Cumhurbaşkanı Erdoğan, Ankara’daki TDT Zirvesi’nde Türk Dünyası’na birlik çağrısı yaptı

Ankara’da düzenlenen Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) Devlet Başkanları Konseyi 13. Zirvesi, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ev sahipliğinde Beştepe Millet Sergi Salonu’nda gerçekleşti. Zirveye Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev, Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev ve Kırgızistan Cumhurbaşkanı Sadır Caparov ile Azerbaycan adına Dışişleri Bakanı Ceyhun Bayramov katıldı. Gözlemci ülkelerden Türkmenistan Cumhurbaşkanı Serdar Berdimuhamedov ve KKTC Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman da zirvede yer aldı. TDT Genel Sekreteri Kubanıçbek Ömüraliyev de toplantıya katıldı.

Erdoğan açılış konuşmasında zirvenin temasının “Türk Yüzyılı: Dilde Fikirde İşte Birlik” olduğunu söyledi. Dilde birliğin ortak hazineyi yaşatmak ve birbirini aracısız anlamak, fikirde birliğin ortak hedefler etrafında kenetlenmek ve ortak strateji geliştirmek, işte birliğin ise kararları uygulamaya dönüştürmek anlamına geldiğini belirtti. Erdoğan, Türk Dünyası’nın aile fotoğrafında ayrılığa, gayrılığa ve ihtilafa yer olmadığını ifade etti.

Erdoğan, Türkiye’nin teşkilatın dönem başkanlığını Azerbaycan’dan devraldığını açıkladı. Dönem başkanlığı süresince ortak dilin yaygınlaştırılmasını, spor başta olmak üzere kültürel etkinliklerin desteklenmesini ve üye ülkeler arasında seyahatlerin kolaylaştırılmasını hedeflediğini söyledi. Ayrıca Oğuz, Kıpçak ve Karluk dil gruplarını kapsayacak büyük bir Türk dili modelinin geliştirilmesine üye ülkelerin katkı sunmasını beklediğini belirtti. Yapay zekâ ve dijital kalkınma eylem planının da mükerrerlikten uzak bir anlayışla ilerletileceğini ifade etti.

Erdoğan ticaret ve ulaştırma alanında Trans-Hazar-Doğu-Batı Orta Koridoru’nun stratejik bir hat olduğunu söyledi. Siber güvenlik ve siber iş birliği mutabakatının en kısa sürede imzalanmasını, uzay alanında ortak uydu projesinin hızlandırılmasını ve ortak bir dijital ticaret platformu kurulmasını önerdi.

Zirve sonunda 163 maddeden oluşan Ankara Bildirisi imzalandı. Bildiride belirsizliğin arttığı bir dönemde Türk Dünyası’nın birlik ve dayanışmasının stratejik önemine dikkat çekildi. TDT’nin bölgesel ve uluslararası barış, istikrar ve refaha katkı sunan bir platform olarak güçlendirilmesi kararlılığı vurgulandı. Üye devletlerin güvenliği, egemenliği, toprak bütünlüğü ve iç işlerine karışmama ilkesine saygı hatırlatıldı.

Bildiride Kıbrıs konusunda, Ada’daki mevcut gerçekler temelinde müzakere edilmiş, karşılıklı kabul edilebilir ve sürdürülebilir bir çözüm ihtiyacı vurgulandı; Kıbrıs Türk halkının eşit haklarını güvence altına alma çabalarına destek verildi. Gazze’de güvenlik ve istikrar ile yeniden inşa için BM Güvenlik Konseyi’nin 2803 (2025) sayılı Kararı ve Gazze İhtilafını Sona Erdirmek için Kapsamlı Plan’ın tam olarak uygulanması gerektiği belirtildi. İsrail-Filistin çatışmasına adil ve kalıcı bir çözüm bulunması ve iki devletli çözümün hayata geçirilmesi çağrısı yapıldı. Suriye’nin toprak bütünlüğü, güvenliği, istikrarı ve yeniden inşasına destek ifade edildi.

Zirvede, üye ülke vatandaşı futbolcuların liglerde “yabancı olmayan futbolcu” statüsünde yer alması ve milli takımlar düzeyinde bir “Türk Kupası” turnuvası düzenlenmesi yönündeki istişareler kayda geçirildi.

Erdoğan, zirvenin ardından Berdimuhamedov, Caparov ve Erhürman ile ikili görüşmeler yaptı. Erhürman ile görüşmesinde KKTC’nin TDT’de temsil edilmesinden memnuniyet duyduğunu, Kıbrıs Türklerinin hak ve menfaatlerinin korunmadığı hiçbir sürecin Kıbrıs’ta kalıcı çözümün anahtarı olamayacağını belirtti. Erdoğan, Bayramov’u da kabul etti. Bayramov ayrıca MİT Başkanı İbrahim Kalın ile ayak üstü görüştü. Zirveye Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’in yerine Bayramov katılmıştı.

Erdoğan, konuşmasında yeni Genel Sekreter Mirvahid Azimov’un göreve başladığını ve Ömüraliyev’in görev süresinin sona erdiğini açıkladı. Azimov, Özbekistan Cumhurbaşkanı Mirziyoyev’in kendisini aday göstermesine teşekkür ederek teşkilatın stratejik amaç ve görevlerini hayata geçireceğini söyledi.

Tokayev, iş forumunun gelecek yıl Kazakistan’da düzenlenmesini önerdi. Teşkilatın prestijini artırmak için Rusya’nın bu formata ya da gözlemci olarak katılmasını sağlayacak adımların atılması gerektiğini ifade etti. Bayramov ise Ermenistan’ın barış anlaşmasının imzalanması için gerekli adımları atmasını beklediklerini belirtti. Erhürman da Türk dünyası ile Doğu Akdeniz arasında ekonomik, bilimsel ve kültürel bir köprü olma hedefini dile getirdi.

Erdoğan’ın “Türk Dünyası Yüzyılı: Dayanışmadan Bütünleşmeye” başlıklı makalesi, zirve öncesinde TDT üyesi ve gözlemci statüsündeki ülkelerde eş zamanlı yayımlandı.