Faturası Temin Edilemeyen Sabit Kıymetlerde Belge Düzeni ve Amortisman

Vergi Usul Kanunu hükümleri uyarınca ticari faaliyet kapsamında satın alınan makine ve benzeri iktisadi kıymetlerin yasal defterlere kaydedilebilmesi ve amortismana tabi tutulabilmesi için geçerli belgelerle tevsik edilmesi zorunlu tutulmaktadır. Satıcı tarafından faturası düzenlenmeyen iktisadi kıymetlerin doğrudan kayıtlara intikali, giderleştirilmesi veya amortisman yoluyla itfa edilmesi mevzuat açısından kabul edilmemektedir.

Gelir İdaresi Başkanlığı Şanlıurfa Vergi Dairesi Başkanlığı tarafından verilen 24.05.2016 tarihli ve 64958909-213-15 sayılı özelgede, üretim faaliyetinde kullanılmak üzere satın alınan fakat faturası satıcı tarafından iletilmeyen makinelerin vergisel durumu netleştirilmiştir. İdare, Vergi Usul Kanunu'nun 227 nci maddesindeki kayıtların tevsik zorunluluğunu ve 229 uncu maddesindeki fatura tanımını hatırlatarak tevsik edici vesikası bulunmayan alımların muhasebeleştirilemeyeceğini vurgulamıştır.

Vergi Usul Kanunu'nun 231 inci maddesinin beşinci bendi uyarınca, faturanın malın teslimi veya hizmetin yapıldığı tarihten itibaren azami 7 gün içinde düzenlenmesi gerekmektedir. Belirtilen bu yasal süre içerisinde düzenlenmeyen faturalar kanunen hiç düzenlenmemiş sayılmakta ve işlem faturasız teslim niteliği kazanmaktadır.

Özelgede yer alan değerlendirmeye göre, faturası temin edilemeyen iktisadi kıymetlerin mükellef tarafından envantere dahil edilebilmesi ve amortismana konu yapılabilmesi, yalnızca satıcı firma nezdinde gerçekleştirilecek bir vergi incelemesi neticesinde işlemin fiili ve gerçek mahiyetinin ortaya konulması durumunda mümkündür. İnceleme yoluyla alım kanıtlanmadığı sürece bu kıymetler için amortisman ayrılamaz.

Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 34 üncü ve 29 uncu maddeleri kapsamında da indirim hakkı ancak kanuni defterlere kaydedilen fatura ve benzeri vesikalar üzerinde ayrıca gösterilen vergiler için kullanılabilmektedir. Belgesi bulunmayan işlemler nedeniyle yüklenilen vergilerin indirimi yapılamamakta, ayrıca faturasız işlem tespiti halinde Vergi Usul Kanunu'nun 353 üncü maddesi uyarınca özel usulsüzlük cezası tatbiki gündeme gelmektedir.