TZOB ekim raporu: Üretici ile market arasında en yüksek fark limonda
TZOB'un ekim ayı raporuna göre, markette limon üreticiye göre 11 kat, kuru incir 4,3 kat fazla fiyatla satıldı; marketteki en fazla artış domateste oldu.
Neden önemli?
Rapor, üretici ve market fiyatları arasındaki farkın ürüne göre büyük ölçüde değiştiğini gösteriyor. Aynı dönemde gübre, yem, mazot ve elektrik gibi tarımsal girdi maliyetlerinin yıllık olarak arttığı da kaydediliyor.
Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB), ekim ayına ilişkin üretici ve market fiyatları ile tarımsal girdi maliyetlerini gösteren raporunu yayımladı. Rapora göre üretici ile market fiyatı arasındaki en yüksek fark limonda görüldü; limon markette üreticideki fiyatın 11 katına satıldı.
Diğer ürünlerde de fark belirgindi. Kuru incir markette 4,3 kat, havuç 3,8 kat, elma ve iç fındık 3,3 kat fazla fiyatla satıldı. Üreticide 135 lira olan kuru incirin markette 585 lira 41 kuruş, 12 lira 50 kuruş olan havucun 47 lira 84 kuruş, 21 lira 66 kuruş olan elmanın 72 lira 17 kuruş, 350 lira olan iç fındığın ise 1.164 lira 77 kuruş olduğu kaydedildi.
Markette takip edilen 36 ürünün 25'inde fiyat artarken 11'inde düştü. En fazla artan ürün yüzde 62,9 ile domates oldu; domatesi yüzde 35,2 ile sivri biber, yüzde 34,1 ile mısırözü yağı, yüzde 32 ile salatalık ve yüzde 27,9 ile yeşil soğan izledi. En fazla düşen ürün yüzde 16,5 ile limon oldu; limonu yüzde 8,9 ile maydanoz, yüzde 8,1 ile pirinç, yüzde 5,6 ile nohut ve yüzde 5,5 ile zeytinyağı izledi.
Üreticide 28 ürünün 15'inde fiyat arttı, 9'unda düştü, 4'ünde değişiklik olmadı. En fazla artan ürün yüzde 76,1 ile domates oldu; domatesi yüzde 60,5 ile salatalık, yüzde 33,8 ile yeşil soğan, yüzde 33,7 ile yeşil fasulye ve yüzde 32,7 ile sivri biber izledi. En sert düşüş yüzde 44,3 ile limonda yaşandı; limonu yüzde 7,2 ile zeytinyağı, yüzde 5,5 ile Antep fıstığı, yüzde 5,4 ile fındık ve yüzde 5 ile patates izledi.
TZOB, domates, salatalık, yeşil soğan, sivri biber ve kabaktaki artışın tarla üretiminden sera üretimine geçiş sürecinden kaynaklandığını belirtti. Yeşil fasulyede hasat döneminin sonuna yaklaşılmasıyla arzın daralmasının fiyatları yükselttiği ifade edildi. Zeytinyağında yeni hasat dönemi, yüksek zeytin rekoltesi ve stokların artan arzının; limonda erkenci çeşitlerin hasadının; patateste ise depolardaki fazla ürünün düşük fiyatla piyasaya sunulmasının üretici fiyatlarını düşürdüğü kaydedildi. Fındık fiyatlarının baskılanması ve Antep fıstığında piyasaya sunulan ürün miktarının artması da düşüşte etkili oldu.
Gübre fiyatlarında bir önceki aya göre ÜRE yüzde 3, DAP yüzde 2,5, 20.20.0 kompoze yüzde 2 ve amonyum sülfat yüzde 0,3 arttı; amonyum nitratta değişiklik olmadı. Yıllık bazda amonyum nitrat yüzde 67,7, amonyum sülfat yüzde 56,7, 20.20.0 kompoze yüzde 42,3, DAP yüzde 39,7 ve ÜRE yüzde 18,3 zamlandı.
Hayvancılıkta süt yemi aylık yüzde 6,6, besi yemi yüzde 6,5 arttı; yıllık artış süt yeminde yüzde 38,9, besi yeminde yüzde 38,6 oldu. Raporda ayrıca elektriğin yıllık yüzde 25,1, tarım ilacının yüzde 27,7 arttığı belirtildi. Mazot fiyatı ekimde bir önceki aya göre yüzde 3,5, bir yıl önceye göre yüzde 73,4 yükseldi.
Kaynak: Habertürk
