İspanya tren kazasında ön rapor: Tren 160-200 km hızla çarptı

Çarşamba sabahı İspanya'da Toledo iline bağlı Urda yakınlarında iki yüksek hızlı tren çarpıştı. Renfe'ye ait yüksek hızlı tren, Iryo şirketine ait durmuş bir trene arkadan çarptı. BBC en az 69, İHA ise 74 kişinin hayatını kaybettiğini aktardı. Kaza, İspanya'da 2013'ten bu yana yaşanan en ağır demiryolu kazası olarak tanımlanıyor.

Neler biliniyor

Kaza, Madrid-Sevilla hattında, Urda E242 istasyonunun giriş sinyali önünde durmuş Iryo treninin arkasından gerçekleşti. Çarpmanın ardından AVE treninin ilk vagonu, Iryo'nun son vagonunun içine girdi. Her iki trenin bazı vagonları raylarının yanındaki araziye devrildi. Ön raporda Iryo treninde 147 yolcu ve 5 mürettebat, AVE treninde ise 379 yolcu ve 7 mürettebat bulunduğu belirtildi. Ülkede üç gün yas ilan edildi.

Ön rapor ne söylüyor

Kazayı teknik açıdan inceleyen Bağımsız Kaza Teknik Araştırma Kurumu (AITAT), ilk raporunda çarpma anında AVE treninin hızını saatte 160 ila 200 kilometre olarak değerlendirdi. Rapora göre bu hız, sürüş protokollerinde görüş mesafesi kapsamında öngörülen saatte 40 kilometrelik sınırın çok üzerinde. Raporda ayrıca ses kayıtlarına dayanılarak Atocha Ana Kontrol Merkezi'nden AVE makinistlerine normal hızda devam talimatı verildiği yer aldı. Kesin hızın ise trenlerin kara kutularındaki sürüş verilerinin çözümlenmesiyle netleşeceği belirtildi.

Kaynaklar ne diyor

Bakan Puente, bir bilgisayar arızasının sabah saat 08.30 sıralarında altı hareketli trenin durdurulmasına yol açtığını, bu trenler arasında çarpışan iki trenin de bulunduğunu söyledi. Puente, 25 kilometre ileride durmuş bir trene rağmen başka bir trene hız kısıtlaması olmadan hareket izni verilmesi kararını “açıklanamaz” olarak niteledi. Soruşturmada insan hatası çıkarsa buna göre işlem yapılacağını belirtti ve bir işçiyi “kalkan olarak kullanmayacağını” ifade etti. Puente istifa etmeyeceğini, görevinde kalacağını açıkladı.

Başbakan Pedro Sánchez, kamuoyunun yüksek hızlı demiryolu ağına duyduğu güvenin sarsıldığını ve bir yıl içinde iki benzer trajedinin yaşanmasının kabul edilemez olduğunu söyledi. Ocak ayında Madrid-Sevilla hattında Adamuz kasabasında yaşanan bir çarpışmada 46 kişi ölmüştü.

Puente'ye istifa çağrısı yapan taraflar arasında muhalefet partileri, CSIF sendikası ve Ulaştırma Bakanlığı önünde protesto gösterisi yapan kişiler var. Halk Partisi (PP) de bu çağrıya katıldı. Podemos'un başbakan adayı Irene Montero, sorumluluğun tek bir işçiye yüklenmemesi gerektiğini, makinistlerin ve uzmanların demiryolu sektörünün serbestleştirilmesine karşı yıllardır uyarıda bulunduğunu belirtti.

İspanyol basınında yayımlanan ses kayıtlarında, kazadan dakikalar önce kontrol merkezi ile iki makinist arasında konuşmalar olduğu ve birinde ileride durmuş bir trene rağmen başka bir trene hareket izni verildiği görülüyor. Bu kayıtların kaynağı doğrulanmış değil. BBC'ye göre bazı siyasetçiler kayıtların sızdırılmasını eleştirdi.

Arka plan

Ocak ayındaki Adamuz kazasında 46 kişinin ölmesinin ardından bu ikinci büyük kaza yaşandı. İki olay arasında doğrudan bir bağlantı olup olmadığı kaynaklarda belirtilmedi. Kazaların nedenleri henüz belli değil.

Ne anlama geliyor

Değerlendirmeye göre kaza, İspanya'daki yüksek hızlı demiryolu ağında sinyalizasyon, kontrol merkezi prosedürleri ve hız denetimi konularını öne çıkarıyor. Yolcular açısından kısa vadede asıl konu, hatların güvenlik denetimlerinin ve kurumsal sorumlulukların nasıl sonuçlanacağı olacak. Kaynaklarda seferleri etkileyen resmi bir karar açıklanmış değil.

Bundan sonra ne olacak

AITAT'ın nihai raporunun, kaza bölgesi, trenlerin durumu, sinyalizasyon sistemi, kontrol merkezi kayıtları ve iletişim kayıtlarının incelenmesinden sonra önümüzdeki aylarda tamamlanması bekleniyor. Kara kutu verilerinin hızın kesin değerini netleştirmesi bekleniyor.

Sıkça sorulan sorular

• Kaç kişi hayatını kaybetti? Kaynaklara göre değişiyor: BBC en az 69 kişi, İHA 74 kişi olarak aktardı. Malzemede kesin bir resmi son sayı yok.
• Hangi trenler çarpıştı? Renfe'ye ait yüksek hızlı tren, Iryo şirketine ait durmuş trene arkadan çarptı.
• Bakan Puente istifa edecek mi? Puente, istifa etmeyeceğini ve görevinde kalacağını açıkladı.
• Nihai rapor ne zaman açıklanacak? Önümüzdeki aylarda tamamlanması bekleniyor.