Sanal Ortam Bayilik Sözleşme Bedeli Tek Seferde Gider Yazılamayacak
Gelir İdaresi, bayilik faaliyetleri için ödenen sözleşme bedellerinin gayrimaddi hak olarak aktifleştirilmesi ve sözleşme süresince eşit amortisman paylarıyla itfa edilmesi gerektiğini açıkladı.
Valentra Analiz
- Kimleri ilgilendiriyor?
Ruhsat, imtiyaz, lisans veya bayilik sözleşmesi karşılığında toplu sözleşme bedeli ödeyen kurumlar vergisi mükellefleri.
- Ne değişti?
Tek seferde ödenen sözleşme ve bayilik bedelleri doğrudan cari dönem gideri yazılamayacak; gayrimaddi hak olarak aktifleştirilip sözleşme süresine bölünerek amortisman yoluyla giderleştirilecektir.
- İşletmeye etkisi
Ödenen toplu bedelin tek seferde gider yazılamaması ilk yıl kurumlar vergisi matrahını yükseltirken, amortisman yoluyla sonraki yıllara yayılan düzenli bir vergi kalkanı sağlar.
- Ne zaman uygulanacak?
06.01.2023 tarihli özelge ile açıklanmıştır.
- Ne yapılmalı?
- Ödenen sözleşme bedelini doğrudan dönem gideri yazmak yerine bilançoda gayrimaddi hak olarak aktifleştirin.
- İtfa süresini, sözleşmede öngörülen fiili süreye göre hesaplayarak her yıla eşit amortisman payı ayırın.
- Ayrılan amortisman paylarını ilgili hesap dönemlerinde kurum kazancından gider olarak indirin.
Uygulama örneği
Örneğin 5 yıl süreli sanal bayilik sözleşmesi için 1.000.000 TL sözleşme bedeli ödeyen bir şirket, tutarı doğrudan gider kaydedemez. Aktifleştirme ve amortisman kaydı şu şekilde yapılır:
İlk kayıt:
- 260 Haklar — Borç 1.000.000 TL
- 102 Bankalar — Alacak 1.000.000 TL
Yıllık amortisman (1.000.000 / 5 = 200.000 TL):
- 770 Genel Yönetim Giderleri — Borç 200.000 TL
- 268 Birikmiş Amortismanlar — Alacak 200.000 TL
Rakamlar örnek amaçlı ve varsayımsaldır; oran ve kurallar habere konu düzenlemeden alınmıştır.
İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı yayımladığı özelgede, şans oyunları bayiliği gibi alanlarda kamu kurumlarına ödenen sözleşme bedellerinin vergisel boyutunu netleştirdi. İdare, sözleşme bedelinin tek seferde doğrudan gider yazılamayacağını, gayrimaddi hak olarak kayıtlara alınması gerektiğini bildirdi.
213 sayılı Vergi Usul Kanununun 269 uncu maddesi uyarınca gayrimaddi haklar, gayrimenkuller gibi maliyet bedeli üzerinden değerlenmesi gereken iktisadi kıymetler arasında kabul ediliyor. Aynı Kanunun 262 nci maddesi ise maliyet bedelini, bir iktisadi kıymetin iktisap edilmesi veya değerinin artırılması için yapılan harcamaların toplamı olarak tanımlıyor.
Özelgede, kamu idareleriyle yapılan sözleşmeler kapsamında elde edilen bayilik ruhsatı ve izinlerin işletmeye belirli bir süre boyunca ticari faaliyette bulunma ve marka kullanma hakkı sağladığı vurgulandı. Bu niteliği dolayısıyla yapılan ödemenin dönemsel bir cari gider değil, hak iktisabı için katlanılan maliyet unsuru olduğu belirtildi.
333 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği eki listede gayrimaddi iktisadi kıymetler için genel faydalı ömür 15 yıl ve amortisman oranı yüzde 6,66 olarak düzenleniyor. Buna karşın vergi idaresi, sözleşme süresinin 15 yıldan kısa olduğu durumlarda genel listenin değil, sözleşmenin fiili süresinin esas alınacağını kaydetti.
Değerlendirme sonucunda, ödenen sözleşme bedelinin 260 Haklar hesabında aktifleştirilmesi ve sözleşmenin geçerli olduğu hesap dönemlerine eşit tutarlarda amortisman ayrılarak kurum kazancından indirilmesi gerektiği teyit edildi.
Haberin kaynağı
Muhasebe News
Haberin tamamını Muhasebe News sitesinde okuyun →- Resmî dayanak
- İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı 06.01.2023 tarihli ve E-62030549-125[8-2021]-31481 sayılı özelgesi; 213 sayılı VUK m. 262, 269, 313, 315; 333 Sıra No.lu VUK Genel Tebliği.
- Yürürlük
- 06.01.2023 tarihli özelge ile açıklanmıştır.
- Valentra'da yayım
- 21 Ekim 2026, 23:26
Bu metin, Muhasebe News tarafından yayımlanan haberden Valentra tarafından hazırlanmış bir özettir. Haberin tamamı ve ayrıntılar için kaynağına başvurun.