Müşteri Getirene Verilen Bedelsiz Umre Hizmetinde Emsal Bedelle Fatura ve KDV Şartı

Seyahat acenteleri tarafından düzenlenen hac ve umre turlarında belirli sayıda müşteri getiren kişilere sağlanan bedelsiz umre hizmetinin vergisel boyutuna ilişkin Gelir İdaresi Başkanlığı özelgesi yayımlandı. İdare, hizmet takası niteliği taşıyan bu organizasyonların KDV'ye tabi olduğunu ve emsal bedel üzerinden faturalandırılması gerektiğini belirtti.

İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı Mükellef Hizmetleri Usul Grup Müdürlüğü tarafından verilen 13.05.2016 tarihli ve 11395140-105[229-2012/VUK-1- . . .]–57233 sayılı özelgede, tur acentelerinin yürüttüğü promosyon uygulamaları ile Diyanet İşleri Başkanlığı'nca zorunlu tutulan din görevlilerinin harcamaları irdelendi.

5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu'nun 6'ncı maddesi ve 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 40'ıncı maddesinin birinci fıkrasının (1) numaralı bendi uyarınca, işletmelerin gelir elde etme amacıyla katlandığı genel giderler safi kazancın tespitinde indirilebiliyor. İktisadi ve ticari icaplara uygun olması koşuluyla, acenteye müşteri kazandırma karşılığında sunulan bedelsiz turların giderleri ile zorunlu görevlendirilen hocaların masrafları kurum kazancının tespitinde genel gider olarak kabul ediliyor.

İşlemin Katma Değer Vergisi boyutu 3065 sayılı Kanun'un 1, 4, 5 ve 27'nci maddeleri ile KDV Genel Uygulama Tebliği'nin (I/B-10) bölümü çerçevesinde netleştirildi. İdare, belirli sayıda müşteri getiren kişilere sağlanan ücretsiz seyahat hakkının bir müşteri bulma hizmetinin karşılığı olduğunu ve karşılıklı hizmet değişimi (barter) vasfı taşıdığını vurguladı. Bu kapsamda, bedelsiz sağlanan tur hizmeti için KDV Kanunu'nun 27'nci maddesine göre emsal bedel belirlenerek fatura düzenlenmesi ve genel esaslara göre vergi hesaplanması zorunlu tutuldu.

213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 229 ve 231/5'inci maddeleri gereğince söz konusu faturanın, hizmetin ifa edildiği tarihten itibaren en geç yedi gün içerisinde düzenlenmesi gerekiyor. Süresinde tanzim edilmeyen faturalar kanunen hiç düzenlenmemiş sayılıyor.

Buna karşılık turlara refakat etmek üzere Diyanet İşleri Başkanlığı tarafından zorunlu olarak görevlendirilen din görevlilerine ilişkin uygulama farklılık gösteriyor. Şirket tarafından konaklama ve ulaşım gibi zaruri harcamaları karşılanan bu personele doğrudan bir seyahat hizmeti sunulmadığından, bu işlem KDV'nin konusuna girmiyor ve görevliler adına fatura düzenlenmesi gerekmiyor.