Karadeniz'de gemi trafiği daraldı, maliyetler arttı

DEİK Türkiye-Ukrayna İş Konseyi Başkanı Ziya Uzel, Karadeniz'deki savaşın deniz ticaretini ağırlaştırdığını, güvenlik riskinin Ukrayna ve Rusya limanlarının dışına taşarak bölgedeki gemi trafiğini önemli ölçüde daralttığını belirtti. Uzel'e göre Boğaz'dan geçen gemi sayısı son 3-3,5 ayda normal seviyenin yüzde 15'ine geriledi. Uzel, yalnızca savaşan ülkelerin limanlarına giden gemilerin değil, bölgedeki diğer limanlara uğrayan gemilerin de hedef olabildiğini ifade etti.

Uzel, sefer yapamayan gemilerin armatörlerini zorladığını anlattı. Ona göre özellikle koster tipi gemiler başka bölgelerde çalışma imkânı bulamadığı için Karadeniz çevresinde beklemek zorunda kalıyor. Daha önce günlük 400-600 dolar olan barınma ve yanaşma ücretlerinin bugün 2 bin dolara çıktığını söyleyen Uzel, 3 bin tonluk bir geminin personel, sigorta ve diğer giderleriyle birlikte aylık toplam maliyetinin hiç gelir olmasa bile 70-75 bin dolar olduğunu belirtti. Demir cevheri, kömür ve tahıl gibi yüksek hacimli yüklerin karayolu ve demiryoluyla taşınmasının hem pahalı hem sınırlı olduğunu, Hazar güzergâhında navlunların 100-110 dolara çıkarak dört-beş kat arttığını kaydetti.

Uzel, firmaların daha yüksek stok tutmaya ve alternatif tedarik zincirlerine yöneldiğini, bunun finansman ihtiyacını artırdığını söyledi. Kamuya finansman ve teminatlara erişimde kolaylık sağlanması çağrısını yineleyen Uzel, güvenli limanların ve gemi seferlerinin yeniden sağlanmasının ticaretin eski hacmine dönmesi için gerektiğini belirtti. Uzel ayrıca Türkiye'de buğday fiyatının iki buçuk-üç ay önceki 200-220 dolardan 310-315 dolara yükseldiğini ifade etti.