TİM Raporu: İhracatta Maliyet Artışları ve Kur Makası Rekabet Gücünü Aşındırdı

Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM), PwC Türkiye iş birliğiyle hazırlanan 'İhracatta Rekabetçiliğin Geliştirilmesi' başlıklı raporun sonuçlarını paylaştı. TİM Başkanı Mustafa Gültepe, raporda incelenen dokuz imalat sanayi sektörünün 2025 yılında 166 milyar dolarla toplam ihracatın yaklaşık yüzde 70'ini gerçekleştirdiğini belirterek, artan üretim maliyetleri ve kur makası nedeniyle ihracatçıların uluslararası rekabette geri düştüğünü ifade etti.

Raporda otomotiv, kimya, makine, elektrik-elektronik, tekstil, hazır giyim, çelik, demir dışı metaller ve mobilya sektörleri kapsamlı şekilde incelendi. 200'den fazla ürün grubu ve 20'yi aşkın rakip ülkenin verileri üzerinden yapılan çalışmada; Türkiye'nin coğrafi yakınlık ve teslimat hızı avantajlarına karşın işçilik, enerji, hammadde ve finansman maliyetlerinde rakiplerine kıyasla ciddi biçimde olumsuz ayrıştığı ortaya kondu.

Gültepe, 2019-2025 döneminde Türkiye'de yıllık ortalama enflasyonun yüzde 38 civarında seyrettiğini, rakip ülkelerde ise bu oranın tek hanelerde kalarak yüzde 8 sınırını aşmadığını hatırlattı. Aynı dönemde Türkiye'de asgari ücretin yüzde 1290, hammadde ve ara malı fiyatlarının yüzde 1250, enerji fiyatlarının ise yüzde 1490 yükseldiğini belirten Gültepe, dolar kurundaki artışın ise yüzde 860 seviyesinde kaldığına dikkat çekti.

Kur artışının enflasyonun gerisinde kalması sebebiyle maliyetlerin döviz bazında hızla tırmandığı raporda vurgulandı. Dolar bazında enerji fiyatlarında yüzde 74, asgari ücrette yüzde 51, genel üretim maliyetlerinde ise yüzde 55 artış gerçekleşti. Ürün bazında bakıldığında dolar bazlı üretim maliyeti artışının 2022'ye kıyasla makinada yüzde 60, hazır giyimde yüzde 58 ve mobilyada yüzde 55 seviyesine çıktığı aktarıldı.

Maliyet artışlarının dış pazarlarda kayıplara yol açtığı belirtilen açıklamada, Türkiye'nin küresel ihracattaki payının son iki yılda yüzde 1,08'den yüzde 0,98'e gerilediği, imalat sanayisinde istihdam edilen kayıtlı sigortalı çalışan sayısının ise dört yılda 480 bin azaldığı bildirildi. TİM raporunda ihracatta rekabetçiliğin yeniden kazanılması için dokuz sektöre yönelik 189 ayrı politika önerisi sıralandı.