Yunanistan'da toptan elektrik fiyatları yükseldi, kasımda zam bekleniyor
Avrupa'da doğalgaz fiyatları 2022'den bu yana en yüksek seviyeye çıktı; Yunanistan'da toptan elektrik fiyatları yükselirken kasım tarifelerine zam bekleniyor.
Neden önemli?
Yunanistan'daki elektrik fiyatlarındaki artış, Avrupa'daki doğalgaz pahalılığının ve Orta Doğu kaynaklı tedarik risklerinin fatura düzeyine nasıl yansıdığını gösteriyor. Kasım tarifeleri ve AB'nin destek önlemleri hanelerin ve işletmelerin maliyetini etkileyebilecek.
Avrupa'da doğalgaz fiyatları 26 Ekim'de Hollanda merkezli TTF piyasasında megavatsaat başına 97,64 euroya kadar yükseldi. Bu seviye, Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinin ardından yaşanan enerji krizinden bu yana görülen en yüksek düzey oldu. Fiyat artışında ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarının yeniden başlayabileceği endişeleri ile Katar'dan LNG sevkiyatlarının azalması etkili oldu.
AB'nin doğalgaz depolama tesislerinin doluluk oranı 25 Ekim itibarıyla yaklaşık yüzde 74,6 olarak gerçekleşti; bu oran yılın aynı döneminde genellikle kaydedilen seviyelerin altında kaldı. Hava sıcaklıklarının düşmesiyle önümüzdeki haftalarda doğalgaz talebinin artması bekleniyor.
Yunanistan'da toptan elektrik fiyatları 26 Ekim'de yüzde 13,5 artarak megavatsaat başına ortalama 258,52 euroya çıktı; bu, 2026'nın en yüksek seviyesi olarak kaydedildi. Fiyatlar 27 Ekim'de yüzde 13,4 düşerek 224,38 euroya indi. Güneydoğu Avrupa Enerji Enstitüsü (IENE) verilerine göre 19-25 Ekim haftasında ortalama toptan fiyat yüzde 22,94 artışla 229,37 euro oldu; bir önceki hafta bu rakam 186,57 euroydu.
Aynı dönemde yenilenebilir enerjinin toplam elektrik üretimindeki payı yüzde 57'den yüzde 46'ya gerilerken, doğalgazın payı yüzde 33'ten yüzde 43'e yükseldi. Eylül ayında ortalama elektrik fiyatı megavatsaat başına 156,30 euro olmuştu; bu, ağustosa göre yüzde 17, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 69 artış anlamına geliyor. Ekim ayında fiyatlar yüzde 20 daha yükselerek 27 Ekim itibarıyla ortalama 187,76 euroya ulaştı. Ay içindeki en yüksek fiyat 20 Ekim'de 406,48 euro olarak kaydedildi.
Toptan maliyet artışlarının kasım ayı perakende tarifelerine farklı oranlarda yansıması bekleniyor. Özellikle aylık belirlenen 'yeşil tarife' sözleşmelerinde artış öngörülüyor. Büyük enerji şirketlerinin maliyet artışlarının bir bölümünü üstlenmesi beklenirken, küçük tedarikçilerin artışları tüketiciye daha yüksek oranda yansıtma ihtimali bulunuyor.
Yunanistan'da hanelerin yüzde 30'dan fazlası fiyat dalgalanmalarına karşı 'mavi tarife' olarak bilinen sabit fiyatlı sözleşmelere geçti. En büyük tedarikçi PPC'nin sabit fiyatlı seçeneklerinden birinde kilovatsaat başına 0,115 euro birim fiyat ve 3,50 euro aylık sabit ücret uygulanıyor. PPC'nin bu teklifinin 31 Ekim 2026'da sona ermesi planlanıyor.
AB enerji bakanlarının kış öncesi arz güvenliğini görüşmek üzere Lüksemburg'da bir araya gelmesi öngörülüyor. Agence Europe'un aktardığına göre toplantıda, Hürmüz Boğazı üzerinden sevkiyatlarda uzun süreli kesinti ihtimaline karşı önlemler ele alınacak. Avrupa Komisyonu, AccelerateEU girişimi kapsamında depolama yükümlülüklerinde esneklik ve yüksek maliyetle karşılaşan haneler ile işletmelere geçici mali destek önerdi. Ancak ortak bir finansman mekanizması ve enerji şirketlerinin olağanüstü kârlarına yönelik AB genelinde vergi önerilmediği için eleştiriliyor. Tüm tüketiciler için AB çapında bir sübvansiyon planlanmadığından kısa vadeli desteğin büyük ölçüde üye hükümetlere bağlı olması bekleniyor.
Avrupa enerji piyasalarının seyri; Orta Doğu'daki gerilimin azalıp azalmayacağına, LNG tedarikinin normale dönüp dönmeyeceğine, kışın sertliğine ve depoların kullanım hızına bağlı olacak.
Kaynak: Dünya Gazetesi