Turizm geliri üçüncü çeyrekte yüzde 5 arttı: Dokuz ayda rakam ne oldu?

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) ve Kültür ve Turizm Bakanlığı, 2026 yılı üçüncü çeyrek ve ocak-eylül dönemine ilişkin turizm sonuçlarını 30 Ekim 2026’da açıkladı. Buna göre üçüncü çeyrekte turizm geliri geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 5 artarak 25 milyar 526 milyon 218 bin dolar oldu. Ocak-eylül döneminde gelir yüzde 2,4 artışla 51 milyar 278 milyon dolara ulaştı.

Neler biliniyor

Üçüncü çeyrekteki gelirin 25 milyar 294 milyon 255 bin doları ziyaretçilerden, 231 milyon 963 bin doları transfer yolcularından geldi. Ziyaretçi harcamalarının 17 milyar 114 milyon 298 bin doları kişisel harcamalardan, 8 milyar 179 milyon 957 bin doları paket tur harcamalarından oluştu. Gelirin yüzde 14’ü yurt dışında ikamet eden vatandaşlardan elde edildi.

Paket tur harcamalarının payı yüzde 32,3, yeme içme harcamalarının payı yüzde 20,5 ve konaklama harcamalarının payı yüzde 12,5 oldu. Sağlık harcamaları yüzde 23,6, konaklama harcamaları yüzde 19 ve Türkiye içi ulaştırma harcamaları yüzde 12,1 arttı. Ziyaretçilerin yüzde 74,5’i gezi, eğlence, sportif ve kültürel faaliyetler için geldi; bunu yüzde 16,9 ile akraba ve arkadaş ziyareti, yüzde 3,7 ile alışveriş izledi.

Ülkeden çıkış yapan ziyaretçi sayısı üçüncü çeyrekte yüzde 1,6 azalarak 23 milyon 255 bin 7 kişi oldu. Geceleme yapan ziyaretçilerin gecelik ortalama harcaması 107 dolar, yurt dışında ikamet eden vatandaşların ise 68 dolar olarak kaydedildi.

Ocak-eylül döneminde en fazla ziyaretçi gönderen ülkeler Rusya Federasyonu (5,70 milyon), Almanya (5,17 milyon) ve Birleşik Krallık (3,20 milyon) oldu. Dokuz ayda toplam ziyaretçi sayısı 49 milyon 132 bin olarak açıklandı. İlk dokuz ayda kişi başı ortalama gecelik harcama yüzde 4,6 artışla 107,7 dolara yükseldi. Ziyaretçilerin ortalama kalış süresi üçüncü çeyrekte 10,69 gece, dokuz ayda 10,34 gece olarak belirtildi.

Kaynaklar ne diyor

Anadolu Ajansı, TRT Haber ve CNN Türk, TÜİK verilerini birbirine yakın biçimde aktardı. Bakan Mehmet Nuri Ersoy, İstanbul Atatürk Kültür Merkezi’ndeki basın toplantısında üçüncü çeyrek ve dokuz aylık sonuçları açıkladı. Ersoy, hem üçüncü çeyrekte hem de dokuz aylık dönemde Cumhuriyet tarihinin en yüksek turizm gelirine ulaşıldığını söyledi.

Rakamlarda bir ayrım var. Anadolu Ajansı, Bakan Ersoy’un üçüncü çeyrekte 23 milyon 374 bin ziyaretçi ağırladığını aktardı. TÜİK’in açıkladığı 23 milyon 255 bin 7 kişi ise ülkeden çıkış yapan ziyaretçi sayısı. İki rakam farklı ölçütlere dayanıyor olabilir, bu nedenle doğrudan karşılaştırılmamalı.

Gecelik harcama konusunda da fark var. CNN Türk, Bakan’ın açıklamasına dayanarak yabancı ziyaretçilerin gecelik harcamasını 119,9 dolar, üçüncü çeyrekte genel gecelik harcamayı 106,9 dolar olarak aktardı. TÜİK ise üçüncü çeyrek için genel gecelik harcamayı 107 dolar olarak açıkladı.

Bakan Ersoy, bölgedeki çatışmaların, hava sahası kısıtlamalarının ve enerji fiyatlarıyla artan ulaşım maliyetlerinin seyahat hareketliliğini etkilediğini söyledi. Türkiye’nin bu süreçte bölgede bir istikrar adası olarak öne çıktığını belirtti.

Arka plan

Açıklamalarda geçen yılın aynı dönemine göre yüzde değişimler verildi; geçen yılın mutlak rakamları haberlerde yer almıyor. Bakanlık, tanıtım faaliyetlerinde Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı aracılığıyla dijital kampanyalarla 74 ülkede 7,1 milyar gösterime ulaşıldığını bildirdi. Kültür, arkeoloji, gece müzeciliği ve festivaller gibi yeni ziyaret nedenlerinin de geliştirildiği kaydedildi.

Ne anlama geliyor

Ziyaretçi sayısı üçüncü çeyrekte yüzde 1,6 azalırken gelir yüzde 5 arttı. Bu tablo, kişi başı harcamadaki artışın gelirdeki büyümeyi desteklediğine işaret ediyor; ancak bu yorumun kesin ayrıştırması için TÜİK’in ayrıntılı tablolarına bakmak gerekir. Konaklama, yeme içme ve ulaştırma harcamalarının artışı, yerel işletmeler ve turizm sektöründeki çalışanlar için doğrudan gelir anlamına geliyor.

Öte yandan vatandaşların yurt dışı harcaması yüzde 22,6 artarak 3 milyar 40 milyon 60 bin dolara ulaştı ve yurt dışını ziyaret eden vatandaş sayısı yüzde 24,2 yükseldi. Kişi başı ortalama harcama 723 dolar olarak kaydedildi. Gelirden giderin çıkarılmasıyla oluşacak net tablo malzemede hesaplanmış olarak yer almıyor.

Dokuz aylık gelir artışının yüzde 2,4 olması, üçüncü çeyrekteki yüzde 5’lik artıştan daha düşük bir hızı gösteriyor. İlk yarıdaki gelişmeler malzemede ayrıntılı olarak yer almadığı için bu farkın nedeni henüz belli değil.

Bundan sonra ne olacak

Bakan Ersoy, Amerika, Kanada, Asya, Afrika ve Avustralya gibi büyüme potansiyeli yüksek pazarlara ağırlık verileceğini söyledi. Doğrudan uçuşlar ve ilave koltuk kapasitesi için hava yolu şirketleri ve tur operatörleriyle çalışılacağı belirtildi. Turizm Destek Paketi, istihdam desteği ve konaklama vergisindeki indirimin sürdüğü de aktarıldı. Bu tedbirlerin gelire etkisi henüz belli değil.

Sıkça sorulan sorular

• Dokuz aylık turizm geliri ne kadar? 51 milyar 278 milyon dolar; geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 2,4 artış.
• Üçüncü çeyrekte ziyaretçi sayısı azaldı mı? Ülkeden çıkış yapan ziyaretçi sayısı yüzde 1,6 azalarak 23 milyon 255 bin 7 kişi oldu.
• Vatandaşların yurt dışı harcaması ne kadar arttı? Turizm gideri yüzde 22,6 artarak 3 milyar 40 milyon 60 bin dolar oldu.
• Dokuz ayda en çok ziyaretçi hangi ülkelerden geldi? Malzemede en fazla ziyaretçi gönderen ülkeler sırasıyla Rusya Federasyonu, Almanya ve Birleşik Krallık olarak yer alıyor.