Husiler Rus uydularından yararlanıyor mu? AURORAH soruşturması Suudi Arabistan saldırılarını gündeme getirdi

Bir soruşturmaya göre Rus uyduları, İran destekli Husilerin Suudi Arabistan'ın askerî ve enerji altyapısını vurmasına yardımcı oluyor. Bu iddia, ABD'nin İran'a yönelik savaşının sürdüğü bir dönemde küresel enerji piyasalarını da etkiliyor.

Uluslararası alanda tanınan Yemen hükümeti ile Suudi Arabistan'ın desteklediği hükümet, Temmuz'dan beri Husilerle çatışıyor. Eylül ayında Husiler Yemen'in Kızıldeniz kıyısının tamamının denetimini ele geçirdi.

Geçen ay Husiler, Suudi Arabistan'ın en önemli petrol boru hattı olan Doğu-Batı boru hattının pompa istasyonlarına hassas bir saldırı düzenledi. Cenevre merkezli özel firma AURORAH GeoSignal Intelligence'ın soruşturmasına göre Rus uyduları, boru hattı bölgesini günler önceden gözlemleyerek istihbarat topladı.

Associated Press'in bu hafta aktardığına göre AURORAH, 1 Temmuz-19 Ekim tarihleri arasında Husilerin Suudi Arabistan'a yönelik 40 füze ve dron saldırısını inceledi. Her vakada, hedef bölgelerin saldırıların öncesinde ve sonrasında Rus devlet ve askerî uyduları tarafından izlendiği saptandı.

Firmanın kurucusu Navvaf Ubeyd, Al Jazeera'ya, Rus askerî keşif mimarisini yeniden oluşturarak uyduları tek tek belirlediklerini, yörünge hareketlerini hesapladıklarını ve bu uyduların faaliyetlerini Suudi Arabistan, Ürdün, Bahreyn, Kuwait, Katar, BAE ve Yemen'deki askerî gelişmelerle ilişkilendirdiklerini söyledi. Tespit edilen uyduların arasında Bars-M, Persona, Lotos-S1, Pion-NKS ve Kondor-FKA ile EKS/Tundra kızılötesi erken uyarı takımyıldızı bulunuyor.

Ubeyd, kritik bulgunun bireysel Rus uydularının varlığı değil, tamamlayıcı istihbarat kabiliyetlerinin sıralı ve bütünleşik kullanımı olduğunu belirtti. Ona göre "Rus askerî jeo-uzamsal ve sinyal istihbaratı, Husi operasyonlarını destekleyen İran liderliğindeki istihbarat mimarisini destekledi." Husilerin Yemen'in batı kıyısında Bab el-Mendeb yönünde yürüttüğü saldırıda, Rus kaynaklı istihbaratın, İran komuta entegrasyonunun ve yerel insan istihbaratının katkı sağladığını söyledi.

Ubeyd'e göre bu istihbarat ilişkisi, Husilerin Suudi Arabistan'a yönelik füze ve dron hedeflemesiyle de ilgili. Eylül'deki saldırılarda üç pompa istasyonunun (Afif'teki PS8, Ed-Dehkra'daki PS9 ve El-Mesba'ah'taki PS11) boru hattının "kritik yüksek rakımlı batı bölümünde" vurulduğunu belirtti.

Brüksel merkezli askerî analist Elijah Magnier ise AURORAH bulgularının tabloyu tam olarak yansıtmayabileceğini söyledi. Magnier, Rusya'nın bilerek paylaşımı, İran'ın ticari kanallardan edinmesi ya da bir aracı üzerinden elde etmesi gibi dört olası senaryo bulunduğunu belirtti. Ancak Magnier, üçüncü bir aracının sağladığına dair doğrulanmış bir kanıt olmadığını ekledi.

Ubeyd ise Rus destekli bir istihbarat mimarisi ile belirli bir Rus uydusunun tek bir Husi saldırısına hedef verisi sağladığının kanıtı arasındaki farkın önemli olduğunu vurguladı. Ona göre bulgusu geniş istihbarat ilişkisini ortaya koyuyor; belirli bir uydu bilgisinin belirli bir füze fırlatmasına bağlanması için ek doğrulama gerekiyor.

Associated Press'e konuşan üç yetkili, bunlardan biri Suudi Arabistan'dan, biri de Husilerin üst kademesinden, ayrıca bir özel istihbarat analisti Husilerin ve diğer İran müttefiklerinin Rus istihbaratından ve Çin olanaklarından yararlandığını doğruladı. Suudi Dışişleri Bakan Yardımcısı Rayed Krimli ise geçen hafta Husilerin Rusya ve Çin'den istihbarat aldığını söyledi.

Rus yetkililer AURORAH'ın bulgularına henüz yanıt vermedi. Son yıllarda Rusya ile İran arasındaki askerî ve teknolojik ilişkiler, ortak stratejik anlaşmalar ve uzay iş birliğiyle derinleşti.

Husiler, Suudi Arabistan'da doğu ve batı kıyılarından başkent Riyad'a ve güney bölgelere kadar çok sayıda hedefi vurdu. Husi sözcüsü Yahya Sarii, X'teki açıklamasında Ras Tanura rafinerisi, Abkayk tesisi, Riyad'daki King Khalid Uluslararası Havalimanı, Dammam'daki King Fahd Uluslararası Havalimanı, Rabığ rafinerisi ve Necran bölgesindeki bir askerî karargâhın hedef alındığını öne sürdü. Bu iddialar bağımsız olarak doğrulanmadı.

Suudi yetkililere göre Riyad'daki King Khalid Havalimanı'na bu ay yapılan saldırıda en az 12 kişi öldü, 300 kişi yaralandı. Havalimanı geçici olarak kapatıldı ve Suudi Arabistan'ın yatırım konferansı 2027'ye ertelendi. Havalimanı yeniden açıldı; ancak Husiler yolculara tesisten uzak durmalarını, tesisin "askerî hedef" olduğunu söyledi. 21 Ekim'de Dammam'daki King Fahd Havalimanı'na yapılan saldırıda iki kişi öldü, sekiz kişi yaralandı.

Suudi liderliğindeki koalisyon, cuma günü Mekke bölgesine yönelik bir Husi dronunu düşürdüğünü bildirdi. Koalisyon sözcüsü Turki el-Malki, dronun "önlendiği ve imha edildiği"ni sosyal medyada duyurdu. Koalisyon, daha önce de Husilerin doğuya ve Riyad'a yönelik balistik füzelerini imha ettiğini açıkladı.