Demokratlar Temsilciler Meclisi'nde öne geçti

ABD'de 3 Kasım'da yapılan Kongre ara seçimlerinde ilk sonuçlar, Demokrat Parti'nin Temsilciler Meclisi'nde çoğunluğu Cumhuriyetçilerden aldığını gösteriyor. Associated Press'in resmî olmayan sonuçlarına göre Demokratlar 225, Cumhuriyetçiler 136 sandalye kazandı. Senato'da da Demokratlar 54, Cumhuriyetçiler 43 sandalyeye ulaşarak çoğunluğu sağladı.

Neler biliniyor

Temsilciler Meclisi'nin 435 sandalyesinin tamamı ile Senato'nun 100 sandalyesinden 35'i için oy kullanıldı. Ayrıca 36 eyalette valilik seçimleri yapıldı. Demokratlar Meclis'te Cumhuriyetçilerin elindeki 25 sandalyeyi aldı. Senato'da ise 7 sandalye Cumhuriyetçilerden Demokratlara geçti.

Bazı yarışlar dikkat çekti. Michigan'da Demokrat Abdul El-Sayed, Cumhuriyetçi Mike Rogers'ı geride bırakarak Senato'yu kazandı; Ekonomim'in aktardığına göre bu, Senato'ya seçilen ilk Müslüman olacak. Maine'de Demokrat Troy Jackson, yaklaşık 30 yıldır görevde olan Cumhuriyetçi Susan Collins'i yendi. Teksas'ta Demokrat James Talarico, Cumhuriyetçi Ken Paxton'a karşı kazandı; Euronews'a göre bu, Teksas'ı yaklaşık otuz yıldır ilk kez bir Demokrat Senatörün temsil edeceği anlamına geliyor. Minnesota'da Ilhan Omar Temsilciler Meclisi'ndeki koltuğunu korudu. New Jersey'de ise Adam Hamawy, eyaletin ilk Müslüman Temsilciler Meclisi üyesi olarak seçildi.

Kaynaklar ne diyor

Kaynaklar arasında sayı farkı var ve bunun nedeni sonuçların zaman içinde gelmesi. Euronews canlı yayınında yazım sırasında Demokratların Meclis'te 220, Senato'da 53 sandalyeye sahip olduğunu aktardı. Ekonomim'in saat 09.27 güncellemesinde Meclis'te 218 sandalye ile çoğunluğa ulaşıldığı yazıldı; sonraki güncellemede bu sayı 225'e çıktı. Senato'da ise 54 sandalye son durum olarak verildi.

Demokrat Meclis azınlık lideri Hakeem Jeffries, partisinin Meclis'i geri almanın eşiğinde olduğunu söyledi ve dramatik bir yön değişikliğinden söz etti. Trump'ın ise New York Times'a sonuçları kabul edeceğini ve Demokratlarla birlikte çalışacağını söylediği aktarıldı. Ekonomim, CNN'in Trump'a yakın kaynaklara dayandırdığı habere atfen Trump'ın Cumhuriyetçilerin ağır kayıplar yaşayabileceği ihtimalini özel görüşmelerinde kabul ettiğini yazdı. Trump ayrıca Teksas Valisi Greg Abbott'un kaybını eleştirdi.

Arka plan

Seçim, Trump'ın ikinci döneminin kalan iki yılındaki siyasi dengeleri belirleyecek. AP'nin çıkış anketine göre seçmenlerin yüzde 39'u ekonomiyi en önemli konu olarak gördü; demokrasinin durumu yüzde 32 ile ikinci, göç yüzde 14 ile üçüncü sırada yer aldı. Aynı araştırmada seçmenlerin yaklaşık yüzde 60'ı Trump'ın görevi yürütme biçimini onaylamadığını söyledi. CBS News'in çıkış anketinde ise Trump'ın görevini onaylayan seçmen oranı yüzde 38 olarak ölçüldü. Hindistan merkezli Hindustan Times, seçmenlerin çoğunun ekonomide ciddi zorluklar gördüğünü ve İran'a yönelik savaşın ABD'ye yaklaşık 47 milyar dolara mal olduğunu aktardı; ancak bu rakamın kaynağı haberde açıkça belirtilmedi.

Ne anlama geliyor

Demokratların Temsilciler Meclisi'nde çoğunluğu alması, Trump yönetimi üzerinde yasama denetimini güçlendirebilir. Euronews'a göre bu durum, Demokratların yönetimi soruşturmasına ve Beyaz Saray üzerindeki baskıyı artırmasına imkân tanıyabilir. Ekonomim, Kongre'deki yeni dengenin gümrük tarifeleri, yaptırımlar, dış ticaret ve bütçe politikalarını etkileyebileceğini belirtti. Bu bir değerlendirme: somut etkiler, yasa tekliflerinin ve bütçe görüşmelerinin nasıl sonuçlanacağına bağlı olacak ve henüz belli değil.

Bundan sonra ne olacak

Bazı yarışların kesin sonucunun birkaç gün sürebileceği belirtiliyor. Alaska'daki son sandıkların Türkiye saatiyle 09.00'da kapanması öngörülüyordu. Ekonomim, Mississippi ve Florida'daki bazı merkezlerde makine ve pusula sorunları yaşandığını, Florida'daki arızanın giderildiğini, yetkililerin ise oyların sayımının etkilenmediğini söylediğini aktardı. Sonuçların resmîleşmesi için sayımın tamamlanmasını beklemek gerekiyor.

Sıkça sorulan sorular

• Hangi sandalyeler yenilendi? Temsilciler Meclisi'nin tamamı, Senato'nun 100 sandalyesinden 35'i ve 36 eyalette valilik seçimleri yapıldı.
• Demokratlar kaç sandalye kazandı? Resmî olmayan AP sonuçlarına göre Meclis'te 225, Senato'da 54 sandalye.
• Sonuçlar kesin mi? Henüz değil; sayım sürüyor ve bazı çekişmeli yarışların sonuçlanması günler alabilir.
• Trump sonuçları kabul etti mi? New York Times'a yaptığı açıklamada sonuçları kabul edeceğini ve Demokratlarla çalışacağını söyledi.