ABD, Güney Kore ve Japonya'dan Kuzey Kore'ye nükleer silahsızlanma çağrısı

ABD, Güney Kore ve Japonya, Kuzey Kore'nin "tam nükleer silahsızlanması" konusundaki kararlılıklarını yeniden ortaya koydu. Üç ülkenin dışişleri bakanları, 30 Ekim 2026 Cuma günü Georgia eyaletinin Atlanta kentinde yapılan G20 toplantısının kenarındaki üçlü görüşmede bir araya geldi. ABD Dışişleri Bakanlığı'nın yayımladığı özete göre görüşmeye ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Güney Kore Dışişleri Bakanı Cho Hyun ve Japonya Dışişleri Bakanı Toshimitsu Motegi katıldı.

Bu açıklama, Pyongyang'ın Washington ile olası görüşmelere rağmen silahsızlanmayı reddetmeyi sürdürdüğü bir dönemde geldi. Kuzey Kore'nin tutumu, üçlünün çağrısına rağmen değişmiş görünmüyor.

Neler biliniyor

Bakanlık özetine göre üç bakan, Kuzey Kore'nin "tam nükleer silahsızlanmasına" yönelik kararlılıklarını yineledi ve BM Güvenlik Konseyi kararlarının tam uygulanmasını taahhüt etti. Bu kararlar arasında Kuzey Kore'nin nükleer ve balistik füze programlarına gelir sağlayan faaliyetlerin yasaklanması da yer alıyor. Bakanlar ayrıca, Kuzey Kore'nin yaptırım ihlallerini ve yaptırımlardan kaçınma girişimlerini ortaya çıkaran Çok Taraflı Yaptırım İzleme Ekibi'nin (MSMT) çalışmasını takdir etti.

Görüşmede Tayvan Boğazı'nda barış ve istikrarın sürdürülmesinin önemi de vurgulandı. Rubio ayrıca Çin'in Güney Çin Denizi, Doğu Çin Denizi ve Sarı Deniz'deki eylemlerine ve Rusya ile Çin arasındaki iş birliğine ilişkin kaygılarını dile getirdi. Üç bakan, Pasifik Arktik bölgesinde deniz iş birliği ve ekonomik ortaklıkları araştırmak üzere Üçlü Arktik Pasifik Ortaklığı'nı (TAPP) kuran bir mutabakat zaptı da imzaladı.

Arka plan

Kuzey Kore, Rusya ve Çin'in desteklediği bir ülke olarak uzun süredir süren BM yaptırımlarına rağmen nükleer silahlı devlet statüsünü yasalarına geçirdi. Rejim, nükleer arsenalinin kalıcı ve geri döndürülemez olduğunu defalarca açıkladı.

ABD Başkanı Donald Trump ise Kuzey Kore'ye nükleer görüşmeler için tekrar tekrar yaklaştı ve Güney Kore ile ortak askerî tatbikatları azalttı. Trump geçen yıl, Kuzey Kore'nin "bir bakıma nükleer güç" olduğunu kabul etmiş ve bir görüşmeye "yüzde 100" açık olduğunu söylemişti; ancak bu öneriye yanıt verilmedi. Güney Kore Devlet Başkanı Lee Jae Myung ise Pyongyang'a koşulsuz görüşme önerisini defalarca yineledi ve eylülde ABD'nin yaptırım hafifletmesi karşılığında nükleer programın hemen ortadan kaldırılması yerine dondurulmasını düşünmesi gerektiğini öne sürdü.

Gelecek ay Çin'deki APEC zirvesinde Trump ile Kim Jong Un'un görüşebileceğine dair spekülasyonlar artıyor. Japan Times'ın aktardığına göre analistler ve Güney Kore istihbaratı, Kim'in son Dandong ziyaretinde Pyongyang'ın Trump ile görüşme tutumunu Pekin'e iletmiş olabileceğini değerlendiriyor.

Kaynaklar ne diyor

Yonhap, üçlü görüşmenin ABD Dışişleri Bakanlığı özetine dayandığını belirtti ve Rubio'nun Çin'e ilişkin kaygılarına da yer verdi. Japan Times ise Kuzey Kore'nin ABD ve Batı'nın "kalıplaşmış yaptırım şantajının" nükleer silah devleti olarak konumunu etkilemeyeceğini açıkladığını aktardı. Pyongyang, yaptırımları izleyen bir grup ülkenin cumartesi günü yayımladığı ortak açıklamayı da kınadı.

Japan Times'a göre eleştirenler, Lee'nin yaklaşımının Kuzey Kore'yi fiilen nükleer silahlı bir devlet olarak kabul etme riski taşıdığını, Pyongyang'ın ise arsenalinden vazgeçmeden yaptırım hafifletmesi kazanabileceğini söylüyor.

Ne anlama geliyor

Üç ülkenin ortak tutumu, Kuzey Kore'ye yönelik yaptırım rejiminin sürdürüleceği mesajı olarak okunabilir. Değerlendirmeye göre, Pyongyang'ın tutumu değişmediği sürece görüşme ihtimali sınırlı kalabilir; ancak bu sonuç henüz kesin değildir. Analistler, Çin'in haziran ayındaki Kim-Şi Cinping görüşmesinin ardından yapılan açıklamalarda Kuzey Kore'nin nükleer silahsızlanmasına yer verilmemesini, Pekin'in bu konuda zımni bir kabule yaklaşabileceği işareti olarak yorumluyor.

Sıkça sorulan sorular

• Görüşme ne zaman yapıldı? Üçlü görüşme 30 Ekim 2026 Cuma günü, Atlanta'daki G20 toplantısının kenarında yapıldı.
• Kuzey Kore bu çağrıya yanıt verdi mi? Kuzey Kore silahsızlanmayı reddetmeyi sürdürüyor; yaptırımları izleyen gruba yönelik açıklamayı kınadı.
• Trump ile Kim görüşecek mi? Malzemede kesin bir tarih yok; gelecek ay Çin'deki APEC zirvesinde bir görüşme olabileceğine dair spekülasyonlar bulunuyor, ancak bu henüz doğrulanmış değil.