İflas Ertelemesi Olan Borçlularda Şüpheli Alacak Karşılığı Ayrılması

Vergi Usul Kanunu'nun 323. maddesi kapsamında, ticari ve zirai kazancın elde edilmesi ve idame ettirilmesiyle ilişkili olan ve tahsili dava veya icra safhasında bulunan alacaklar için pasifte karşılık ayrılabilmektedir. Ankara Vergi Dairesi Başkanlığı tarafından verilen 17 Şubat 2016 tarihli ve 27575268-105[323-2015-461]-6734 sayılı özelgede, hakkında iflas ertelemesi kararı bulunan şirketlerden olan alacakların vergisel boyutu değerlendirilmiştir.

2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 179/b maddesi gereğince mahkemenin borçlu şirket lehine iflas ertelemesi kararı vermesi durumunda, amme alacakları dahil olmak üzere borçlu aleyhine hiçbir takip yapılamamakta ve daha önce başlatılan icra takipleri kendiliğinden durmaktadır. İdarenin görüşüne göre, bu karar alacaklının alacağını tahsil etme imkanını tamamen yok etmemekle birlikte icra takip mekanizmasını durdurarak kanuni yolları kapatmaktadır.

Özelgede yer alan esaslara göre, iflas ertelemesi kararından önce icra takibine başlanmış olan alacaklar için takibin başlatıldığı hesap döneminde şüpheli ticari alacak karşılığı ayrılması gerekmektedir. Takip işlemlerinin başladığı ilgili yılda karşılık ayrılmaması halinde, mükelleflerin sonraki hesap dönemlerinde aynı alacak için mükerrer ya da gecikmeli olarak karşılık ayırması mümkün bulunmamaktadır.

Öte yandan vadesi veya tahsil imkansızlığı iflas ertelemesi kararından sonra doğan ve kanuni takip imkanı kalmayan alacaklar yönünden farklı bir uygulama öngörülmüştür. Bu mahiyetteki alacaklar için, mahkemece iflasın ertelenmesine ilişkin kararın verildiği hesap döneminde Vergi Usul Kanunu'nun 323. maddesi uyarınca şüpheli ticari alacak karşılığı ayrılabilecektir.

Mükelleflerin bu kapsamda karşılık ayırdıkları alacakların ilerleyen süreçte kısmen ya da tamamen tahsil edilmesi halinde, tahsil edilen tutarlar tahsilatın gerçekleştiği dönemin kar-zarar hesabına aktarılarak gelir kaydedilecektir. Karşılık kaydının yasal süresinde yapılması ve teminatlı alacaklarda yalnızca teminatı aşan kısım için karşılık ayrılması zorunluluğu saklı tutulmuştur.