IEA Raporu: Küresel Dizel Piyasasındaki Sıkışıklık 2027'ye Uzayabilir

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), Orta Doğu ve Rusya kaynaklı arz kayıpları sebebiyle küresel dizel piyasasındaki darlığın 2027 yılının ilk yarısına kadar uzayabileceği uyarısında bulundu. Yayımlanan aylık piyasa raporunda, rafine ürün ihracatındaki düşüşün ve eriyen stokların küresel ölçekte üretim ve lojistik maliyetlerini artırdığına dikkat çekildi.

Rapora göre Orta Doğu ve Rusya menşeli dizel ihracat kayıpları eylül ayında günlük 1,3 milyon varil seviyesine ulaştı. Bu tutar, kurumun 2026 yılı küresel dizel ve gazyağı talebi tahmininin yaklaşık yüzde 4,5'ine denk geliyor. Ham petrol arzındaki toparlanmaya rağmen nihai yakıt üretimindeki açıkların sürdüğü belirtiliyor.

Küresel rafineri faaliyetlerinin yıl sonuna doğru ivme kazanması beklense de dizel, gazyağı ve jet yakıtını kapsayan orta distilat ürün grubundaki açığın kapanmasının zaman alacağı ifade edildi. Raporda arz-talep dengesinin 2027'nin ilk yarısında sıkı kalacağı, dengelenmenin ise ancak yılın ikinci yarısında başlayabileceği tahmin ediliyor. Dizel rafinaj marjı eylülde varil başına 95 dolarla rekor kırarken son günlerde 85,42 dolar seviyelerinde seyretti.

Arz şokunu yumuşatmak amacıyla IEA üyesi ülkelerce taahhüt edilen 426 milyon varillik acil durum rezervinin yaklaşık 331 milyon varili eylül sonuna kadar piyasaya sunuldu. Kalan kısımdan Avrupa'nın 46 milyon, Amerika kıtasının 40 milyon ve Asya-Pasifik'in 10 milyon varillik rezervinin henüz devreye sokulmadığı kaydedildi.

Dizel yakıttaki arz sıkışıklığının tarım makineleri, kamyonlar, inşaat ve fabrika operasyonlarında yoğun kullanılması sebebiyle benzin artışına kıyasla daha yaygın bir ekonomik risk oluşturduğu vurgulandı. Kpler verilerine göre Avrupa Birliği'nin mart-eylül döneminde dizel ve gazyağı ithalatı günlük 390 bin varil azaldı; acil durum rezervlerindeki asgari stok kuralları ise hükümetlerin piyasaya müdahale alanını sınırlıyor.