İzmit Lisesi'nin 1880'lerden bugüne uzanan eğitim öyküsü

Kocaeli'deki İzmit Lisesi, Anadolu Ajansı'nın “Asırlık Mektepler” dosyası kapsamında ele alındı. Okulun temeli 1884'te atıldı, 1887'de “Mekteb-i İdadi” adıyla eğitime başladı ve bugün İzmit Lisesi adıyla eğitim vermeyi sürdürüyor. Okul, 1869 tarihli Maarif-i Umumiye Nizamnamesi kapsamında lise düzeyine denk gelen idadilerin yaygınlaştırılması amacıyla kuruldu. Sultan 2. Abdülhamid tarafından yaptırılan okul, 6 kişilik eğitim heyeti ve 1 derslikle faaliyete geçti.

Okulun ilk mezunlarını 1892'de 8 kişiyle verdiği, sonraki 22 yılda 152 öğrencinin mezun olduğu bildirildi. 1913'te “İzmit Mekteb-i Sultanisi” adını alan okul, 1919'a kadar 17 mezun verdi. Birinci Dünya Savaşı yıllarında okul binası öğretmen okulu ve hastane olarak kullanıldığı için eğitim geçici binalarda sürdürüldü. 1914'te edebiyatçı ve yazar Yusuf Ziya Ortaç'ın da okulda ders verdiği, İzmit'in işgali sırasında eğitimin aksadığı belirtildi.

İzmit'in yeniden alınmasının ardından okul farklı kademelerde ve farklı binalarda eğitim vermeye devam etti. 1945'e kadar ortaokul olarak faaliyet gösteren okul, aynı yıl lise statüsüne geçirilerek “İzmit Lisesi” adını aldı. 1965-1966 eğitim öğretim yılında lise ve ortaokul kademeleri birbirinden ayrıldı. Lise ve ortaokul kademelerinin ayrıldığı dönemde ortaokul 1993-1994 eğitim öğretim yılında Gazi Lisesi adını alarak lise statüsüne geçti.

2019 yılının ocak ayında okul, Ömerağa Mahallesi'ndeki tarihi binasından Serdar Mahallesi'nde inşa edilen yeni binasına taşındı. Aynı dönemde daha önce ayrıldığı Gazi Lisesi ile birleşen okul, İzmit Lisesi çatısı altında eğitime devam etti. Okulun 2005'ten beri Anadolu lisesi statüsünde faaliyet gösterdiği, köklü geçmişi ve tarihsel kimliği nedeniyle İzmit Lisesi adını koruduğu aktarıldı.

Okul müdürü Ergin Aktop, İzmit Lisesi mezunu olduğunu belirterek okulun farklı dönemlerde farklı kademelerde eğitim verdiğini söyledi. Aktop, Milli Eğitim Bakanlığı'nın tarihi kimliğe sahip liselerin tarihçesini anlatmak amacıyla hazırladığı “Tarihi 100 Lise” kitabında İzmit Lisesi'nin 21. sırada yer aldığını kaydetti.

Aktop, “İzmit Liseli olmak ayrıcalık olarak görülüyor. Bizim en çok tercih edilirliğimizin sebebi, okulumuzun köklü tarihe dayanıyor olması. Birçok mezunumuz var.” dedi. Okulda şu an görev yapan 5-6 öğretmenin de İzmit Lisesi mezunu olduğunu belirten Aktop, eski ve yeni mezunları bir araya getirmek için mezun buluşmaları, pilav günü ve basketbol müsabakaları gibi etkinlikler düzenlendiğini söyledi.

Aktop, okulun insani değerleri, vatan ve millet sevgisini, ahlak ve erdemi öne çıkardığını belirtti. Spor salonu, binanın fiziksel şartları, laboratuvarlar, kütüphane, konferans salonu ve teknolojik altyapıyı da okulun imkânları arasında sayarak “Teknolojik altyapımız da iyi.” ifadelerini kullandı.