Teşvik Kapsamındaki Makine Alımlarında Nakliye ve Montaj Gideri Faturada Ayrıştırılamaz
GİB, yatırım teşvik belgesi kapsamındaki makine ve teçhizatın iktisabında yüklenilen nakliye ve montaj giderlerinin faturada ayrı bir kalem olarak gösterilemeyeceğini ve maliyete dahil edileceğini bildirdi.
Valentra Analiz
- Kimleri ilgilendiriyor?
Yatırım teşvik belgesi kapsamında makine ve teçhizat alımı, satışı ve devrini gerçekleştiren işletmeler.
- Ne değişti?
Makine-teçhizat maliyetine eklenmiş olan montaj ve nakliye gibi harcamaların sonraki devir veya satış faturalarında ayrı bir kalem olarak gösterilemeyeceği, tek bedel üzerinden fatura edilmesi gerektiği açıklandı.
- İşletmeye etkisi
Maliyet bedeline dahil edilmesi zorunlu giderlerin ayrıştırılmaması, teşvik kapsamındaki KDV istisnası ve amortisman matrahının doğru tespit edilmesini sağlayarak vergi incelemelerindeki ceza riskini önler.
- Ne zaman uygulanacak?
Fatura düzenlenme tarihi itibarıyla.
- Ne yapılmalı?
- Makine ve teçhizat iktisabında katlanılan nakliye, montaj ve gümrükleme masraflarını iktisadi kıymetin maliyetine ekleyin.
- İlgili kıymetlerin devir veya satış faturasını düzenlerken nakliye ve montajı ayrı bir hizmet satırı olarak ayrıştırmayın; tek kıymet bedeli olarak faturalandırın.
- Teşvik belgesi kapsamındaki amortisman ve yatırım harcaması kayıtlarını bu bütünleşik maliyet üzerinden takip edin.
Uygulama örneği
Örneğin teşvikli bir makinenin çıplak alış bedeli 1.000.000 TL, nakliyesi 50.000 TL ve montajı 100.000 TL ise, faturada ve muhasebede ayrıştırılmadan tek bedelle maliyet kaydı yapılır:
- 253 Tesis, Makine ve Cihazlar — Borç 1.150.000 TL
- 320 Satıcılar — Alacak 1.150.000 TL
Rakamlar örnek amaçlı ve varsayımsaldır; oran ve kurallar habere konu düzenlemeden alınmıştır.
Yatırım teşvik belgesi kapsamında temin edilen makine ve teçhizatların iktisap sürecinde ortaya çıkan nakliye, montaj, devreye alma ve gümrükleme gibi harcamaların faturalandırılması ve muhasebeleştirilmesine ilişkin usul ve esaslar açıklandı. Gelir İdaresi Başkanlığı İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı tarafından verilen özelgede, söz konusu giderlerin iktisadi kıymetin devir faturasında ayrıştırılamayacağı belirtildi.
Vergi Usul Kanunu'nun 262'nci maddesi hükmü uyarınca maliyet bedeli, iktisadi bir kıymetin iktisap edilmesi veya değerinin artırılması amacıyla yapılan ödemeler ile bunlara bağlı her türlü giderin toplamından oluşmaktadır. Gayrimenkul gibi değerlenen tesisat ve makinelerin iktisabında yüklenilen nakliye ve montaj giderleri de bu kapsamda doğrudan maliyet unsurunu teşkil etmektedir.
İdareye yansıyan somut olayda, TMSF kapsamında kayyımlık yürütülen bir şirketten devralınan santral ve makine-teçhizatın daha önce aktifleştirilen nakliye ve montaj bedellerinin, yeni alıcıya düzenlenecek faturada ayrı iş kolları veya ayrı kalemler halinde fatura edilip edilemeyeceği soruldu.
Vergi dairesi başkanlığı, VUK'un fatura nizamını düzenleyen 227, 229 ve 230'uncu maddelerine atıfta bulunarak faturanın içeriğinde yer alması gereken unsurları değerlendirdi. İktisap aşamasında maliyete intikal ettirilmiş bulunan nakliye, montaj ve benzeri fer'i giderlerin, makine-teçhizatın devir bedelinden ayrı bir hizmet ya da mal nev'i gibi gösterilemeyeceği vurgulandı.
Buna göre mükelleflerin düzenleyecekleri satış faturalarında, iktisap maliyetine dahil edilmiş harcamaları ayrıştırmaksızın tek bir bedel üzerinden makine ve teçhizat teslimi olarak belgelendirmeleri yasal bir zorunluluk taşımaktadır. İşlemin aksine tesis edilmesi usulsüzlük cezalarına ve teşvik uygulamalarında hatalı matrah bildirimine neden olabilecektir.
Haberin kaynağı
Muhasebe News
Haberin tamamını Muhasebe News sitesinde okuyun →- Resmî dayanak
- 213 sayılı VUK Madde 227, 229, 230, 262, 269; Gelir İdaresi Başkanlığı Özelgesi Sayı: E-11395140-105[VUK-3-1424]-1435824 (06.12.2022)
- Yürürlük
- Fatura düzenlenme tarihi itibarıyla.
- Valentra'da yayım
- 18 Ekim 2026, 05:56
Bu metin, Muhasebe News tarafından yayımlanan haberden Valentra tarafından hazırlanmış bir özettir. Haberin tamamı ve ayrıntılar için kaynağına başvurun.