Avrupa'da birçok marketin soğutucularında sıcaklık arttı, siber saldırı şüphesi

Avrupa'da en az yedi ülkedeki süpermarket zincirleri, bir gecede onlarca mağazalarındaki buzdolabı ve dondurucuların sıcaklığının yükseldiğini açıkladı. Belçika, Estonya, İrlanda, Finlandiya, Lüksemburg, Hollanda ve İsveç'teki perakendeciler pazartesi günü soğutma sistemlerinde sorun bildirdi; birkaç şirket siber saldırıya uğradığını doğruladı. Olayın, Fransa'da milyonlarca euro zarara yol açan saldırıya benzediği belirtiliyor.

Fransa'da geçen ay yaşanan saldırıda, korsanların 700'e kadar süpermarketin soğutma ünitelerinin kontrolünü ele geçirdiği, sıcaklığı 50 dereceye kadar yükselttiği ve yangınlara ile gıda kaybına neden olduğu aktarıldı. Bu kayıplar on milyonlarca euro olarak tahmin ediliyor. Uzaktan izlenip kontrol edilebilen cihazların artması, Rusya'nın 2022'de Ukrayna'yı işgalinden sonra devlet destekli hibrit saldırılar konusunda endişe yarattı.

İsveç'te Coop zinciri, Aftonbladet gazetesine altı mağazasının etkilendiğini söyledi. ICA ise bir gecede sınırlı sayıda mağazasının soğutma ve dondurucu sistemlerinin etkilendiğini açıkladı. Sjöbo'daki bir ICA mağazası, buzdolaplarının ve dondurucularının korsanlar tarafından ele geçirildiğini ve sıcaklığın 50 dereceye ayarlandığını duyurdu.

İsveç Ulusal Siber Güvenlik Merkezi Başkanı John Billow, Reuters'a ülke genelindeki olaylar üzerinde çalıştıklarını ve İsveç'te güncellenmesi ya da yamalanması gereken çok sayıda açık operasyonel teknoloji cihazı bulunduğunu söyledi.

Hollandalı Ahold Delhaize, Belçika ve Lüksemburg'daki onlarca marketinin soğutucularının etkilendiğini bildirdi. Şirket, olayın nedenini açıklamadı. Belçika'da bir mağazada gazetecilerin gördüğü bilgilendirme yazısında siber saldırılar nedeniyle soğutucu ve dondurucu raflarında ürün bulunmayacağı belirtildi. Şirket sözcüsü Sarah De Meester, etkilenen mağazalarda taze ve dondurulmuş ürün çeşitliliğinin geçici olarak sınırlı olduğunu, dağıtım merkezlerinin normal çalıştığını ve teslimatlarda aksama bulunmadığını söyledi.

Belçika'da Le Soir gazetesi, Spar, Q8 istasyonlarına bağlı Shop & Go ve bazı Proxy Delhaize mağazaları dahil onlarca marketin etkilendiğini yazdı. Sabcobel'in genel müdürü Stephan Moelans, teknisyenlerin sabah 01.00'de göreve çağrıldığını, etkilenen tesisatı tüm gece ve sabah boyunca devre dışı bıraktıklarını söyledi. Belga ajansına ise olayın siber saldırı olduğunu ve ünitelerin buharlaştırıcılarının buzsuzlama moduna alındığını belirtti.

Colruyt ve Intermarché zincirleri de sırasıyla beş ve on beş mağazada soğutucu sorunları yaşadığını bildirdi. Carrefour Belçika, 700 mağazasının yaklaşık 15'inde aksama olduğunu açıkladı. Carrefour sözcüsü Mich Vergauwen, "Bu bir siber saldırı, başka bir nedeni yok" dedi. Ikea Belçika sözcüsü de Mons mağazasındaki dondurucuların sıcaklığının aniden yükseldiğini ve bunun siber saldırıdan kaynaklandığını AFP'ye söyledi. Ikea, önlem olarak bazı gıda ürünlerini soğutucudan çıkardığını ve bir miktar gıda israfı beklediğini belirtti.

Finlandiya'da Helsingin Sanomat gazetesi, Kesko zincirine bağlı mağazaların benzer sorunları incelediğini yazdı. Hollanda kamu radyosu NOS, en az 17 küçük yerel mağazanın sistemlerinin etkilendiğini bildirdi. Estonya'da soğutma sistemini kontrol eden bilgisayara saldırganların eriştiği ve sıcaklığı 50 dereceye çıkardığı, soğutma tedarik şirketi Kitman Coldtech'in ERR yayın kuruluşuna aktardığına göre bildirildi. Şirket genel müdürü Jann Mutso, saldırıya dakikalar içinde müdahale edildiğini ve önemli bir hasar olmadığını söyledi.

İrlanda'nın üçüncü büyük market zinciri SuperValu, 223 mağazasından 13'ünde belirli bir model soğutma sisteminin siber olaydan etkilendiğini ve soğutulmuş ile dondurulmuş ürünlerin satıştan kaldırıldığını açıkladı. Siber güvenlik şirketi SentinelOne'dan Tom Hegel, birçok siber saldırının fidye talebi ya da siyasi amaçla yapıldığını, ancak market saldırılarında mali bir talep bulunmadığı için sabotaj olabileceğini söyledi.

Bu arada Fransa'daki saldırıda korsanların ağırlıklı olarak Danimarkalı Danfoss şirketinin tedarik ettiği kontrolcüleri ele geçirdiği belirtiliyor. Danfoss, geçen yıl bazı güvenlik açıklarını tespit ettiğini ve müşterilerine güncelleme yüklemelerini uzun süredir önerdiğini açıkladı. Fransa'da Intermarché, Coopérative U, Carrefour, Leclerc ve Monoprix gibi zincirlerin binlerce dondurucu, buzdolabı ve soğutma dolabının ayarları uzaktan değiştirilerek sıcaklığın -27 dereceden 50 derecenin üzerine çıkarıldığı bildirildi.

Fransa'daki olay için Paris Savcılığı resmî soruşturma açtı; Başbakan Sébastien Lecornu ise ulusal siber güvenlik ajansı ANSSI'ye inceleme talimatı verdi. Ajans, saldırının iki başka şirketin kontrolcülerini kullanan süpermarketleri de hedef aldığını bildirdi. Yetkililer ise olayların arkasında kimin olabileceğini açıklamadı. Hiçbir grup sorumluluk üstlenmedi.