hayat pahalılığıyla birlikte tartışılması sürüyor.

Bundan sonra ne olacak

BP, Chevron ve ExxonMobil'in üçüncü çeyrek sonuçları cuma günü açıklanacak. Fransa'daki fiyat indiriminin ne ölçüde ve ne zaman gerçekleşeceği henüz belli değil.

Sıkça sorulan sorular

• Shell ve TotalEnergies'in kârı ne kadar? Shell'in vergi sonrası kârı 12,1 milyar dolar, TotalEnergies'in net kârı 8,3 milyar dolar olarak açıklandı.
• Kârları artıran temel etken ne? Şirketler, Ortadoğu'daki arz kesintileri ve yükselen rafineri marjlarını işaret etti.
• Rafineri marjı nedir? Ham petrolden elde edilen ürünlerin fiyatı ile ham petrol fiyatı arasındaki farktır. Bloomberg verilerine göre üçüncü çeyrekte varil başına 42 dolara çıktı.
• Fransa'da akaryakıt fiyatları düşecek mi? Hükümet indirim bekliyor, TotalEnergies 8 ila 12 sent tahmin ediyor. Kesin sonuç henüz belli değil.
• Hangi şirketler cuma günü sonuç açıklayacak? BP, Chevron ve ExxonMobil.