Fidan G20 Dışişleri Toplantısı'nda Rusya-Ukrayna için anlaşma çağrısını yineledi

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, ABD'nin Atlanta kentinde 30-31 Ekim tarihlerinde düzenlenen G20 Dışişleri Bakanları Toplantısı'nın ardından Anadolu Ajansı, TRT Haber ve CNN Türk'e değerlendirmelerde bulundu. Fidan, Rusya-Ukrayna Savaşı'nın yaklaşık beş yıldır sürdüğünü hatırlatarak iki tarafın büyük bir fedakarlıkta bulunarak anlaşmaya varması gerektiğini söyledi.

Neler biliniyor

Fidan'ın açıklamalarına göre toplantı, Aralık ayında Miami'de yapılacak G20 Liderler Zirvesi'ne hazırlık niteliği taşıyordu. Katıldığı oturumlar arasında "Jeopolitik Gerilimler", "Enerji" ve "Tedarik Zincirleri" başlıkları yer aldı. CNN Türk'ün aktardığına göre Fidan, bu başlıkların birbiriyle bağlantılı sorunlar olduğunu ve Türkiye'nin önceliklerini mevkidaşlarıyla paylaştığını belirtti.

Fidan, toplantı kenarında ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ile Rusya, İngiltere, Fransa, Suudi Arabistan, Meksika, Almanya ve Japonya bakanlarıyla ikili görüşmeler yaptığını söyledi. Ayrıntılı görüşme içerikleri ise kaynaklarda yer almıyor.

Arka plan

Fidan, ABD ile İran arasındaki ihtilafın Hürmüz Boğazı'nın kapanmasına yol açtığını ve bu ihtilafın bir an önce çözülmesi gerektiğini ifade etti. Masadaki ülkelerin yeniden çatışma yaşanmaması ve diplomasiye şans verilmesi konusunda hemfikir olduğunu söyledi. Karadeniz'deki krizlerle birlikte Basra Körfezi ve Kızıldeniz'deki gelişmelerin tedarik zincirlerini aksattığını, Türkiye'nin bu konudaki tutumunu yeniden gündeme getirdiklerini belirtti.

Kaynaklar ne diyor

Anadolu Ajansı'nın haberine göre Fidan, savaşın artık sürdürülemez olduğunu ve Karadeniz'de Rus ve Ukrayna tahılı ile enerjisinin dünya piyasalarına ulaştırılamadığını, gıda güvenliği sorununun bir an önce çözülmesi gerektiğini söyledi. Fidan, savaşın Avrupa'ya enerji bakımından yaklaşık 100 milyar avro maliyet getirdiğine dair açıklamalara atıfta bulundu ve toplam faturanın daha yüksek olabileceğini belirtti. Bu rakamın kaynağı ve hesap yöntemi haberde açıklanmadı.

A Haber'in kısa video haberinde ise Fidan'ın Rusya ve Ukrayna'nın bir anlaşmaya varmak zorunda olduğunu söylediği aktarıldı. CNN Türk ise Fidan'ın X hesabındaki açıklamasına dayanarak Türkiye'nin küresel meselelerde sorumluluk almayı sürdüreceğini, çok taraflılığı, işbirliğini ve diplomasiyi savunacağını bildirdi.

Anadolu Ajansı, Fidan'ın Türkiye'nin uluslararası platformda sözü dinlenen bir aktör olduğunu vurguladığını ve bunu Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın dış politikadaki performansına bağladığını aktardı.

Feridun Sinirlioğlu'nun BM adaylığı

Anadolu Ajansı'na göre Fidan, Birleşmiş Milletler Genel Sekreterliği için teamül gereği sıranın Latin Amerika'da olduğunu, ancak bir aday üzerinde mutabakat sağlanamadığını söyledi. Bu tıkanma nedeniyle Türkiye'nin Cumhurbaşkanı imzalı bir mektupla Feridun Sinirlioğlu'nu resmi aday olarak BM'ye bildirdiğini aktardı. Fidan, Sinirlioğlu'nun Aralık 2024'te AGİT Genel Sekreterliği'ne tüm ülkelerin desteğiyle seçildiğini hatırlattı.

Ne anlama geliyor

Fidan'ın açıklamaları, Türkiye'nin Rusya-Ukrayna ve Orta Doğu gerilimlerinde diplomatik kanallarını açık tutma tercihini sürdürdüğünü gösteriyor. Ancak anlaşmanın hangi koşullarla mümkün olabileceğine dair somut bir çerçeve kaynaklarda yer almıyor. Gıda ve enerji ürünlerinin Karadeniz üzerinden ulaşamaması, gelişmekte olan ülkelerde fiyat ve arz üzerinde baskı yaratabilir; ancak bu etkinin büyüklüğü malzemede ölçülmüş değil. Değerlendirme olarak söylenebilir ki Hürmüz Boğazı'ndaki kesinti, enerji maliyetleri üzerinden hem Avrupa'yı hem de Türkiye'yi dolaylı olarak etkileyebilir.

Bundan sonra ne olacak

Fidan'a göre toplantı, Aralık'ta Miami'deki G20 Liderler Zirvesi'nin hazırlığı niteliğindeydi. Zirvede hangi somut adımların atılacağı ve Sinirlioğlu adaylığında bir sonuca varılıp varılmayacağı henüz belli değil.

Sıkça sorulan sorular

• Toplantı ne zaman ve nerede yapıldı? ABD'nin Atlanta kentinde 30-31 Ekim tarihlerinde yapıldı.
• Fidan Rusya ve Ukrayna'dan ne istedi? Fidan, iki tarafın büyük fedakarlıkta bulunarak bir anlaşmaya varması gerektiğini söyledi.
• Bir sonraki büyük adım ne? Aralık ayında Miami'de G20 Liderler Zirvesi yapılacak.
• Türkiye'nin tutumu ne? Fidan, Türkiye'nin çok taraflılığı, işbirliğini ve diplomasiyi savunarak uluslararası barış ve istikrara katkı sunmayı sürdüreceğini belirtti.