İngiltere'de faiz artırımı bekleniyor

İngiltere Merkez Bankası'nın (Bank of England) politika faizinin üç yılı aşkın sürede ilk kez artırılması bekleniyor. Analistlerin çoğu, bir sonraki toplantıda faizin yüzde 3,75'ten yüzde 4'e yükseleceğini düşünüyor. Faiz son altı toplantıda sabit tutulmuştu.

Politika faizi, Merkez Bankası'nın diğer bankalara ve konut kredisi kuruluşlarına borç verirken uyguladığı orandır ve bankaların konut kredisi ile mevduat faizlerini etkiler. Merkez Bankası, enflasyonu yüzde 2 civarında tutmak için faizi artırıp azaltıyor.

Enflasyon Ekim 2022'deki yüzde 11,1'lik zirveden belirgin biçimde geriledi, ancak yeniden yükseliyor. Eylül 2026'da yıllık enflasyon yüzde 3,5 oldu; bir önceki ay yüzde 3,1 idi. Ulusal İstatistik Ofisi (ONS), artışın akaryakıt fiyatlarındaki sert yükselişten kaynaklandığını bildirdi. ABD ve İsrail'in Şubat ayında İran'a yönelik saldırılarının ardından enerji ve yakıt maliyetleri dünya genelinde yükseldi.

Yılbaşında 2026 içinde iki faiz indirimi beklenirken, bu tablo değişti. Petrol fiyatları Hürmüz Boğazı'ndaki arz aksamasıyla yükseldi, ateşkesler sonrası geriledi; Temmuz'da ABD ile İran'ın Hürmüz'de yeniden saldırılara başlamasıyla tekrar arttı. Enerji fiyat tavanındaki Temmuz ve Ekim artışları hane elektrik ve gaz faturalarını yükseltti.

İngiltere'de hanelerin yaklaşık üçte biri konut kredisi borcu taşıyor. Yaklaşık 500 bin ev sahibinin taksidi doğrudan Merkez Bankası faizini izliyor; faizin 0,25 puan artması tipik bir kredide aylık taksiti yaklaşık 31 sterlin artırıyor. Kredilerin yaklaşık yüzde 87'si sabit faizli; bunların taksitleri hemen değişmiyor, ancak vadesi dolan krediler yeni faizle yenilenecek. Moneyfacts verilerine göre 3 Kasım itibarıyla iki yıllık sabit faizli konut kredisinin ortalama oranı yüzde 5,97, beş yıllık oranı yüzde 5,99 oldu. 10 bin sterlinlik vadesiz mevduatın ortalama getirisi yüzde 2,56 oldu.

Avrupa Merkez Bankası faizini Haziran 2026'da yüzde 2,25'e, Eylül'de yüzde 2,5'e çıkardı. ABD Merkez Bankası (Fed) Eylül'de faizi üç yıl sonra ilk kez artırarak yüzde 3,75-4 aralığına taşıdı. Fed Başkanı Kevin Warsh, enflasyonun uzun süredir çok yüksek olduğunu ve kararın sorumlu bir karar olduğunu söyledi.