VDK Vergi İstihbarat Sistemini Tüm Müfettişlerin Kullanımına Açtı

Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı, vergi incelemelerinde dijital dönüşüm çalışmaları kapsamında geliştirdiği Vergi İstihbarat Sistemi'ni (VDK-VİS) tüm vergi müfettişlerinin doğrudan kullanımına sundu. Ekonomik ilişkilerin ve işlem zincirlerinin giderek karmaşıklaşması karşısında devreye alınan sistem, denetimlerin yalnızca münferit hesaplar üzerinden değil, çok boyutlu ilişki ağları dikkate alınarak yürütülmesini amaçlıyor.

Söz konusu altyapı; büyük veri analitiği, graf veritabanı teknolojileri ve yapay zekâ destekli yöntemleri tek bir platformda bir araya getiriyor. Sistem sayesinde mükelleflerin mali kayıtları, klasik tablo analizlerinin ötesine taşınarak ortaklık yapıları, yöneticilik ilişkileri, ticari işlemler ve para hareketleri gibi çoklu veri katmanlarıyla incelenebiliyor. Böylelikle doğrudan bağlantıların yanı sıra geleneksel denetim araçlarıyla tespiti güç olan dolaylı ilişkiler ve riskli örüntüler görünür kılınıyor.

Yeni modelde ağ analizi, benzerlik eşleştirme, örüntü tanıma ve risk yayılım analizi gibi ileri düzey yöntemler kullanılıyor. Sisteme kademeli olarak entegre edilen yapay zekâ kabiliyetleri aracılığıyla, daha önce tespit edilmiş riskli işlem yapılarının karakteristik özellikleri yeni mükellef ve işlem ağları üzerinde otomatik olarak taranabiliyor. Bu yaklaşım, yüksek hacimli veri setlerinin kısa sürede anlamlandırılarak denetim kaynaklarının odaklı biçimde tahsis edilmesine olanak sağlıyor.

Vergi İstihbarat Sistemi, Kurul bünyesinde faaliyette bulunan KURGAN Risk Analiz Sistemi ile tam entegre bir yapıda çalışıyor. KURGAN'ın işlem bazında tespit ettiği risk unsurları VDK-VİS üzerinde ilişki ağları ekseninde derinleştirilirken, VİS tarafından tespit edilen bağlantı ve organizasyonlar da risk analiz modellerine yeni girdiler oluşturuyor. Bu sayede hem münferit işlem riski hem de ilişkili yapı riski eş zamanlı olarak değerlendirilebiliyor.

Sistemin tüm vergi müfettişlerinin kullanımına açılmasıyla birlikte, merkezî birimlerdeki ileri analitik yetkinlikler doğrudan denetim sahasına yansıtılmış oldu. Müfettişler yürüttükleri inceleme dosyalarında mükellefleri tek başına değil, içinde bulundukları tüm ekonomik ekosistem, tedarikçi bağlantıları ve finansal işlem akışlarıyla birlikte tek bir arayüzden inceleme imkânına kavuştu.