İran, ABD ile savaşın sonlandırılması için 7 şartta ısrar ediyor

ABD ve İsrail'in İran'a karşı yürüttüğü savaşı sona erdirmeye yönelik diplomatik çabalar sürerken İran, barış görüşmelerinin başlayabilmesi için öne sürdüğü 7 şartın yerine getirilmesinde ısrar ediyor. ABD ile İran arasında Katar'ın arabuluculuğunda dolaylı görüşmeler yürütülüyor; sahada henüz somut bir gelişme yaşanmadığı belirtiliyor.

Tahran'ın şartlarının başında ABD'nin İran'a yönelik deniz ablukasının sonlandırılması geliyor. Hürmüz Boğazı'nın 17 Haziran'da imzalanan çerçeve anlaşmanın ardından açıldığı, ancak uygulamadaki aksaklıklar nedeniyle temmuz ayında yeniden kapatıldığı ve ABD'nin de ablukayı yeniden uyguladığı aktarılıyor. İran ayrıca yaklaşık 100 milyar dolar olduğu tahmin edilen dondurulmuş varlıklarının serbest bırakılmasını istiyor; bu maddenin hazirandaki mutabakata yazılmasına rağmen henüz hayata geçirilmediği belirtiliyor.

Diğer talepler arasında ABD yaptırımlarının kaldırılması ve petrol satışına tanınan muafiyetlerin yeniden yürürlüğe konulması, bölgedeki ABD askeri varlığının azaltılması, Umman ile İran arasında Hürmüz'de belirlenen yeni geçiş rotasının ABD tarafından tanınması ve Lübnan dahil tüm cephelerde savaşın durdurulması yer alıyor. İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Muhsin Rızai, Al Jazeera'ye yaptığı açıklamada ABD'nin iç işlerine müdahalesinin sona ermesi ve muhalif gruplarla işbirliğinin bitirilmesi şartlarını da ekledi. Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi'nin açıklamalarında bu iki şarta yer verilmediği kaydedildi.

Washington'ın, yüzde 60 oranında zenginleştirilmiş 400 kilogram uranyumun seyreltilmesini ve nükleer tesislerde uluslararası denetime izin verilmesini talep ettiği; İran'ın ise nükleer programın Katar'daki görüşmelere dahil edilmesini reddettiği aktarılıyor. Tahran, seyreltme konusunun ancak uzun soluklu nükleer müzakereler kapsamında ele alınabileceğini savunuyor.

Rızai, ABD Başkan Yardımcısı JD Vance'in kısa süre önce gönderdiği bir mektubun Washington'ın tutumunu “tamamen” değiştirdiğini söyledi. İran heyetinin ABD ile mesaj alışverişinden sonra Katar'dan ayrıldığı, bunun müzakerelerin kesintiye uğradığı anlamına gelmediği bir diplomatın sözleriyle aktarıldı. Basında, ABD Başkanı Trump'ın 3 Kasım'daki ara seçimlerin ardından İran'a yeni bir saldırı emri verebileceğine yönelik iddialar yer aldı.