İhracat Döviz Dönüşüm Desteğinde Yeni Dönem 1 Ekim'de Başladı
TCMB döviz dönüşüm desteğinde bir aylık döviz almama taahhüdü kaldırılırken katma değer kriteri ve firma başına yıllık 100 milyon TL destek tavanı getirildi.
Valentra Analiz
- Kimleri ilgilendiriyor?
İhracatçı firmalar, dış ticaret sermaye şirketleri, imalatçı tedarikçiler ve ihracat döviz işlemi yapan işletmeler.
- Ne değişti?
Döviz dönüşüm desteğindeki 1 aylık döviz almama taahhüdü kaldırıldı; firma başına yıllık 100 milyon TL tavan, yüzde 10 likit döviz varlığı sınırı ve kâr ile işgücü maliyetine dayalı katma değer kriteri getirildi.
- İşletmeye etkisi
İhracat bedelini TL'ye çeviren işletmelere yüzde 3 prim katkısı sunulurken, ithal girdi kullanan ihracatçıların döviz alım kısıtı kalktığı için nakit akışı rahatlayacak; ancak 100 milyon TL tavanı yüksek hacimli ihracatçıların finansman gelirini sınırlayabilecektir.
- Ne zaman uygulanacak?
1 Ekim 2026 tarihinden itibaren yürürlüğe girdi.
- Ne yapılmalı?
- Bankalara 15 günde bir döviz pozisyonu bildirim formu ibraz edin.
- Döviz dönüşüm desteği başvurularında YMM onay sürecini tamamlayın.
- Likit döviz varlıklarının aktif veya net satış hasılatının yüzde 10'unu aşmadığını kontrol edin.
- Dönüştürülebilecek azami tutar için yıllık faaliyet kârı ve 12 aylık işgücü maliyeti toplamını hesaplayın.
Uygulama örneği
Yıllık faaliyet kârı 20.000.000 TL ve 12 aylık işgücü maliyeti 30.000.000 TL olan bir firmanın katma değer tavanı 50.000.000 TL olarak hesaplanır. Firma bu kapsamda en fazla 50.000.000 TL karşılığı döviz bozdurarak yüzde 3 oranında (1.500.000 TL) döviz dönüşüm desteği alabilir; 100.000.000 TL yıllık destek üst sınırı aşılmamış olur.
Rakamlar örnek amaçlı ve varsayımsaldır; oran ve kurallar habere konu düzenlemeden alınmıştır.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından ihracatçı firmaların yurt dışı kaynaklı dövizlerini Türk lirasına dönüştürmelerini teşvik etmek amacıyla uygulanan döviz dönüşüm desteğinde yeni uygulama dönemi 1 Ekim itibarıyla yürürlüğe girdi. Yeni sistem kapsamında ihracatçıların bir ay süreyle döviz satın almama taahhüdü uygulamasına son verildi.
Yürürlüğe giren düzenlemede destek oranı yüzde 3 olarak korunurken, firma başına sağlanabilecek yıllık toplam döviz dönüşüm desteği tutarı 100 milyon TL üst limit ile sınırlandırıldı. Ayrıca firmaların dönüştürebileceği döviz miktarı, şirketin yarattığı katma değer ve bilanço yapısı ile doğrudan ilişkilendirildi.
Yeni modelde katma değer tutarı, firmaların yıllık faaliyet kârı ile 12 aylık işgücü maliyetlerinin toplamı üzerinden hesaplanıyor. İhracat bedellerinin dönüşümünde bu formülle belirlenen sınır esas alınıyor. Bunun yanı sıra destekten yararlanabilmek için firmaların likit döviz varlıklarının net satış hasılatı veya aktif büyüklüğünden yüksek olan tutarın yüzde 10'unu aşmaması şartı koşuluyor.
Düzenleme ile getirilen bir diğer önemli değişiklik ise aracılı ihracat yapan firmalara yönelik oldu. Aracı ihracatçıların kendi katma değer limitlerini doldurmalarının ardından kalan ihracat dövizinin dönüşümünü doğrudan imalatçı/tedarikçi adına gerçekleştirebilmelerinin önü açılarak desteğin üreticiye aktarılması sağlandı.
Yeni sistemin işleyişi kapsamında şirketlerin 15 günde bir bankalara döviz pozisyonu bildirim formu sunması ve bu sürecin Yeminli Mali Müşavir (YMM) onayına tabi tutulması öngörülüyor. Sektör temsilcileri özellikle 100 milyon TL'lik tavan limitin esnetilmesi, döviz pozisyonu oranının yüzde 15'e çıkarılması ve bildirim bürokrasisinin sadeleştirilmesi yönündeki taleplerini ekonomi yönetimine iletmeye hazırlanıyor.
Haberin kaynağı
Ekonomim
Haberin tamamını Ekonomim sitesinde okuyun →- Resmî dayanak
- TCMB İhracat Genelgesi ve Döviz Dönüşüm Desteği Uygulama Talimatı (1 Ekim 2026)
- Yürürlük
- 1 Ekim 2026 tarihinden itibaren yürürlüğe girdi.
- Valentra'da yayım
- 2 Ekim 2026, 14:51
Bu metin, Ekonomim tarafından yayımlanan haberden Valentra tarafından hazırlanmış bir özettir. Haberin tamamı ve ayrıntılar için kaynağına başvurun.