BM, Avustralya'da cezaevi ziyaretlerine izin verilmedi

Birleşmiş Milletler, yerli halkların insan haklarını inceleyen Özel Raportörü Albert K. Barume'un Avustralya ziyaretinde Queensland ve Kuzey Bölgesi'ndeki gençlik tutukevlerine girmesinin engellendiğini bildirdi. BM'ye göre Torres Boğazı, Townsville ve Darwin'deki hükümet görüşmeleri gerçekleşmeyecek; Townsville'deki Cleveland Gençlik Tutukevi ile Darwin'deki Holtze Gençlik Tutukevi ziyaretleri de iptal edildi. BM, bu kararın nedeni olarak iki eyalet hükümetinin görevlendirmeye (mandate) uymayı reddetmesini gösterdi.

Raportör, ziyaretini pazartesi günü başlattı ve Queensland, Kuzey Bölgesi, Batı Avustralya, New South Wales ile Avustralya Başkent Bölgesi'ni kapsayacak bir program planlamıştı. Avustralya, İşkenceye Karşı Sözleşme'nin İhtiyari Protokolü ile Medeni ve Siyasi Haklar Uluslararası Sözleşmesi gibi mahkûm haklarını koruyan temel BM anlaşmalarına taraf.

Queensland hükümet sözcüsü, BM'nin talep ettiği görüşme ve ziyaretlerin neden karşılanmadığını açıklamadı. Sözcü, Crisafulli Hükümeti'nin BM Özel Raportörü'nün Queensland ziyaretinin iyi geçmesini dilediğini söyledi.

BM'nin Kuzey Bölgesi cezaevlerine ziyareti geçen yıl aralık ayında da engellenmişti. Işkence önleme alanında çalışan başka bir BM organına ise 2022'de Queensland ve New South Wales tesislerine erişim izni verilmemişti. 2023'te bir ziyaret tamamen iptal edilmiş, Avustralya bu konuda BM'nin ziyaretini sonlandırdığı tek ülke olarak Ruanda ile birlikte anılmıştı.

Queensland Ombudsmanı'nın geçen hafta yayımladığı ortak denetim raporuna göre Cleveland Gençlik Tutukevi, 2025'teki son denetiminde güvenli kapasitesinin üzerinde doluydu. Denetimde tutulan çocukların yüzde 90'ının Aborijin ve Torres Boğazı Adalı olarak tanımlandığı belirtildi. Ombudsman, eyalet hükümetine temizlik uygulamalarının standartlaştırılması ve çocukların her gün temiz hava ile güneş ışığına maruz kalması dahil 15 öneri sundu. Ayrıca Cleveland başta olmak üzere, yerli çocuklar için düzenli yaşlı ziyaretlerinin yeniden başlatılması ve personel için kültürel farkındalık eğitimlerinin geliştirilmesi istendi.

Aktivist Debbie Kilroy, Queensland'de 30 Kasım'dan itibaren geçerli olacak yeni bir yasanın, ciddi tekrarlayan suçlulara kefalet şartlarını ihlal etmeleri halinde en az 12 ay hapis cezası öngördüğünü hatırlattı. Kilroy, bu düzenlemenin cezaevindeki sayıları ciddi biçimde artıracağı ve Aborijin ile Torres Boğazı Adalı çocukların aşırı temsiline yol açacağı yönünde endişesini dile getirdi. Kilroy, hükümetlerin BM ziyaretini engellemesi kararından da kaygılı olduğunu söyledi.

Barume, ön bulgu ve önerilerini Avustralya turunun sonunda 13 Kasım'da Sydney'de paylaşacak.