Herzog hükümet kurma görüşmelerini başlattı

İsrail'de 27 Ekim'deki genel seçimin ardından hiçbir lider Meclis'te çoğunluğu sağlayamadı. Cumhurbaşkanı Isaac Herzog, resmî seçim sonuçlarının kendisine teslim edilmesinin ardından hükümet kurma görüşmelerini başlattı. Partilerin temsilcileri Kudüs'teki resmî konutunda görüşmeye gelecek.

Neler biliniyor

Likud 27 sandalyeyle birinci parti oldu. Netanyahu'nun dinî sağ bloku 53, Eisenkot'un muhalefet bloku 48, iki İsrailli Arap partisi ise toplam 19 sandalye aldı. Meclis 120 sandalyeli ve çoğunluk için 61 sandalye gerekiyor. Eski genelkurmay başkanı Gadi Eisenkot'un merkez partisi 21 sandalye kazandı. Kaynaklar bu partinin adını farklı yazıyor: Der Spiegel 'Jaschar', NTV ise 'Yashar' kullanıyor.

Partilerin tutumu

Aşırı Ortodoks müttefik Birleşik Tevrat Yahudiliği partisi, NTV'nin aktardığına göre hiçbir başbakan adayını desteklememe kararı aldı. Der Spiegel'e göre Arap partisi Raam, Eisenkot'u hükümeti kurması için önerdiğini açıkladı ve bu öneriyi Perşembe günkü görüşmede Herzog'a iletecek. NTV ise Arap partilerinden birinin Eisenkot'a desteğini duyurduğunu, diğerinin de günün ilerleyen saatlerinde benzer bir karar alması beklendiğini yazıyor. Eisenkot ve Netanyahu, İsrail'deki iki Arap partisiyle ortak hükümet kurma ihtimalini şimdiye kadar reddetti. Muhalefet blokunda ise Arap partilerinin hükümette yer alıp almayacağı konusunda görüş birliği yok; blokun Salı günkü toplantısına Arap partilerinden kimse katılmadı.

Der Spiegel'in hesabına göre Raam ve Birleşik Liste'nin desteğiyle Eisenkot'un bloğu 67 sandalyeye ulaşabilir. Bu hesap, Arap partilerinin destek vermesine bağlı bir senaryo.

Süreç nasıl işleyecek

Herzog görüşmelerini küçük partilerle başlatarak büyüklük sırasına göre sürdürüyor. NTV'ye göre bu gece önce Eisenkot'un partisiyle, ardından Likud'la ayrı ayrı görüşecek. Herzog, hükümeti kuracak adayı 11 Kasım'a kadar belirleyecek. Der Spiegel ise Perşembe akşamına kadar tüm partilerin görüşmeye geleceğini aktarıyor. Medya haberlerine göre Eisenkot'un görevi ilk olarak alması bekleniyor, çünkü en fazla önerinin ona gelebileceği belirtiliyor. Herzog, mümkünse yeni bir seçimden kaçınmak istediğini söyledi ve siyasi aktörleri uzlaşıya çağırdı.

Yeni bir koalisyon kurulana ya da adayın başarısız olmasına kadar Netanyahu geçici hükümetin başbakanı olarak görevini sürdürecek.

Sahtecilik iddiaları ve kurumlar

Netanyahu, seçim yetkililerinin oy pusulalarındaki sahtecilik iddialarına ilişkin yürüttüğü soruşturmaya dayanarak sonuçların meşruiyetini tartışmaya açtı. Arap partilerini oyları çalmakla suçladı. Eleştirmenler ise başbakanın ve ortaklarının sandık iradesini baltalamaya çalıştığını savundu; Netanyahu bu suçlamaları reddetti. Ben-Gvir'in de aralarında bulunduğu aşırı sağcı müttefikler, Arap parti liderlerinin derhal tutuklanmasını ve sorgulanmasını istedi.

İsrail Merkezi Seçim Komisyonu, seçim güvenliğinin ihlal edilmediğini açıkladı. Komisyon Başkanı ve Yüksek Mahkeme Yargıcı Noam Sohlberg, Herzog ile görüşmesinde iktidarın barışçıl devrinin demokrasinin temel taşlarından biri olduğunu vurguladı. NTV'ye göre Sohlberg durumu gerçek bir tehlike olarak değerlendirdi. Arap azınlık dahil yüksek seçmen katılımını bir kazanım olarak niteledi.

Ne anlama geliyor

Değerlendirme olarak söylenebilir ki, hükümetin kurulup kurulmayacağı büyük ölçüde Meclis aritmetiğine ve Arap partilerinin tutumuna bağlı. Arap partileri desteği açıkça verirse Eisenkot'un önündeki tablo değişebilir; ancak dışarıdan destek vermek ile hükümette yer almak farklı sonuçlar doğurabilir ve bu konudaki görüş ayrılığı sürüyor. Vatandaş açısından ilk etki, hükümet kurulana kadar geçici bir yönetimin sürmesi olacak. Yeni bir erken seçim olursa siyasi belirsizlik uzayabilir. Bunlar olası senaryolar; kesin bir sonuç henüz yok.

Bundan sonra ne olacak

Herzog'un hükümeti kuracak adayı hangi tarihte ve kimi seçeceği henüz belli değil. Karar için 11 Kasım'a kadar süre tanındı.

Sıkça sorulan sorular

• Hükümeti kim kuracak? Henüz belli değil. Herzog 11 Kasım'a kadar karar verecek; haberlere göre Eisenkot'un görevi ilk olarak alması bekleniyor.
• Netanyahu görevine devam edecek mi? Yeni bir koalisyon kurulana ya da adayın başarısız olmasına kadar geçici başbakan olarak görevini sürdürecek.
• Yeni bir erken seçim olacak mı? Herzog bunu mümkünse önlemek istediğini söylüyor; sonuç henüz belli değil.
• Arap partiler hükümette yer alacak mı? Muhalefet blokunda bu konuda görüş birliği yok. Eisenkot ve Netanyahu, şimdiye kadar ortak hükümet ihtimalini reddetti.