İngiltere Merkez Bankası'ndan faiz artırımı beklentisi

İngiltere Merkez Bankası'nın (BoE) perşembe günkü Para Politikası Kurulu toplantısında politika faizini yüzde 3,75'ten yüzde 4'e çıkarması bekleniyor. Ekonomistlerin büyük bölümü bu adımı öngörüyor; kararın atılması halinde Ağustos 2023'ten bu yana ilk faiz artışı gerçekleşecek.

Aynı günlerde sterlin de dikkat çekiyor. BBC Business'ın aktardığına göre İngiliz sterlini, 18 büyük para biriminden oluşan sepete karşı Haziran 2016'daki Brexit referandumundan bu yana eşit en yüksek düzeyine ulaştı.

Neler biliniyor

Dünya Gazetesi'nin haberine göre yıllık enflasyon eylül ayında yüzde 3,5'e çıkarak son 11 ayın en yüksek seviyesine ulaştı. Enflasyonun bankanın yüzde 2'lik hedefinin üzerinde seyretmesi, piyasalarda bu ay faiz artırılacağı beklentisini güçlendirdi. Dokuz üyeli kurulun kararıyla birlikte BoE'nin üç aylık büyüme ve enflasyon tahminleri de yayımlanacak.

BBC'nin verilerine göre endeks 86,4 seviyesinde; endekste 2005 yılı değeri 100 olarak alınıyor. Merkez Bankası resmî hesaplamayı perşembe günü açıklayacak.

Arka plan

Politika faizi, şubat sonunda ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarına kadar son 15 yılın zirvesi olan yüzde 5,25 seviyesinden geriliyordu. Enflasyondaki yükselişin temelinde ise İran savaşı nedeniyle artan yakıt maliyetleri var. Hürmüz Boğazı'nda yaşanan darboğazlar küresel petrol ve doğal gaz arzını kısıtlayarak enerji fiyatlarını yukarı çekti.

Sterlin, 2016'daki referandumdan sonra Brexit süreci, Covid salgını ve 2022'deki mini bütçe döneminde önemli değer kaybetmişti. Son haftalarda ise euro ve dolar karşısında belirgin biçimde yükseldi; bu yükselişte beklenen faiz artışı etkili oluyor.

Kaynaklar ne diyor

Investec ekonomisti Ellie Henderson, kurul üyelerinin birçoğunun enflasyondaki son yükseliş karşısında sabrının tükenmeye başladığını düşündüğünü söyledi. Henderson, enerji fiyatlarının uzun süre yüksek kalmasının geçici bir fiyat şokunun kalıcı hale gelme riskini artırdığını belirtti.

Eski Hazine bakanı ve ekonomist Jim O'Neill ise sterlindeki yükselişe şaşırmadığını, İngiltere'deki iyileşen ivmenin yeterince hesaba katılmadığını söyledi. Bazı yatırımcılar, İngiltere'nin göreli siyasi istikrarı, güçlü büyümesi ve Avrupa Birliği ile yakınlaşması nedeniyle ülkeye farklı bakıldığını ifade etti.

Ne anlama geliyor

Faiz artışları borçlanma maliyetlerini yükselterek harcamaları ve enflasyonu baskılıyor, ancak ekonomik büyümeyi de yavaşlatabiliyor. İngiltere'nin bu yılki büyümesi beklentilerin üzerinde seyretti; ancak yüksek enerji ve yakıt fiyatlarının tüketici güvenini etkilediğine dair işaretler var.

Güçlü sterlin, enflasyonu frenlemeye yardımcı olabiliyor; ithal mallarda ve yurt dışı tatillerde tüketicinin alım gücünü artırabiliyor. Bu etkinin ne ölçüde gerçekleşeceği ise henüz belli değil.

Bundan sonra ne olacak

Piyasalarda enflasyon baskısının sürmesi halinde 2027 yılında da ilave faiz artışlarının gündeme gelebileceği değerlendiriliyor. Kararın ve üç aylık tahminlerin perşembe günü açıklanmasıyla para politikasının yönü netleşecek.

Sıkça sorulan sorular

• Faiz artışı ne zaman açıklanacak? Para Politikası Kurulu'nun perşembe günkü toplantısında karar verecek.
• Faiz artışı kesinleşirse kaç puan olacak? Politika faizinin yüzde 3,75'ten yüzde 4'e çıkarılması öngörülüyor.
• Sterlin neden değer kazandı? Kaynaklara göre beklenen faiz artışı ve İngiltere'nin göreli siyasi istikrarı etkili oluyor.