Ekim ihracatı rekor; rezervler geriledi

Ticaret Bakanı Ömer Bolat, ekim ayı dış ticaret verilerini 3 Kasım 2026'da İstanbul'da, Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Başkanı Mustafa Gültepe'nin katılımıyla açıkladı. Bolat, ekim ayında mal ihracatının yıllık bazda yüzde 8,1 artarak 25,9 milyar dolar olduğunu ve bunun ekim ayı için tüm zamanların en yüksek rakamı olduğunu söyledi. Aynı günlerde Dünya Gazetesi, Matriks Haber'in TCMB verilerinden yaptığı hesaplamaya dayanarak, Merkez Bankası rezervlerinin 30 Ekim haftasında 4,1 milyar dolar azalarak 158,1 milyar dolara gerilediğini aktardı. Yani bir yanda ihracat rekoru, diğer yanda rezervlerde süren bir düşüş var.

Neler biliniyor

Bolat'a göre ekim ayında üç ayrı rekor kırıldı. Birincisi, ekim ayı mal ihracatı 25,9 milyar dolarla tüm zamanların en yüksekine ulaştı. Eylül ayında 26 milyar dolar olan ihracat, Cumhuriyet tarihinin en yüksek üçüncü aylık rakamı olarak kaydedildi. İkincisi, 2026 ocak-ekim döneminde mal ihracatı yüzde 5,5 artışla 236,8 milyar dolara yükseldi. Üçüncüsü, son 12 aylık yıllıklandırılmış mal ihracatı 285,6 milyar dolara çıktı ve 282 milyar dolarlık hedef aşıldı. Bolat ayrıca mal ve hizmet ihracatının yıllıklandırılmış toplamının 413 milyar dolara ulaştığını, bunun 410 milyar dolarlık hedefin üzerinde olduğunu belirtti.

İthalat tarafında ekim ayında 32,6 milyar dolar olarak açıklanan ithalat yüzde 3,4 arttı. Bolat, dış ticaret açığının ekimde yüzde 11,4 azaldığını ve ihracatın ithalatı karşılama oranının 3,4 puan yükseldiğini söyledi. Ayrıca ekimde 26 sektörün 13'ünde ihracat artmış, ocak-ekim döneminde ise 26 sektörün 17'sinde artış görülmüştür.

Merkez Bankası tarafında ise TCMB rezervleri 30 Ekim haftasında 158,1 milyar dolara geriledi. Dünya Gazetesi'ne göre rezervler 16 Ekim haftasında 169,1 milyar dolar, 23 Ekim haftasında 162,2 milyar dolardı. Ekim ayındaki toplam kayıp 13,1 milyar dolar olarak hesaplandı. Bu hesaplama resmî veri değil; TCMB'nin resmî rakamları 5 Kasım Perşembe günü açıklanacak.

Arka plan

Bolat, 2026'nın tarımsal üretimin ve ihracatın güçlü olduğu bir yıl olduğunu söyledi. Ancak ihracatın bu seviyeye gelirken çevredeki savaşlar, emtia ve enerji fiyatlarındaki artış, navlun ve sigorta ücretlerindeki yükseliş gibi zorluklarla karşılaştığını da kabul etti. Bolat, ithalatta enerji ürünlerindeki yüksek artışın nedeni olarak Körfez'deki savaş durumu ve gerilimi gösterdi.

Rezervlerin seyri ise daha dalgalı. Rezervler 2026'ya 189,1 milyar dolarla başladı, 30 Ocak'ta 218,2 milyar dolarla yılın zirvesine çıktı. 26 Haziran'da 149,2 milyar dolara kadar geriledi. 2025 yıl sonunda 193,9 milyar dolar olan rezervlerde 30 Ekim haftası itibarıyla 35,8 milyar dolar, yani yüzde 18,5 düşüş hesaplandı. En sert aylık düşüş mart ayında 54,9 milyar dolarla yaşandı. Ocak-ekim döneminde rezervler on ayın dördünde yükselirken altısında geriledi.

Kaynaklar ne diyor

Anadolu Ajansı, Bakan Bolat'ın açıklamalarını doğrudan aktardı ve ekim ihracat rekorunu bakanlık verisi olarak sundu. Bolat'ın açıklamasında ihracatın Avrupa Birliği'ne yönelik payı da öne çıktı: AB, on ayda 99 milyar dolarlık ticaret ile en büyük ihracat pazarı oldu. Bolat, yıl sonunda AB'ye yaklaşık 120 milyar dolarlık ihracat yapılabileceğini tahmin etti.

Dünya Gazetesi'nin haberi ise Matriks Haber'in hesaplamasına dayanıyor ve rezerv verisini resmî açıklamadan önce tahmin olarak aktarıyor. Haberde rezervlerin üst üste üç haftadır düştüğü belirtiliyor. Bu iki kaynağın rakamları farklı konuları ölçtüğü için doğrudan karşılaştırılamaz: biri aylık ihracat, diğeri haftalık merkez bankası rezervi.

Ne anlama geliyor

İhracat artışı, dış ticaret açığının daralmasıyla birlikte cari işlemler dengesi açısından olumlu bir işaret olarak değerlendiriliyor. Bolat da eylül ve ekimdeki gelişmelerin cari işlemler dengesinin fazla vermesi beklentisini desteklediğini söyledi. Bu, ekonomi için olumlu bir tablo anlamına gelebilir, ancak henüz kesin bir sonuç değildir.

Rezervlerdeki düşüş ise Merkez Bankası'nın döviz varlıklarının azaldığını gösteriyor. Rezervler, kurlara ve piyasa koşullarına karşı bir tampon işlevi görür. Ekim ayındaki 13,1 milyar dolarlık düşüş, bu tamponun zayıfladığı yönünde yorumlanabilir; ancak düşüşün nedenleri malzemede ayrıntılı olarak açıklanmıyor.

Vatandaş ve şirketler için somut etki doğrudan belli değil. İhracatçılar açısından rekor rakamlar olumlu, ithalatçılar açısından ise enerji fiyatlarındaki artış maliyet tarafında baskı yaratabilir.

Sıkça sorulan sorular

• Ekim ihracatı ne kadar? Bakan Bolat'a göre mal ihracatı yıllık bazda yüzde 8,1 artarak 25,9 milyar dolar oldu.
• Rezervler ne zaman açıklanacak? TCMB'nin resmî rakamları 5 Kasım Perşembe günü açıklanacak.
• Rezerv kaybı ne kadar? Matriks Haber hesaplamasına göre ekim ayında 13,1 milyar dolar, 2025 yıl sonuna göre ise 35,8 milyar dolar düşüş var.
• İthalat ne kadar arttı? Bolat, ekimde ithalatın yüzde 3,4 artarak 32,6 milyar dolar olduğunu söyledi.