Dövize Endeksli Vadeli Çek Tahsilatında Kur Artışı İçin Kur Farkı Faturası Düzenlenecek

İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı yayımladığı 16.03.2023 tarihli ve 11395140-105[VUK-1-21709]-323016 sayılı özelgesinde, döviz cinsinden veya dövize endeksli satışlarda Türk Lirası vadeli çek ile yapılan tahsilatlarda kur farkı ve KDV uygulamasına açıklık getirdi. İdare, çek vadesinde döviz kurunun yükselmesi neticesinde müşteriden talep edilen ek bedelin vade farkı değil, kur farkı mahiyetinde olduğunu ve kur farkı faturası düzenlenmesi gerektiğini belirtti.

Özelgeye konu somut olayda, ithal ürünlerin dövize endeksli fiyatlandırılarak döviz cinsinden faturalandırıldığı, müşterilerden Türk Lirası cinsinden vadeli çek alındığı ve çekin ciro edildiği tarihteki kur üzerinden dövize çevrilerek borçtan düşüldüğü belirtildi. Ancak çekin vadesi geldiğinde kurun yükselmesi nedeniyle çek tutarının ilk fatura tutarını karşılamadığı durumlarda müşteriden ek tahsilat yapıldığı ve bu tahsilatın belgelendirilmesinde tereddüt yaşandığı aktarıldı.

Vergi Usul Kanunu'nun 215'inci maddesi uyarınca kayıt ve belgelerde Türk para birimi kullanımı esas olmakla birlikte, Türk parası karşılığı gösterilmek şartıyla belgelerin yabancı para cinsinden düzenlenebileceği hatırlatıldı. Ayrıca aynı Kanunun 227 ve 229'uncu maddeleri kapsamında üçüncü kişilerle yapılan işlemlerin fatura ile tevsik edilmesinin zorunlu olduğu ifade edildi.

3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 24/c maddesi uyarınca vade farkı, fiyat farkı ve kur farkı gibi menfaatlerin KDV matrahına dahil olduğu vurgulandı. KDV Genel Uygulama Tebliği hükümleri çerçevesinde, bedelin döviz cinsinden veya dövize endeksli belirlendiği işlemlerde ödemenin vergiyi doğuran olayın gerçekleştiği tarihten sonra yapılması halinde, satıcı lehine oluşan kur farklarının matraha ilave edileceği hükme bağlanmış durumdadır.

İdare, satıcı lehine ortaya çıkan kur farkı hesabında sadece mal veya hizmet bedeline isabet eden farkın dikkate alınacağını, hesaplanan KDV'ye ilişkin kur farklarının matraha katılmayacağını bildirdi. Bu kapsamda satıcı tarafından düzenlenecek kur farkı faturasında, mal teslimi veya hizmet ifasının yapıldığı tarihte geçerli olan KDV oranının uygulanması zorunludur.

Öte yandan yıl sonlarında ve geçici vergi dönemlerinde Vergi Usul Kanunu gereğince yapılan dönem sonu değerlemeleri sonucunda ortaya çıkan kur farkları üzerinden ise KDV hesaplanmayacağı özelgede bir kez daha teyit edildi.