Türk Devletleri Teşkilatı dönem başkanlığı Türkiye'ye geçti

Türk Devletleri Teşkilatı'nın 13. Zirvesi 29-30 Ekim tarihlerinde Ankara'da yapıldı. Zirve, Cumhuriyet Bayramı'na denk getirildi ve 30 Ekim'de yapılan Devlet Başkanları Konseyi toplantısında teşkilatın dönem başkanlığı Türkiye'ye geçti. Zirve, Türkiye ile Azerbaycan arasındaki gerginliğin gölgesinde gerçekleşti; Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in zirveye katılmayacağı, ilk gün dışişleri bakanları toplantısı sürerken duyuruldu. Azerbaycan'ı Dışişleri Bakanı Ceyhun Bayramov temsil etti.

Zirveye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın ev sahipliğinde Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev, Kırgızistan Cumhurbaşkanı Sadır Caparov, Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev ve KKTC Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman katıldı. Liderler 29 Ekim'de Türkiye'ye geldi. İlk gün, Cumhurbaşkanlığı yerleşkesinde Türk Devletleri Medeniyet Parkı açıldı, fidan dikildi ve parka Orhun Anıtları'nın küçültülmüş replikaları konuldu.

Erdoğan, dönem başkanlığı süresince ortak dil, spor ve kültürel etkinliklerin desteklenmesi, seyahatlerin kolaylaştırılması ve kurumsal yapının iyileştirilmesi üzerinde çalışacağını söyledi. Uzay alanındaki ortak uydu projesinin hızlandırılmasını, ortak bir dijital ticaret platformunu ve yapay zekâ ile dijital kalkınma eylem planını önceliklerinden saydı. Erdoğan ayrıca Azerbaycan'ın Ermenistan ile yürüttüğü temasları desteklediğini, İran ile artan gerginliğin çatışmasız çözülmesini temenni ettiğini ve Filistin'de 1967 sınırlarında bağımsız bir devletin kurulmasına desteğini yineledi.

Bayramov, Ermenistan ile süren barış görüşmelerinde karşı tarafın adım atmasının beklendiğini, Zengezur Koridoru'nun ticaret, sanayi işbirliği ve yatırım için imkan sunduğunu söyledi. Mirziyoyev, 100 stratejik ortak yatırım ve sanayi projesini kapsayan bir program önerdi. Caparov sınır işlemleri dahil ticaretin kolaylaştırılmasını istedi. Tokayev, Rusya'nın teşkilata gözlemci olarak katılmasını sağlamak için adımlar atılması gerektiğini ve 2027-2031 stratejisinin kabul edilmesini söyledi. Erhürman ise Doğu Akdeniz'deki dışlayıcı girişimleri eleştirdi.

Zirvede 163 maddelik Ankara Bildirisi yayımlandı. Bildiride TDT+ formatının geliştirilmesi, Türk Yatırım Fonu'nun daha etkin kullanılması, Orta Koridor, Bakü-Tiflis-Kars demiryolu ve Zengezur Koridoru'nun ilişkilendirilmesi, ortak uydu projesi TDT-SAT ve Türkiye'de bir TDT Savunma Sanayii Koleji kurulmasına yönelik çalışma yer aldı. Bir sonraki zirvenin Özbekistan'da yapılması kararlaştırıldı. Kırgızistan'daki Issık Göl'de bir gayriresmi zirve önerisi de bildiriye girdi.