Maden İhracatçılarından TCMB Döviz Dönüşüm Desteğinde Özel Oran Talebi
İMİB, TCMB'nin 1 Ekim'de devreye aldığı yüzde 3'lük döviz dönüşüm desteğinin madencilik maliyetleri karşısında yetersiz kaldığını belirterek oranın yüzde 5-8 bandına çıkarılmasını istedi.
Valentra Analiz
- Kimleri ilgilendiriyor?
Maden ihracatçısı işletmeler ve döviz cinsinden makine-ekipman yatırımı yürüten ihracatçı şirketler.
- Ne değişti?
TCMB 1 Ekim 2026'dan itibaren ihracat bedeli döviz dönüşüm desteğini yüzde 3 olarak uygulamaktadır; sektör bu oranın madencilik için yüzde 5-8 aralığına yükseltilmesini talep etmektedir.
- İşletmeye etkisi
Maliyet artışlarının kura paralel gitmediği ortamda mevcut yüzde 3'lük destek kâr marjlarını korumada zayıf kalmakta; döviz cinsi borcu ve makine yatırımı bulunan ihracatçıların nakit akışı ve işletme sermayesi yönetimi zorlaşmaktadır.
- Ne zaman uygulanacak?
TCMB'nin yeni döviz dönüşüm desteği mekanizması 1 Ekim 2026 tarihi itibarıyla yürürlüğe girmiştir.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) ihracatçı firmaların döviz gelirlerini Türk lirasına dönüştürmelerine yönelik teşvik sisteminde 1 Ekim 2026 itibarıyla başlattığı yeni uygulama, madencilik sektöründe farklı oran taleplerini gündeme getirdi. İstanbul Maden İhracatçıları Birliği (İMİB) Yönetim Kurulu Başkanı Metin Çekiç, mevcut döviz dönüşüm desteğinin madencilik sektörünün uzun vadeli yatırım, makine ve maliyet dinamiklerini karşılamakta yetersiz kaldığını açıkladı.
Sektör temsilcileri; enerji, işçilik, akaryakıt, lojistik ve finansman maliyetlerinde yaşanan yükselişin küresel piyasalarda oluşan satış fiyatlarına yansıtılamadığını vurguluyor. Dünya piyasalarında rekabet eden maden ihracatçılarının kur artışının maliyet enflasyonunun gerisinde kalması sebebiyle kâr marjlarının daraldığı belirtilirken, döviz dönüşüm desteğinin sektörel risk ve maliyet yoğunluklarına göre kademelendirilmesi gerektiği savunuluyor.
İMİB Başkanı Çekiç, halen yüzde 3 seviyesinde uygulanan döviz dönüşüm desteğinin madencilik sektörü için en az yüzde 5 ila yüzde 8 düzeyine yükseltilmesini ve finansmana erişim şartlarının kolaylaştırılmasını talep ettiklerini bildirdi. Çekiç, daha önce hazır giyim ve tekstil gibi emek yoğun sektörlerin de benzer oran artışı taleplerinde bulunduğunu hatırlattı.
Yeni modelde kurgulanan katma değer hesaplamasının madencilik gibi arama, sondaj, hafriyat ve altyapı hazırlığı yıllar süren sektörlerde tek bir yılın kârlılığı üzerinden yapılmasının yanıltıcı olacağı kaydedildi. Yerli yatırım, makine teçhizat ve rehabilitasyon harcamalarının katma değer matrahında dikkate alınması gerektiği ifade ediliyor.
Öte yandan ihracatçı firmaların kasalarında bulunan yabancı para varlıklarının spekülatif değil, ithal makine, yedek parça ve operasyonel yatırımların finansmanı için zorunlu olarak tutulduğuna işaret eden sektör yetkilileri; döviz pozisyonu sınırlamalarında ve destek kriterlerinde işletmelerin kısa ve orta vadeli döviz borçları ile yatırım taahhütlerinin hesaba katılmasını bekliyor.
Haberin kaynağı
Dünya Gazetesi
Haberin tamamını Dünya Gazetesi sitesinde okuyun →- Yürürlük
- TCMB'nin yeni döviz dönüşüm desteği mekanizması 1 Ekim 2026 tarihi itibarıyla yürürlüğe girmiştir.
- Valentra'da yayım
- 7 Ekim 2026, 22:27
Bu metin, Dünya Gazetesi tarafından yayımlanan haberden Valentra tarafından hazırlanmış bir özettir. Haberin tamamı ve ayrıntılar için kaynağına başvurun.