Yurt Dışına Kiralanan Vinçlerde Amortisman Ayrılmasının Esasları

İşletmelerin aktifinde kayıtlı bulunan iş makinelerinin geçici ihracat yoluyla yurt dışına kiralanması durumunda amortisman ayrılıp ayrılamayacağı hususundaki tereddütler idari görüşle açıklığa kavuşturuldu. İzmir Vergi Dairesi Başkanlığı tarafından verilen özelgede, yurt dışına kiralanan ve mülkiyeti şirkette kalan vinçler için amortisman uygulamasının kesintiye uğramayacağı belirtildi.

Özelge talebinde bulunan mükellef, Türkiye'de mukim olduğunu, yurt dışında herhangi bir şubesinin bulunmadığını ve inşaat onarım faaliyeti yürütmediğini belirterek, aktifinde kayıtlı vinci geçici ihracat rejimi kapsamında yurt dışındaki bir şirkete belirli bir süreliğine kiraladığını ifade etmiştir. Mükellef, söz konusu kıymetin fiilen Türkiye sınırları dışında bulunduğu kiralama süresi boyunca amortisman ayrılmasının mümkün olup olmadığını sormuştur.

Konu 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun amortisman hükümleri çerçevesinde incelenmiştir. Kanunun 313'üncü maddesi uyarınca, bir iktisadi kıymetin amortismana tabi tutulabilmesi için işletmede bir yıldan fazla kullanılması, yıpranmaya, aşınmaya veya kıymetten düşmeye maruz bulunması ve işletmenin aktifinde kayıtlı olması şartları aranmaktadır.

Vergi Usul Kanunu'nun 320'nci maddesinde ise amortisman süresinin kıymetlerin aktife girdiği yıldan itibaren başlayacağı hükme bağlanmıştır. İktisadi kıymetin amortismana tabi tutulmasında fiilen nerede bulunduğundan ziyade, işletmenin mülkiyetinde ve aktifinde kayıtlı olması ile kullanılabilir durumda bulunması belirleyici unsur teşkil etmektedir.

Amortisman oranları ve faydalı ömür süreleri ise 333 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ve ilgili ek tebliğler uyarınca tespit edilmektedir. Bu kapsamda vinçler ve benzeri inşaat makineleri için belirlenmiş olan genel faydalı ömür 10 yıl, yıllık amortisman oranı ise yüzde 10 olarak uygulanmaktadır.

İdarenin değerlendirmesine göre, geçici ihracat yoluyla kiralanan iktisadi kıymet işletmenin malvarlığı içinde yer almaya devam ettiği ve iktisadi ömrünü sürdürdüğü müddetçe, kiralama süresi boyunca Vergi Usul Kanunu'nun 313'üncü maddesindeki şartlar korunmuş sayılır. Dolayısıyla varlığın satışı veya devri gerçekleşmediği takdirde mükellef tarafından amortisman ayrılmasına engel bir durum bulunmamaktadır.