Basit Usulden Gerçek Usule Geçişte Geçmiş Yıl Zararları Mahsup Edilemez

Gelir İdaresi Başkanlığı İstanbul Defterdarlığı tarafından verilen özelgeye göre, gerçek usulde vergilendirildiği dönemde zarar beyan eden mükelleflerin basit usule geçmeleri durumunda, önceki yıllara ait ticari zararların mahsup hakkı ortadan kalkmaktadır. Söz konusu mükellefler daha sonra yeniden gerçek usule dönseler dahi, 5 yıllık kanuni süre dolmamış olsa bile eski zararlarını sonraki dönem kazançlarından indiremeyecektir.

İncelemeye konu olan somut olayda, 2015-2021 yılları arasında gerçek usulde vergilendirilen bir mükellef 2018, 2019 ve 2020 yıllarında ticari zarar bildirmiştir. Mükellef 2022 takvim yılında basit usule geçmiş, 2023 takvim yılı başından itibaren ise yeniden gerçek usulde vergilendirilmeye başlamıştır. Mükellefin, önceki yıllara ait zararlarını 2023 yılı geçici vergi ve yıllık gelir vergisi beyannamelerinde indirim konusu yapıp yapamayacağına ilişkin görüş talebi idare tarafından olumsuz yanıtlanmıştır.

Gelir Vergisi Kanunu'nun 88. maddesi uyarınca, gelirin toplanmasında kaynakların bir kısmından doğan zararlar diğer kaynakların kazançlarına mahsup edilmekte ve kapatılamayan tutarlar izleyen 5 yıl boyunca indirilebilmektedir. Bununla birlikte Kanun'un mükerrer 20/A maddesi ve 320 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliği uyarınca, basit usulde tespit edilen ticari kazançlar gelir vergisinden istisna tutulmuş ve bu kazançlar için yıllık gelir vergisi beyannamesi verilmeyeceği hükme bağlanmıştır.

İdarenin değerlendirmesinde, basit usule geçilen takvim yılında kazanç istisna kapsamında kaldığı için yıllık gelir vergisi beyannamesi verilmediği, dolayısıyla geçmiş yıl zararlarının mahsup edilebileceği bir beyan zemini bulunmadığı vurgulanmıştır. Bu durum, mükellefin geçmiş yıllardan devreden zararları indirme hakkını fiilen ve hukuken kaybetmesine yol açmaktadır.

Özelgede, mükellefin izleyen yılda tekrar gerçek usule dönmüş olmasının kaybedilen indirim hakkını yeniden canlandırmayacağı belirtilmiştir. Bu çerçevede, 2018-2020 takvim yıllarında oluşan ticari zararların, tekrar gerçek usule geçilen 2023 yılı geçici vergi dönemleri ile yıllık gelir vergisi beyannamesi dahil olmak üzere sonraki hiçbir dönem kazancından mahsup edilmesine imkan bulunmamaktadır.