Zelenski ve Putin görüşmesi gündemde: Taraflar ne dedi?

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, İstanbul'da Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile görüşmesinin ardından Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Türkiye'de liderler düzeyinde görüşmeye hazır olduğunu söyledi. Kremlin Dış Politika Danışmanı Yuriy Uşakov ise Zelenski telefonla ararsa Putin'in telefonu açacağını belirtti. Taraflar henüz ortak bir format, tarih ya da yer üzerinde anlaşmış değil.

Neler biliniyor

Zelenski'nin CNN Türk'e yaptığı açıklamaya göre görüşmede üçlü formatta liderler görüşmesinin Türkiye'de yapılması konuşuldu. Gündemde kış aylarındaki saldırılar, enerji alanında ateşkes, gıda güvenliği ve Karadeniz'de seyrüsefer ile ticaretin güvenliği yer aldı. Zelenski, Türk bayraklı ya da başka bayraklı gemilerin Ukrayna limanlarına uğrayabilmesi ve Rusya'nın bu gemilere saldırmamasının kurallarla güvence altına alınmasını önerdi; Ukrayna'nın da Rus limanlarına giren Türk bayraklı gemilere saldırmaması gerektiğini ekledi.

Zelenski, Ukrayna'nın liderler zirvesindeki ana gündem maddesinin şartsız, koşulsuz ve tam ateşkes ile bunun güçlü bir izleme mekanizmasıyla takip edilmesi olduğunu söyledi. Hangi formatta, nasıl ve ne zaman görüşme yapılacağının Erdoğan'ın takdirinde olduğunu belirtti ve Erdoğan'ın bu konuları Rus tarafıyla görüşeceğini ifade etti. Bu aktarım Türk ya da Rus resmî kaynaklarından teyit edilmiş değil; malzemede Türkiye'nin resmî açıklaması yer almıyor.

Kremlin ne diyor

Uşakov, Rus televizyonu Rossiya'ya yaptığı açıklamada Zelenski'nin Putin ile telefonla görüşmek istemesi halinde Putin'in telefonu açacağını söyledi. Uşakov, Putin'in açacağını düşündüğünü ve Putin'in hiçbir zaman görüşmekten vazgeçmediğini belirtti. Aynı açıklamada Zelenski'nin Moskova'da Putin ile görüşebileceğini de dile getirerek 'Madem bu kadar görüşmek istiyor, buyursun gelsin' ifadesini kullandı. Uşakov'un Türkiye'de yapılacak bir görüşmeye ilişkin değerlendirmesi malzemede yer almıyor.

Uşakov ayrıca Abu Dabi'de planlanan üçlü müzakerelerin ilk turlarının üçlü formatta yapılmasının mantıklı olduğunu, Amerikalılarla çalışma düzeyinde temaslar bulunduğunu söyledi. Dünya Gazetesi, Kremlin'in Putin'in Zelenski ile görüşmeye hazır olduğu yönünde sinyal verdiğini, ancak takvime ilişkin ayrıntı bulunmadığını bildirdi. Mynet ise Uşakov'un telefon görüşmesine ilişkin sözlerini öne çıkardı. Haberlerde Zelenski ya da Ukrayna yönetiminin Uşakov'un açıklamalarına yanıtı yer almadı.

Arka plan

Zelenski, savaşın başında iki liderin telefonda çok görüştüğünü, bunu hem açık hem kapalı biçimde yaptıklarını hatırlattı. 2022'de Rusya'nın Tahıl Koridoru'nu kilitlemesi döneminde Erdoğan'ın Tahıl Koridoru Anlaşması'nın sağlanmasında başarılı olduğunu anımsattı. Zelenski, savaşın 24 Şubat'ta 5. yılına varacağını da belirtti. Bu geçmiş, Türkiye'nin arabuluculuk rolüne yönelik beklentinin dayanağı olarak Zelenski tarafından gösterildi.

Ne anlama geliyor

Taraflar arasında bir görüşme olasılığının açıkça dile getirilmesi diplomasi kanallarının açık tutulduğunu gösteriyor. Ancak Kremlin'in açıklamalarında Moskova ya da telefon öne çıkıyor; Ukrayna'nın önerdiği Türkiye formatı henüz Rus tarafınca açıkça kabul edilmiş değil. Bu nedenle sürecin somut bir sonuca ulaşıp ulaşmayacağı şu an belirsiz. Gıda güvenliği ve Karadeniz seyrüseferi konusunda bir anlaşma olursa bunun gemi işletmeleri ve tahıl ticareti üzerinde etkisi olabilir; bu bir değerlendirmedir ve malzemede somut bir etki tahmini yer almıyor.

Bundan sonra ne olacak

Malzemede görüşmenin tarihi, yeri ve formatına ilişkin kesin bir bilgi yer almıyor. Zelenski kararın Erdoğan'ın takdirinde olduğunu söyledi. Henüz belli değil.

Sıkça sorulan sorular

• Görüşme ne zaman yapılacak? Malzemede tarih belirtilmedi; henüz belli değil.
• Görüşme nerede yapılacak? Zelenski Türkiye'de yapılmasının konuşulduğunu söyledi; Kremlin ise telefon ya da Moskova'da görüşmeye işaret etti.
• Putin Zelenski'nin aramasına yanıt verecek mi? Uşakov, Putin'in telefonu açacağını düşündüğünü söyledi.
• Karadeniz'deki gemiler için ne öneriliyor? Zelenski, bayraklarına bakılmaksızın gemilerin limanlara güvenle girebilmesi için kurallar önerdi.