Türkiye-Libya mutabakatı BM'de tartışıldı: Yunanistan itirazına Ankara'dan yanıt

Birleşmiş Milletler'de Yunanistan'ın Türkiye-Libya Deniz Yetki Alanları Mutabakatı'na yönelik itirazları tartışıldı. Türkiye'nin BM Daimi Temsilcisi Büyükelçi Ahmet Yıldız, Yunanistan'ın değerlendirmelerine yanıt vererek mutabakatın iki egemen devletin hakkı olan bir anlaşma olduğunu savundu.

Haberlere konu olan tartışma, Doğu Akdeniz'deki gerginliğin gündeme geldiği bir toplantıda yaşandı. Kaynaklar toplantının niteliğinde farklılık gösteriyor; bazı yayınlar bunu Gelişen Teknolojiler ve Deniz Güvenliği konulu bir konferans olarak, bazıları ise Güvenlik Konseyi toplantısı olarak aktardı.

Neler biliniyor

Yunanistan, Türkiye-Libya mutabakatını uluslararası hukuka aykırı olarak nitelendirdi. TGRT Haber'in aktardığına göre bu değerlendirme Yunanistan tarafından dile getirildi. Habertürk ise Yunanistan Başbakanı Miçotakis'in mutabakatın geçersiz ve coğrafyaya aykırı olduğu yönündeki iddialarına işaret etti.

Yıldız'ın yanıtının başlıca noktaları şöyle aktarıldı: Birleşmiş Milletler bir mahkeme değildir; Türkiye ve Libya anlaşma yapma hakkına sahip iki egemen devlettir; mutabakat üçüncü devletlerin haklarını etkilemez. Yıldız ayrıca uluslararası içtihadın Ege'deki her adaya otomatik olarak tam deniz yetkisi tanımadığını ifade etti.

Arka plan

Mutabakat, Türkiye ile Libya arasında 2019'da imzalanan deniz yetki alanları muhtırası olarak anılıyor. Habertürk'ün aktardığına göre Libya Temsilciler Meclisi bu muhtırayı geçen hafta oy birliğiyle onayladı. Onay tarihinin kesin günü kaynaklarda net olarak belirtilmedi.

Doğu Akdeniz'de deniz yetki alanlarına ilişkin Türkiye ile Yunanistan arasındaki görüş ayrılığı uzun süredir sürüyor. Bu tartışma, iki ülkenin Ege ve Doğu Akdeniz'deki sorunlarının çözümüne dair farklı yaklaşımlarını da kapsıyor.

Kaynaklar ne diyor

TGRT Haber, Yıldız'ın iki egemen devletin uluslararası anlaşma yapma hakkına sahip olduğunu ve uluslararası hukukun sloganlarla değiştirilemeyeceğini söylediğini aktardı. Habertürk ise Yıldız'ın Ankara'nın Ege ve Doğu Akdeniz'deki sorunların çözümü için anlamlı müzakerelere hazır olduğunu kaydettiğini bildirdi.

Her iki yayın da Türkiye'nin diyalog ve müzakereye açık olduğunu vurguladı. Bu yaklaşım, Ankara'nın resmi tutumunun bir parçası olarak sunuldu.

Ne anlama geliyor

Mutabakatın uluslararası hukuktaki geçerliliği, deniz yetki alanlarına ilişkin sonraki tartışmaların ve olası müzakere süreçlerinin çerçevesini belirleyebilir. Ancak bu tartışmanın somut sonuçlarının ne olacağı şu an için belli değil. Tartışmada öne çıkan iki görüş, mutabakatın hukuki durumu konusunda farklı yorumlara açık bir zemin oluşturuyor.

Sıkça sorulan sorular

• Mutabakat ne zaman imzalandı? Kaynaklara göre Türkiye-Libya deniz yetki alanları muhtırası 2019'da imzalandı.
• Libya tarafı mutabakatı onayladı mı? Habertürk'e göre Libya Temsilciler Meclisi, muhtırayı geçen hafta oy birliğiyle onayladı.
• Türkiye müzakereye açık mı? Yıldız, Ankara'nın Ege ve Doğu Akdeniz'deki sorunların çözümü için anlamlı müzakerelere hazır olduğunu belirtti.
• Yıldız'a göre BM bu konuda karar verebilir mi? Yıldız, Birleşmiş Milletler'in bir mahkeme olmadığını söyledi.