24 Ekim 2026
Ekonomi

GİB Özelgesi: Alınan Dövizli Sipariş Avanslarının Kur Farkı Finansman Gider Kısıtlamasına Tabidir

Valentra Yayın Kurulu · 19 Ekim 2026, 20:49 · Kaynak: Muhasebe News

Gelir İdaresi Başkanlığı, yabancı para cinsinden alınan sipariş avanslarının yabancı kaynak sayıldığını ve kur farklarının finansman gider kısıtlamasına dahil edilmesi gerektiğini bildirdi.

Valentra Analiz

Kimleri ilgilendiriyor?

Bilançosunda yabancı kaynakları öz kaynaklarını aşan ve yabancı para cinsinden sipariş avansı alan kurumlar vergisi mükellefleri.

Ne değişti?

Dövizli sipariş avansları yalnızca ticari avans olarak değil, işletmeye fon sağlayan yabancı kaynak olarak kabul edilerek kur farkı giderleri finansman gider kısıtlaması kapsamına alındı.

İşletmeye etkisi

Öz kaynak/yabancı kaynak dengesi zayıf olan ihracatçı ve imalatçı firmalarda sipariş avanslarına tahakkuk eden aleyhte kur farklarının bir kısmı gider yazılamayacak, bu durum vergi matrahını ve kurumlar vergisi yükünü artıracaktır.

Ne zaman uygulanacak?

Özelge tarihinden (16.02.2023) itibaren geçerli idari yaklaşım.

Ne yapılmalı?
  • Dövizli sipariş avansı alan ve yabancı kaynakları öz kaynaklarını aşan şirketler, 340 hesabın kur farklarını finansman gider kısıtlaması hesap tablosuna eklemelidir.
  • Kısıtlamaya isabet eden kur farkı gider tutarını kurumlar vergisi beyannamesinde Kanunen Kabul Edilmeyen Gider (KKEG) olarak beyan edin.

Uygulama örneği

Örneğin, yabancı kaynakları 2.000.000 TL, öz kaynakları 1.000.000 TL olan bir kurumda aşan kısım oranı %50'dir (1.000.000 TL / 2.000.000 TL). Yabancı para cinsinden alınan sipariş avansına dönem sonunda tahakkuk eden kur farkı gideri 100.000 TL ise, kısıtlama oranı (%10) uygulandığında:
- Aşan kısma isabet eden finansman gideri: 100.000 x %50 = 50.000 TL
- KKEG olarak dikkate alınacak tutar: 50.000 x %10 = 5.000 TL kurum kazancına ilave edilir.

Rakamlar örnek amaçlı ve varsayımsaldır; oran ve kurallar habere konu düzenlemeden alınmıştır.

Antalya Vergi Dairesi Başkanlığı Gelir Kanunları Grup Müdürlüğü tarafından yayımlanan özelgede, yabancı para cinsinden alınan sipariş avanslarının işletmeye finansman sağlayan borç niteliğinde olduğu ve bunlara ilişkin kur farklarının finansman gider kısıtlamasında dikkate alınması gerektiği belirtildi.

Özelgeye konu somut olayda; yabancı kaynakları öz kaynaklarını aşan ve perakende ticaretle iştigal eden bir mükellefin, gelecekte teslim edeceği mal veya hizmetler karşılığında döviz cinsinden aldığı avansları 340 Alınan Sipariş Avansları hesabında izlediği ve bu tutarların değerlemesinden kaynaklanan kur farklarının finansman gider kısıtlamasına tabi olup olmadığı konusunda görüş talep ettiği ifade edildi.

İdare değerlendirmesinde, 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 11'inci maddesinin birinci fıkrasının (i) bendi ile 1 Seri No.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliği düzenlemelerine atıfta bulundu. Tebliğ uyarınca kısıtlamanın, yabancı kaynakları öz kaynaklarını aşan kurumlar vergisi mükelleflerinde aşan kısma isabet eden finansman giderleri için uygulandığı hatırlatıldı.

Vergi idaresi, sipariş avanslarının sipariş edilen malın üretiminde finansman sağlamak, satış fiyatını sabit tutmak veya teslim garantisi oluşturmak gibi hangi amaçla verilmiş olursa olsun işletmeye fon sağladığına dikkat çekti. Bu gerekçeyle, bilançonun kısa vadeli yabancı kaynakları arasında yer alan dövizli sipariş avanslarının bir borç ve yabancı kaynak niteliği taşıdığı tescil edildi.

Sonuç olarak, yabancı kaynakları öz kaynak tutarını aşan mükelleflerde, 340 Alınan Sipariş Avansları hesabının Vergi Usul Kanunu hükümleri çerçevesinde değerlenmesi sonucu ortaya çıkan kur farkı giderlerinin finansman gider kısıtlaması matrahına dahil edilmesi gerektiği ve aşan kısma isabet eden gider payının kanunen kabul edilmeyen gider (KKEG) olarak dikkate alınacağı bildirildi.

Haberin kaynağı

Muhasebe News

Haberin tamamını Muhasebe News sitesinde okuyun →
Resmî dayanak
5520 sayılı KVK Madde 11/1-(i); 1 Seri No.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliği; Antalya Vergi Dairesi Başkanlığı'nın 16.02.2023 tarihli ve E-49327596-125[KVK.ÖZ.2021.103]-36531 sayılı özelgesi.
Yürürlük
Özelge tarihinden (16.02.2023) itibaren geçerli idari yaklaşım.
Valentra'da yayım
19 Ekim 2026, 20:49

Bu metin, Muhasebe News tarafından yayımlanan haberden Valentra tarafından hazırlanmış bir özettir. Haberin tamamı ve ayrıntılar için kaynağına başvurun.

#Kurumlar Vergisi #Finansman Gider Kısıtlaması #Özelge #Kur Farkı