15 yaş altına sosyal medya sınırlaması 1 Kasım'da başlıyor

Türkiye'de 15 yaş altı çocuklara sosyal medyayı sınırlandıran yasal düzenlemenin uygulaması 1 Kasım'da başlıyor. Yeni sistemde 15 yaşını doldurmamış çocuklara sosyal ağ hizmeti sunulmayacak; ebeveyn izni bu sonucu değiştirmeyecek. Yaş doğrulamasında 15 yaşından küçük olduğu belirlenen kişinin yeni hesap açma talebi reddedilecek, mevcut hesabı ise kendisine bilgi verilerek kapatılacak ve hesabın verileri silinecek. Oyunlarda kural farklı uygulanacak; örneğin 12 yaşındaki bir çocuk Instagram hesabı açamayacak, ancak oyun oynayabilecek. Her oyunun bir yaş etiketi olacak ve ebeveynler çocuğun oyun içi harcamasını kontrol edebilecek.

Kullanıcı e-Devlet üzerinden bir yaş doğrulama belirteci oluşturup bunu ilgili platforma yükleyecek. Belirteç, kişinin adını, TC kimlik numarasını ya da doğum tarihini platforma aktarmayacak. 18 yaş üstü kullanıcıların hesapları açık kalacak ve bir kez e-Devlet üzerinden hesap doğrulaması yapılacak. Mevcut hesaplar 31 Mart 2027'ye kadar en az bir kez doğrulamadan geçecek.

15-17 yaş grubundaki çocukların hesapları 'çocuk hesabı' olarak sınırlandırılacak. Bu hesaplarda canlı yayın yapılamayacak, kişiselleştirilmiş reklam gösterilemeyecek, takipçi ve takip edilen listeleri diğer kullanıcılara gösterilmeyecek ve hesaplar başkalarına takip önerisi olarak sunulamayacak. Doğrudan mesaj yalnızca çocuğun takip ettiği hesaplardan gelebilecek. Platformların, çocukların paylaşımlarının ekran görüntüsünün alınmasını engelleyici teknik tedbir alması gerekecek.

Platformların ailelere de kontrol araçları sunması zorunlu olacak. Aileler çocuğun kullanım süresini izleyebilecek ve sınırlayabilecek, satın alımlar için onay ve harcama limiti koyabilecek, konum paylaşımını yönetebilecek ve hesap ayarlarını kontrol edebilecek. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre 6-15 yaş arasındaki çocukların yüzde 66,1'i, 11-15 yaş grubunun ise yüzde 79'u sosyal medya kullanıyor.

Kurallara aykırılık halinde platformlara, bir önceki takvim yılındaki küresel cirolarının yüzde 3'üne kadar idari para cezası uygulanabileceği belirtildi. İhlalin sürmesi halinde reklam yasağı ve bant genişliğinin yüzde 90'a kadar daraltılması gündeme gelebilecek. Yeni sistem sosyal medya kullanan 15 yaş altı çocuğa ya da ebeveynine yeni bir para cezası getirmiyor. Uygulama öncesinde dolandırıcılık riskine karşı uzmanlar, 'hesabın kapanacak, hemen yaşını doğrula' ya da 'ebeveyn onayı için bu bağlantıya tıkla' türü mesajlara karşı dikkatli olunmasını önerdi.