İcra Aracılığıyla Tahsil Edilen İşyeri Kirasında Stopaj Mahsubu Yapılamayacak

İstanbul Defterdarlığı Gelir Kanunları Gelir ve Kurumlar Vergileri Grup Müdürlüğü tarafından verilen özelgede, icra dairesi aracılığıyla tahsil edilen işyeri kira gelirlerinin beyan dönemi ve kiracının yapmadığı stopajın mahsubu konusundaki usuller netleştirildi. İdare, kira bedelinin geçmiş dönemlere ait olup olmadığına bakılmaksızın paranın icra dairesine yatırıldığı takvim yılının geliri olarak beyan edilmesi gerektiğini bildirdi.

193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 70 inci maddesi kapsamında işyeri kira gelirleri gayrimenkul sermaye iradı sayılmaktadır. Kanunun 72 nci maddesi uyarınca gayrimenkul sermaye iratlarında gayrisafi hasılat, bir takvim yılı içinde nakden veya aynen tahsil edilen kira bedellerinden oluşur. İlgili maddede, mükelleflerin bilgileri dahilinde adlarına icra dairesine, kamu kurumlarına, bankaya veya notere para yatırılması durumu açıkça tahsil hükmünde kabul edilmektedir.

Özelgede yapılan tespite göre, kiracının geçmiş dönem kira borçlarını icra dairesine yatırması durumunda, paranın mükellef tarafından fiilen çekildiği tarih değil, icra dairesi hesabına intikal ettiği tarih esas alınır. Dolayısıyla tahsilat hangi takvim yılında gerçekleştiyse, söz konusu tutar o takvim yılının gayrisafi hasılatına dahil edilerek yıllık gelir vergisi beyannamesiyle beyan edilir; geçmiş yılların beyannamelerine geriye dönük düzeltme yapılamaz.

Vergi tevkifatının mahsubu bakımından ise Gelir Vergisi Kanununun 121 inci maddesi hükümleri hatırlatıldı. Kanunun 94 üncü maddesi uyarınca işyeri kiralamalarında kiracının tevkifat yapma zorunluluğu bulunmakla birlikte, kiracı tarafından icra ödemesi sırasında vergi kesintisi yapılmamışsa mal sahibi beyannamede mahsup yapamaz. Gelir vergisinden mahsup yapılabilmesi için verginin fiilen kesilmiş olması şartı aranır.

Kiracının yasal zorunluluğa rağmen tevkifat yapmamış olması durumunda vergi idaresi gerekli tarhiyat ve ceza işlemlerini kiracı nezdinde uygulayacaktır. Ancak bu durum mal sahibine fiilen kesilmemiş vergiyi mahsup etme hakkı tanımaz; mülk sahibi icra dairesine yatan brüt kira bedelini hasılat olarak beyan edip vergisini kesinti mahsubu olmadan ödemekle yükümlüdür.