Fabrika ve Yapılarda Arsa Payı ve Amortisman Ayrımına İlişkin Esaslar Netleşti
İdare özelgesine göre arsa payı fabrika ve ofis binası maliyetine eklenirken; otopark ve yollar ayrı kıymet sayılarak yüzde 6,66 ve yüzde 12,50 oranlarıyla amortismana tabi tutulacak.
Valentra Analiz
- Kimleri ilgilendiriyor?
Kendi arsası üzerinde fabrika, depo, ofis ve müştemilat inşa eden gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri.
- Ne değişti?
Bina maliyetine arsa payı taban m² oranında eklenirken; otopark ve yolların bina maliyetine eklenmeyip ayrı kıymet olarak (%6,66 ve %12,50) itfa edilmesi gerektiği netleştirildi.
- İşletmeye etkisi
Otopark ve yolların bina maliyetinden ayrılarak daha kısa sürede (8 ve 15 yıl) itfa edilmesi, ilk yıllarda ayrılacak amortisman giderini artırarak kurumlar vergisi matrahını azaltabilir.
- Ne zaman uygulanacak?
İktisadi kıymetlerin aktife alındığı hesap döneminden itibaren.
- Ne yapılmalı?
- Taban m² dağılımı yaparak arsa maliyetini fabrika ve ofis binalarının maliyet bedeline ilave edin.
- Otopark, yürüyüş yolu ve saha düzenleme harcamalarını bina maliyetine eklemeyip ayrı sabit kıymet kartlarında aktifleştirin.
- Otopark ve çevre düzenlemeleri için %6,66; saha içi yollar için %12,50 amortisman oranı uygulayın.
- Ayrılmayan amortisman tutarlarının sonraki yıllara devredilemeyeceğini dikkate alarak amortismanı aktife girdiği yılda ayırın.
Uygulama örneği
Örneğin 1.000 m² arsa üzerine taban alanı 400 m² olan prefabrik fabrika inşa edilmiş olsun. Arsa alış maliyeti 10.000.000 TL, bina inşaat harcaması 20.000.000 TL ve asfalt yollar 2.000.000 TL'dir.
- Fabrika Binası Tabanına İsabet Eden Arsa Payı: 10.000.000 TL x (400 / 1.000) = 4.000.000 TL
- Toplam Fabrika Maliyeti: 20.000.000 TL + 4.000.000 TL = 24.000.000 TL
- Fabrika Yıllık Amortismanı (%6,66): 24.000.000 TL x %6,66 = 1.598.400 TL
- Asfalt Yol Yıllık Amortismanı (%12,50): 2.000.000 TL x %12,50 = 250.000 TL
Yol amortisman kaydı:
- 730 Genel Üretim Giderleri — Borç 250.000 TL
- 257 Birikmiş Amortismanlar — Alacak 250.000 TL
Rakamlar örnek amaçlı ve varsayımsaldır; oran ve kurallar habere konu düzenlemeden alınmıştır.
Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından verilen özelgede, şirket aktifine kayıtlı arsa üzerinde inşa edilen fabrika, ofis binaları ve bunlara ait çevre düzenlemelerinde arsa maliyetinin dağıtımı ve amortisman oranlarının uygulanmasına açıklık getirildi.
Vergi Usul Kanunu'nun 262, 269 ve 270. maddeleri uyarınca inşa edilen fabrika ve ofis-iş yeri binaları ile depo ve istinat duvarı maliyetine, inşaat harcamalarının yanı sıra yapının oturduğu taban kullanım alanı oranında arsa maliyet bedeli ilave edilmek zorundadır. Arsanın boş kısımları tek başına amortismana tabi tutulamazken, binaların taban metrekaresine isabet eden arsa payı yapı maliyetiyle birleştirilerek itfa edilecektir.
Buna karşılık fabrika sahasındaki otopark alanı, yürüyüş yolları ve bahçe gibi çevre düzenleme harcamalarının bina maliyetine dahil edilmesi mevzuata aykırı bulunmuştur. Bu unsurların ayrı iktisadi kıymet olarak aktifleştirilmesi gerekmektedir.
333 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği eki amortisman listesi uyarınca; otopark ve çevre düzenleme alanları (bahçe, kaldırım vb.) 15 yıl faydalı ömür ve yüzde 6,66 oranıyla, ticari işletme içi beton, asfalt ve parke yollar ise 8 yıl faydalı ömür ve yüzde 12,50 amortisman oranıyla itfa edilecektir. Prefabrik taşıyıcı sistemle inşa edilen fabrika ve idari ofis binaları için 15 yıl faydalı ömür ve yüzde 6,66 amortisman oranı geçerli olacaktır.
İdare ayrıca, Vergi Usul Kanunu'nun 320. maddesi hükmü uyarınca ilgili hesap döneminde ayrılmayan veya eksik ayrılan amortisman paylarının izleyen yıllarda geçmişe dönük olarak gider yazılamayacağını ve amortisman süresinin uzatılamayacağını hatırlatmıştır.
Haberin kaynağı
Muhasebe News
Haberin tamamını Muhasebe News sitesinde okuyun →- Resmî dayanak
- 213 sayılı VUK m. 262, 269, 270, 313, 314, 315, 320; 333 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği; GİB Özelgesi Sayı: 95462982-105[VUK.ÖZLG-2018-96]-E.132425 (18.07.2019)
- Yürürlük
- İktisadi kıymetlerin aktife alındığı hesap döneminden itibaren.
- Valentra'da yayım
- 2 Ekim 2026, 14:51
Bu metin, Muhasebe News tarafından yayımlanan haberden Valentra tarafından hazırlanmış bir özettir. Haberin tamamı ve ayrıntılar için kaynağına başvurun.