Avrupa'da süpermarket soğutucularına siber saldırı

Avrupa'nın birçok ülkesinde süpermarketlerin dondurucu ve soğutucu sistemlerini etkileyen, saldırı olduğu şüphelenilen bir olay yaşandı. Belçika, Lüksemburg, İsveç, İrlanda, Hollanda ve Estonya'da onlarca mağazada sıcaklıklar yükseldi ve çok sayıda gıda ürünü bozularak atılmak zorunda kaldı. Saldırının kimin tarafından yapıldığı henüz belli değil.

Neler biliniyor

Belçika'da Delhaize zincirine bağlı yaklaşık 40 mağaza etkilendi. Yahoo News ve BBC'nin aktardığına göre bu rakam Belçika için veriliyor; Hürriyet'in haberinde ise etkilenen Delhaize mağazalarının Belçika ile birlikte Lüksemburg'da da bulunduğu belirtiliyor. Carrefour, Belçika'daki 15 mağazasında aksaklık yaşandığını açıkladı. Colruyt Group sözcüsü ise Reuters'a, Belçika'da Spar işletmesi altında faaliyet gösteren beş mağazanın soğutma sistemlerine saldırı düzenlendiğini söyledi.

İsveç'te ICA ve Coop mağazaları etkilendi. ICA sözcüsü, merkezi ağının dışında çalışan az sayıda mağazanın etkilendiğini doğruladı. Coop ise 800 mağazasından yedisinin etkilendiğini, durumun kontrol altında olduğunu BBC'ye bildirdi. Hürriyet'e konuşan Coop yetkilisi Carlos Cancino ise ülke genelindeki 6 şubeden sorun bildirimi alındığını söyledi. Bu iki rakam arasında uzlaşma yok; kaynaklar farklı sayılar veriyor.

Diğer ülkelerde İrlanda'da 13 SuperValu mağazası etkilendi. Danfoss sözcüsü, Hollanda'da en az 17 şirketin dondurma ve soğutma sistemlerine gece boyunca saldırı düzenlendiğini Hollanda kamu radyosu NOS'a açıkladı; etkilenenler arasında kasaplar ve küçük mahalle marketleri var. Estonya'da ise bir Selver mağazası etkilendi.

Teknik ayrıntılar ve sıcaklık

Belçika merkezli Sabcobel, etkilenen soğutucuların bir bölümünü üretiyor ve Delhaize'in sistemlerini işletiyor. Şirketin genel müdürü Stephan Moelans, Belga haber ajansına olayın bir siber saldırı olduğunu söyledi ve ekibin etkilenen üniteleri ağdan ayırmak için gece boyunca çalıştığını belirtti. Moelans'a göre saldırıda ünitelerin evaporatörleri çözülme moduna alınmış, bu da soğutucuların ısınmasına yol açmış. Yöntemin ekim ayındaki Fransa olayında kullanılanla aynı olduğu düşünülüyor.

Sıcaklık değerleri kaynaklara göre değişiyor. Hürriyet'e konuşan ICA Öland mağaza yetkilisi Mats Olsson, soğutucularda hava sıcaklığının 55 dereceye kadar çıkarıldığını söyledi. BBC'ye göre ise İsveç'in Sjöbo kentindeki bir ICA şubesi sıcaklığın 50 dereceye ayarlandığını yazdı. RTL'nin haberinde Delhaize mağazalarında sıcaklık artışının yaklaşık 15 dereceye kadar çıktığı aktarılıyor. BBC, bazı mağazalarda dondurucu sıcaklığının 50 dereceye (122 Fahrenheit) kadar yükseldiğini belirtiyor. Bu değerler farklı mağazalara ya da farklı ölçümlere ait olabilir; kaynaklar bunu netleştirmiyor.

Kayıplar

Yerel medyaya göre milyonlarca avroluk gıda çöpe gitti; ancak bu tutarın nasıl hesaplandığı haberlerde ayrıntılanmıyor. Hoeilaart'taki bir Delhaize şubesi, Het Laatste Nieuws'a 100.000 avroluk ürün kaybettiğini söyledi; şube yöneticisine göre bu tahmin, mağazanın kapatılmasından doğacak ek kayıpları kapsamıyor. Sjöbo'daki ICA şubesi kısa süreliğine kapatıldı, ardından yeniden müşterilere açıldı.

Arka plan

Olay, Ekim ayı başında Fransa'da yüzlerce süpermarketi etkileyen benzer bir saldırının ardından yaşandı. Hürriyet Fransa saldırısını 12 Ekim olarak aktarıyor; BBC ise bu saldırıyı Ekim'in başında gerçekleşmiş olarak tanımlıyor. Sabcobel, Fransa olayından bu yana ünitelerin bu açığa karşı korunması için çalıştığını, ancak ünitelerde yazılım güncellemesinin yetmediğini, fiziksel değişiklik gerektiğini söyledi. Şirkete göre çoğu müşterisi Fransa saldırısından sonra soğutucularını güvenli bir internet bağlantısı üzerinden yönetmeye geçti.

Ne anlama geliyor

Olayın tüketici açısından en somut etkisi, soğuk zincirin kopması nedeniyle bozulan gıdalar ve raflardaki kesintiler. Market işletmeleri için ise stok kaybı ve mağaza kapatma maliyeti doğuyor. Bu değerlendirmedir: olay, marketlerde kullanılan ağ bağlantılı soğutma sistemlerinin siber güvenlik açısından ne kadar hassas olduğunu gösteriyor. Sabcobel'in açıklamalarına göre uzun vadeli çözüm, ünitelerin fiziksel olarak düzenlenmesi ve güvenli yönetim bağlantısına geçilmesi gibi görünüyor; ancak kesin bir çözüm takvimi açıklanmış değil.

Belçika ve İsveç'in ulusal siber güvenlik kurumları olayı izlediğini açıkladı. İngiltere'nin Ulusal Siber Güvenlik Merkezi, uluslararası ortaklar ve sektörle birlikte olayın ayrıntılarını anlamaya çalıştığını, İngiltere'de ise bir olay bildirilmediğini belirtti.

Sıkça sorulan sorular

• Saldırıyı kimin yaptığı biliniyor mu? Hayır. BBC'nin aktardığına göre saldırının kaynağı belli değil.
• Hangi ülkeler etkilendi? Belçika, Lüksemburg, İsveç, İrlanda, Hollanda ve Estonya'da mağazalar etkilendi.
• Sabcobel ne söyledi? Olayın bir siber saldırı olduğunu ve etkilenen üniteleri ağdan ayırmak için çalışıldığını açıkladı.
• Gıda kaybının toplam tutarı ne? Yerel medyaya göre milyonlarca avro, ancak bu rakamın hesabı kaynaklarda ayrıntılı değil.