Orman köylülerine gelir desteği: Yeni yönetmelik yürürlükte

Orman köylerinde yaşayan ve ormancılık faaliyetlerinde çalışan kişilere yönelik yeni bir gelir desteği düzenlemesi yürürlüğe girdi. Orman Genel Müdürlüğü'nün hazırladığı ve 3 Kasım 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan yönetmelikle, oduna dayalı orman ürünlerinin satışından elde edilen gelirin bir bölümü hak sahiplerine dağıtılabilecek. Dünya Gazetesi ve Ekonomim'in haberlerine göre yönetmelik, Ormancılık Faaliyetlerinde Vahidi Fiyatla Çalışan Orman Köylülerine Yapılacak Ayni veya Nakdi Dağıtımın Uygulamasına Dair Yönetmelik adını taşıyor. Ekonomim haberinde yönetmeliğin adı tam olarak yer alıyor; Dünya Gazetesi ise adını vermiyor.

Neler biliniyor

Yönetmeliğe göre köyün sınırları içinde üretilen oduna dayalı orman ürünlerinin satış gelirinden üretim giderleri düşüldükten sonra kalan tutarın yüzde 10'una kadarı destek olarak ayrılabilecek. Dünya Gazetesi bu oranın "en fazla" olarak verildiğini, Ekonomim ise "kadar" ifadesiyle aktardığını belirtiyor; iki kaynak da oranın her yıl otomatik uygulanmayacağını vurguluyor. Dağıtım oranı ve desteğin verilme şekli, yıllık bilanço sonuçlarının ardından Tarım ve Orman Bakanlığının onayıyla belirlenecek.

Bir kişiye bir yıl içinde verilecek nakdi ve ayni desteklerin toplamı, ilgili yıl için belirlenen bir aylık net asgari ücreti aşamayacak. Köy için hesaplanan toplam desteğin yüzde 50'si hak sahipleri arasında eşit paylaştırılacak; kalan yüzde 50 ise kişilerin ilgili yıl içindeki ormancılık hakediş tutarlarına göre dağıtılacak.

Kimler yararlanabilecek

Yalnızca orman köyünde yaşamak yeterli olmayacak. Kişilerin ilgili yıl içinde köy sınırları içindeki ormancılık faaliyetlerinden en az birinde birim fiyat üzerinden çalışmış olması gerekecek. Köy nüfusuna kayıtlı kişiler için 31 Aralık itibarıyla köyde kesintisiz en az bir yıl ikamet şartı aranacak; başka köy nüfusuna kayıtlı olanlar için bu süre üç yıl. Ekonomim, kendi nam ve hesabına ya da kooperatif ortağı olarak çalışmanın da koşullara dahil olduğunu aktarıyor. İlgili yıl içinde orman suçu nedeniyle suç zaptı düzenlenen kişiler dağıtım kapsamı dışında tutulacak.

Nakit mi, ayni mi?

Desteğin tamamının nakit ödenmesi zorunlu değil. Bakanlık ayni dağıtıma karar verirse araç, gereç, ekipman, kişisel koruyucu donanım ve akaryakıt verilebilecek. Ayni ürünlerin toplam değeri, hak sahibinin nakdi destek tutarını aşamayacak. Nakit ödeme yapılırsa yasal kesintilerin ardından kalan tutar banka hesaplarına yatırılacak.

Kaynaklar ne diyor

Dünya Gazetesi, yönetmeliğin amacının orman köylülerinin gelirini desteklemek, kırsaldan kentlere göçü azaltmak ve ormancılıktaki iş gücü ihtiyacını karşılamak olduğunu yazıyor. Ekonomim ayrıca köylere geri dönüşlerin teşvik edilmesinden söz ediyor. Ekonomim'in haber özetinde ödeme uygulama ayrıntılarının yer almadığı, başlıktaki "şartların belli olduğu" ifadesinin ise özette karşılığı bulunmadığı belirtilmiş.

Arka plan

Malzemede düzenlemenin önceki adımlarına ya da tarihçesine dair bir bilgi yer almıyor. Bilinen, yönetmeliğin 3 Kasım 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdiği.

Ne anlama geliyor

Düzenleme, odun satışından gelir elde eden orman köylerinde hak sahibi kişilere ek bir gelir kanalı açıyor. Etkisi, çalışmaya ve köyde ikamete bağlı olduğu için, ormancılık işinde fiilen çalışan ve köyde uzun süredir yaşayan kişiler açısından daha belirgin olabilir; bu bir değerlendirmedir. Asgari ücret üst sınırı nedeniyle bireysel tutarın sınırlı kalması beklenebilir. Ayni desteğin ekipman ve akaryakıt olarak verilmesi halinde, nakit gelirden çok iş araçlarına erişim anlamına gelecektir.

Bundan sonra ne olacak

Yönetmelik yürürlüğe girmiş olsa da ilk dağıtımın tarihi ve uygulanacak kesin destek oranı henüz açıklanmadı. Oranın ve dağıtım şeklinin yıllık bilanço sonuçlarına göre Bakanlıkça belirleneceği bildiriliyor.

Sıkça sorulan sorular

• Destek oranı nedir? Köyde üretilen oduna dayalı orman ürünlerinin satış gelirinden üretim giderleri düşüldükten sonra kalan tutarın yüzde 10'una kadar; kesin oran her yıl Bakanlıkça belirlenecek.
• Kimler destekten yararlanır? Yıl içinde birim fiyatla ormancılık faaliyetinde çalışan, köyde 31 Aralık itibarıyla şartlı süre ikamet eden ve orman suçu zaptı olmayan kişiler.
• Başka köyün nüfusuna kayıtlı olanlar ne yapmalı? Bu kişiler için aranan kesintisiz ikamet süresi üç yıl olarak belirlendi.
• Destek ne zaman ödenecek? İlk dağıtımın tarihi henüz açıklanmadı.
• Destek nakit mi verilecek? Nakit zorunlu değil; Bakanlık karar verirse ayni destek de yapılabilecek.