Enerji saldırıları sürüyor, Zaporijya'da dış hat kesildi

Ukrayna'da enerji altyapısına yönelik saldırılar sürüyor. Ukraynalı enerji şirketi DTEK, Dnipropetrovsk bölgesine yapılan gece saldırısında tesislerin hasar gördüğünü ve 600 binden fazla kişinin elektriksiz kaldığını duyurdu. Aynı günlerde Rusya'nın kontrolündeki Zaporijya Nükleer Güç Santrali'nin dış elektrik bağlantısı da kesildi. Santral, reaktör soğutma sistemleri için yedek dizel jeneratörlere geçti.

Neler biliniyor

DTEK'in açıklamasına göre saldırıda bölgedeki stratejik önemdeki enerji tesisleri zarar gördü. Şirket onarım çalışmalarının sürdüğünü, ancak tekrarlanan saldırıların süreci zorlaştırdığını bildirdi. Elektriğin ne zaman yeniden verileceği ve hasarın boyutu henüz belli değil. Yerel yetkililerin can kaybı ya da yaralı olup olmadığına dair bir bilgi paylaşmadığı Globo G1 haberinde yer alıyor.

CNN Türk, aynı gece Harkiv bölgesinde bir kritik altyapı tesisinin Rus İHA'sı tarafından hedef alındığını aktardı. Zlatopil Belediye Başkanı Mykola Baksheyev'in bildirdiğine göre bölgede yaklaşık 250 bin abone elektriksiz kaldı. Yerel yetkililerin cumartesi günü verdiği bilgiye göre Kiev'deki binaların yaklaşık yüzde 40'ına ısıtma hizmeti sağlanamadı. Bu rakamların bağımsız olarak doğrulandığına dair bir bilgi haberlerde yer almıyor.

Zaporijya santrali tarafında TASS, santral yönetiminin Max üzerinden yaptığı açıklamayı aktardı. Açıklamaya göre santralin işletme ihtiyacını karşılayan 330 kilovoltluk Ferrosplavnaya-1 hava hattı hasar gördü ve koruma sistemleri tarafından devreden çıkarıldı. Yedek dizel jeneratörler tasarlandığı gibi çalışmaya başladı. Santral, radyasyon seviyelerinin normal aralıkta olduğunu belirtti. Hattaki hasarın nedeni ve onarım süresi kaynakta yer almıyor.

Kaynaklar ne diyor

Ukrayna Dışişleri Bakanı Andrii Sybiha, Moskova'nın kış yaklaşırken milyonlarca Ukraynalıyı kasten elektrik, ısıtma ve sudan yoksun bırakmayı amaçladığını savundu. Rusya Savunma Bakanlığı ise Ukrayna ordusunun kullandığı enerji altyapısını hedef aldığını açıkladı ve Jitomir bölgesinde savunma sanayisine elektrik sağlayan bir trafo merkezinin vurulduğunu belirtti. Ukrayna, Rusya'nın Oryol kentine füze saldırısı düzenlediğini ve bir elektronik fabrikasında yangın çıktığını bildirdi. Bu iddialar taraflarca ileri sürülmüş olup bağımsız olarak doğrulanmış değil.

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, saldırıları ABD arabuluculuğunda planlanan üçlü barış görüşmeleri öncesinde baskı kurma çabası olarak değerlendirdi.

Arka plan

Globo G1'in haberine göre Dnipropetrovsk bölgesi, Şubat 2022'de başlayan savaş boyunca sık saldırıya uğrayan bölgeler arasında. Savaş süresince santral, trafo merkezi ve iletim hatlarına yönelik saldırılar ülkenin farklı yerlerinde elektrik kesintilerine yol açtı. CNN Türk'e göre Kiev de son dönemde Rusya'nın petrol rafinerilerine ve depolama altyapısına yönelik İHA saldırılarını artırmıştı.

Çalışma düzeyinde müzakerelerin 10-11 Kasım'da Abu Dabi'de ABD arabuluculuğunda yapılması bekleniyor. Diğer yandan İtalya Başbakanı Giorgia Meloni, Avrupa Konseyi Başkanı Antonio Costa'ya yazdığı mektupta AB'nin müzakerelere ilişkin yaklaşımının dağınık olduğunu belirtti ve AB adına masada kimin oturacağına karar verilmesini istedi. Konunun gelecek hafta Dublin'de yapılacak gayriresmi AB toplantısında ele alınması bekleniyor.

Ne anlama geliyor

Elektrik kesintisinin en doğrudan etkisi, ısıtma ve su gibi bağlantılı hizmetlerin de aksamasıdır. Kiev'de binaların yaklaşık yüzde 40'ında ısıtmanın sağlanamaması, kış koşullarında sivil yaşamı doğrudan etkileyen bir tablo oluşturuyor. Nükleer santralin dış hattının kesilmesi ise güvenlik açısından ayrı bir risk alanı; yedek jeneratörlerin çalışması kritik ekipmanın enerjisini sağlıyor. Bu durumun uzun süreli etkisi, hattın ne zaman onarılacağına bağlı ve bu konuda henüz bilgi yok.

Bundan sonra ne olacak

CNN Türk'e göre Zelenski'nin yorumu ve Rusya'nın hedef açıklamaları, müzakere öncesindeki pazarlık havasının bir parçası olarak okunabilir; bu bir değerlendirmedir ve sonuç henüz belli değil. Abu Dabi görüşmesinin gerçekleşip gerçekleşmeyeceği ve gündeminde enerji saldırılarının yer alıp almayacağı kaynaklarda kesinleşmiş değil.

Sıkça sorulan sorular

• Zaporijya santralinde durum ne? Dış hat kesildi; reaktör soğutma sistemleri yedek dizel jeneratörlerle çalışıyor. Santral, radyasyon seviyelerinin normal aralıkta olduğunu bildirdi.
• Elektrik ne zaman gelecek? Henüz belli değil. DTEK ve Zaporijya santrali onarım süresini açıklamadı.
• Kiev'de ısıtma durumu nedir? Yerel yetkililerin bilgisine göre binaların yaklaşık yüzde 40'ına ısıtma sağlanamadı.
• Abu Dabi'deki görüşme ne zaman? CNN Türk'e göre 10-11 Kasım'da ABD arabuluculuğunda çalışma düzeyinde müzakereler bekleniyor.