15 yaş altı sosyal medya sınırlaması başlıyor: Kim, ne zaman, nasıl doğrulanacak?

Sosyal medya platformlarına yaş doğrulama ve çocukların korunmasına yönelik yeni yükümlülükleri getiren düzenleme 1 Kasım 2026 itibarıyla uygulanmaya başlıyor. Yönetmeliğe göre 15 yaşını doldurmamış çocuklara platformlar hizmet sunamayacak, yeni hesap açma talepleri reddedilecek ve mevcut hesaplar kapatılacak. Yönetmelik 10 Ekim tarihli Resmî Gazete'de yayımlandı.

Neler biliniyor

Anadolu Ajansı'nın haberlerine dayanan NTV, yönetmeliğin yaş doğrulamasını e-Devlet üzerinden yapılacak bir belgeyle gerçekleştireceğini aktardı. Dünya Gazetesi ise hukukçu Özlem Kurt'un açıklamalarına yer vererek, 15 yaş altı kullanıcının kapatılan hesabının verilerinin de silineceğini bildirdi. Yönetmelikte ebeveyn izninin bu sonucu değiştirmeyeceği belirtiliyor.

Düzenleme kapsamında 15 yaşını dolduran çocukların hesapları varsayılan olarak gizli olacak. Bu hesaplarda canlı yayın açılması ve kişiselleştirilmiş reklam gösterilmesi yasaklanacak. Sonsuz kaydırma yöntemiyle içerik sunulmayacak. Çocuklar yalnızca takip ettikleri hesaplardan mesaj alabilecek ve takipçi ile takip edilen listeleri diğer kullanıcılara görünmeyecek. Dünya, hesapların başkalarına takip önerisi olarak sunulamayacağını da ekledi.

Kaynaklar ne diyor

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, 15-18 yaş arasındaki kullanıcılar için ekran kaydırma, sürekli başa kaydırma, ekran kaydı ve canlı yayın açma özelliklerinin kısıtlanacağını söyledi. NTV'nin aktardığı bu ifadede yaş aralığı 15-18 olarak geçerken, aynı haberin yönetmelik özetinde ve Dünya'nın haberinde çocuk hesabı kuralları 15-17 yaş grubu için anlatılıyor. Bu fark, editör tarafından netleştirilmelidir.

Göktaş, platformların hizmet sürerken kendi yöntemleriyle kullanıcıların yaşını tahmin edip kontrol etmeyi sürdüreceğini belirtti. Bir hesabın 15 yaş altı bir çocuk tarafından kullanıldığından şüphelenilmesi halinde hesabın geçici olarak askıya alınacağı ve kullanıcının yeniden e-Devlet üzerinden doğrulamaya yönlendirileceği bildirildi.

Dünya Gazetesi, belirteç sisteminde kişinin adının, TC kimlik numarasının ya da doğum tarihinin platforma aktarılmayacağını yazdı. NTV ise belirtecin yalnızca 15 yaşını doldurup doldurmadığını ve 18 yaşına ulaşıp ulaşmadığını göstereceğini aktardı.

Arka plan

TÜİK verilerine göre 6-15 yaş arasındaki çocukların yüzde 66,1'i, 11-15 yaş grubunun yüzde 79'u sosyal medya kullanıyor. Dünya'nın hesabına göre bu oran, 6-15 yaş grubunda yaklaşık 12,67 milyon çocuğun 8,3 milyonunun sosyal medyayı kullandığı anlamına geliyor.

Ne anlama geliyor

Düzenlemenin asıl yükünü platformlar taşıyor. Dünya'nın aktardığına göre ihlal durumunda platformlara, bir önceki takvim yılındaki küresel cirolarının yüzde 3'üne kadar idari para cezası uygulanabilecek; ihlalin sürmesi halinde reklam yasağı ve bant genişliğinin yüzde 90'a kadar daraltılması gündeme gelebilecek. Bu, platformların doğrulama altyapısına yatırım yapmasını zorunlu kılacak. Yeni sistemin çocukların çevrim içi ortamda ne ölçüde korunacağı ise uygulamanın nasıl işleyeceğine bağlı ve henüz kesin değerlendirme yapılamıyor.

Dünya'nın uzmanları, uygulama öncesinde dolandırıcılığa karşı uyarıda bulundu. Sahte platformların 'hesabın kapanacak, hemen yaşını doğrula' ya da 'ebeveyn onayı için bu bağlantıya tıkla' mesajlarıyla şifre ve kimlik bilgilerini hedef alabileceği belirtildi.

Sıkça sorulan sorular

• Kimleri kapsıyor? Yönetmelik, sosyal medya platformlarını ve 15 yaşını doldurmamış çocukları kapsıyor. 18 yaş üstü kullanıcılar için hesaplar açık kalacak ve bir kez e-Devlet üzerinden doğrulama yapılacak.
• Ne zaman başlıyor? Yönetmelik 1 Kasım 2026'da yürürlüğe giriyor. Mevcut hesaplar için yaş doğrulamasının en geç 31 Mart 2027'ye kadar yapılması gerekiyor.
• 15 yaş altı çocuk hesabına ne olacak? Yeni hesap açma talebi reddedilecek, mevcut hesap kapatılacak ve Dünya'ya göre hesabın verileri silinecek.
• Ebeveyn izni yeterli mi? Hayır. Ebeveyn izninin, yaş sınırının sonucunu değiştirmeyeceği belirtiliyor.
• Yaş doğrulaması nasıl yapılacak? Kullanıcı e-Devlet üzerinden Siber Güvenlik Başkanlığı hizmetiyle dijital belirteç oluşturup platforma iletecek.