Eylülde Bütçe Açığı 532,2 Milyar TL Oldu: Dokuz Aylık Açık 1,84 Trilyon TL
Merkezi yönetim bütçesi eylül ayında 532,2 milyar TL açık verirken dokuz aylık açık 1,84 trilyon TL'ye ulaştı; gelir vergisinin yüzde 91'i stopaj yoluyla tahsil edildi.
Valentra Analiz
- Kimleri ilgilendiriyor?
Vergi mükellefleri, stopaj kesintisine tabi gelir sahipleri ve kamu maliyesi göstergelerini takip eden işletmeler.
- Ne değişti?
Merkezi yönetim bütçe açığı eylülde 532,2 milyar TL, ocak-eylül döneminde ise 1 trilyon 840 milyar TL olarak gerçekleşti; vergi gelirlerinin yüzde 58,88'i dolaylı vergilerden sağlandı.
- İşletmeye etkisi
Bütçe açığındaki seyir ve faiz giderlerinin yüksekliği kamu borçlanma gereksinimini artırarak piyasa faizleri ile finansman maliyetleri üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturabilir; dolaylı vergilerin yüksek payı ise tüketim talebi ve işletmelerin nakit akışı üzerinde etkili olmaya devam etmektedir.
- Ne zaman uygulanacak?
2026 yılı Eylül ayı ve Ocak-Eylül kümülatif dönemi verileri.
Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından açıklanan verilere göre merkezi yönetim bütçesi 2026 yılı Eylül ayında 532,2 milyar TL açık kaydetti. Aynı ayda Hazine nakit açığı 467,2 milyar TL, faiz dışı bütçe açığı ise 269,2 milyar TL olarak gerçekleşti. Böylece son 12 aylık birikimli bütçe açığı 2,4 trilyon TL'ye çıkarak gayrisafi yurt içi hasılanın yaklaşık yüzde 3,1'ine ulaştı. Yıllık faiz dışı fazla ise 206,5 milyar TL ile milli gelirin yüzde 0,3'ü düzeyine geriledi.
2026 yılının ocak-eylül döneminde bütçe giderleri 13 trilyon 948 milyar TL, bütçe gelirleri ise 12 trilyon 108 milyar TL oldu. Dokuz aylık toplam açık 1 trilyon 840 milyar TL seviyesinde gerçekleşirken aynı dönemde 410,8 milyar TL faiz dışı fazla verildi. Toplam açık ile faiz dışı fazla arasındaki fark, yılın ilk dokuz ayında faiz harcamalarının yaklaşık 2,25 trilyon TL'ye ulaştığını ve kamu borçlanma maliyetlerinin bütçe üzerindeki belirleyici baskısını ortaya koydu. Deprem bölgesine yönelik bütçe harcamaları ise aynı dönemde 465 milyar TL'ye ulaştı.
Vergi gelirlerinin dağılımında dolaylı vergilerin ağırlığı dikkat çekti. Ocak-eylül döneminde toplanan vergi gelirlerinin yüzde 58,88'i dolaylı, yüzde 41,12'si ise dolaysız vergilerden sağlandı. Dahilde ve ithalde alınan KDV ile ÖTV tahsilatı yaklaşık 4 trilyon 548 milyar TL'ye ulaşarak toplam vergi gelirlerinin yüzde 43,72'sini oluşturdu ve toplanan gelir ile kurumlar vergisinin toplam tutarını geride bıraktı.
Gelir vergisi tahsilatında kaynakta kesinti mekanizmasının belirgin üstünlüğü sürdü. İlk dokuz ayda tahsil edilen gelir vergisinin yüzde 91,03'ü (yaklaşık 2 trilyon 634 milyar TL) stopaj yoluyla toplanırken beyana dayalı gelir vergisinin payı yüzde 6,89 seviyesinde (199 milyar 440 milyon TL) kaldı. 2025 yılı gelirleri için verilen beyanname sayısı 5,5 milyon ile rekor düzeye ulaşmasına rağmen beyana dayalı tahsilat toplam gelir vergisi içinde sınırlı kaldı.
Kurumlar vergisinde de geçici verginin ezici ağırlığı devam etti. Yılın dokuz aylık döneminde tahsil edilen 1 trilyon 249 milyar TL tutarındaki kurumlar vergisinin 1 trilyon 225 milyar TL'si (yüzde 98,06) geçici vergilerden oluştu. Beyana dayanan yıllık kurumlar vergisi tahsilatı ise 12,2 milyar TL seviyesinde gerçekleşti.
Haberin kaynağı
Para Analiz
Haberin tamamını Para Analiz sitesinde okuyun →- Resmî dayanak
- Hazine ve Maliye Bakanlığı Eylül 2026 Merkezi Yönetim Bütçe Uygulama Sonuçları Raporu
- Yürürlük
- 2026 yılı Eylül ayı ve Ocak-Eylül kümülatif dönemi verileri.
- Valentra'da yayım
- 16 Ekim 2026, 16:30
Bu metin, Para Analiz tarafından yayımlanan haberden Valentra tarafından hazırlanmış bir özettir. Haberin tamamı ve ayrıntılar için kaynağına başvurun.