İsrail'de seçim sonuçları onaylandı; hükümet kurma yarışı başladı

İsrail Merkez Seçim Komitesi, 27 Ekim'de yapılan parlamento seçiminin sonuçlarını onayladı. Komitenin oylamasında 15 üye lehte, 14 üye çekimser, 2 üye aleyhte oy kullandı. Onaylanan tabloya göre 120 sandalyeli Meclis'te Likud liderliğindeki iktidar bloğu 53, Yashar lideri Gadi Eisenkot'un önderlik ettiği muhalefet bloğu 48 sandalye aldı. İsrail vatandaşı Filistinlileri temsil eden Ortak Liste ve Raam ise 19 milletvekiliyle Meclis'te yer alacak. Hiçbir blok tek başına çoğunluğa ulaşamadığı için koalisyon belirsizliği sürüyor.

Neler biliniyor

Komite Başkanı Noam Solhberg'in açıklamasına göre sonuçlar resmileşti ve parti dağılımı şöyle: Likud 27, Yashar 21, Birlikte Listesi 12, Ortak Liste 11, Demokratlar 8, Raam 8, İsrail Evimiz 7, Yahudi Gücü 7, Birleşik Tevrat Yahudiliği 7, Şas 6 ve Dini Siyonizm 6 milletvekili çıkardı. Solhberg, siyasi çalkantılara, sürprizlere ve sert anlaşmazlıklara rağmen seçim sonuçlarına saygı gösterilmesi konusundaki temel mutabakatın hiçbir zaman sarsılmadığını söyledi.

Resmî sonuçlar kısa süre içinde Cumhurbaşkanı Isaac Herzog'a sunulacak. Herzog'un, partilerle koalisyon kurulması için kimseye yetki vermeden önce istişare toplantılarına başlayacağı bildirildi. Hangi bloğun ya da lidirin yetki alacağı ise henüz belli değil.

Arka plan

Seçim sonrası tablo, hiçbir bloğun tek başına çoğunluk sağlayamadığı bir Meclis ortaya çıkardı. Muhalefet tarafında Eisenkot, Netanyahu'nun iktidarını sona erdirmek için muhalefet partilerinin ayrıntılı bir yol haritası hazırladığını açıkladı. Eisenkot, Netanyahu'yu 'yalnızca 46 milletvekili tarafından desteklenen geçici bir başbakan' olarak nitelendirdi. Bu iddia Eisenkot'a ait bir değerlendirme olup bağımsız olarak doğrulanmış değil.

Eisenkot, yeniden seçime gidilmesini istemediklerini ve 'ulusal acil durum hükümeti' hedefini sürdürdüklerini belirtti. Muhalefetin öncelikleri arasında Meclis başkanının değiştirilmesi, bazı önemli yasaların kabulü ve Netanyahu hükümetinin yargı düzenlemelerinin geri alınması bulunuyor. Eisenkot bu düzenlemeleri 'demokrasiyi tehlikeye atan yasalar' olarak niteledi.

Kaynaklar ne diyor

TRT Haber, Merkez Seçim Komitesinin oylama ve parti dağılımını ayrıntılı biçimde aktardı. CNN Türk ise muhalefet cephesinin tutumunu ve Eisenkot'un açıklamalarını aktardı. Eisenkot'un açıklamasında, Ultra-Ortodoks Birleşik Tevrat Yahudiliği Partisi'nin muhalefetle birlikte hareket edebileceğine işaret ettiği kaydedildi. CNN Türk'e göre bu durumda muhalefet bloğunun 55 sandalyeye çıkabileceği, yine de 61 sandalyenin altında kalacağı belirtildi.

Ayrıca ABD'nin İsrail'e planlanan 4 milyar dolarlık askerî yardımını durdurma kararı siyasi tartışmaya eklendi. Başkan Donald Trump'ın bu kararı açıkladığı ve yıl sonuna kadar kesilmesi konusunda mutabakat sağlandığı belirtildi. Netanyahu'nun ise 23 Ekim'de ABD'nin sağladığı savunma yardımının sona ereceğini söylediği aktarıldı. Eisenkot, Netanyahu'yu bu kararı kamuoyundan gizlemekle suçladı ve İsrail güvenlik kurumlarının kararı basından öğrendiğini savundu. Netanyahu'nun bu iddialara yanıtı malzemede yer almıyor.

Ne anlama geliyor

Bu tablo, Meclis'in dengesinin 61 sandalyelik çoğunluk eşiği etrafında şekilleneceğini gösteriyor. Ultra-Ortodoks Birleşik Tevrat Yahudiliği'nin 7 sandalyesi, hangi tarafın hükümet kurabileceğini belirleyebilecek kadar önemli görülüyor. Bu partinin tutumunun hangi yönde gelişeceği henüz belli değil. Değerlendirmeye göre yeni hükümetin kurulma süresi, Meclis'te kanun çıkarma kapasitesini ve yargı düzenlemelerinin akıbetini doğrudan etkileyebilir.

Yabancı yardım tartışması ise ülkenin güvenlik ve dış politika gündemini etkileyebilecek bir başlık. Ancak yardımın kapsamı ve uygulanma biçimi ile ilgili ayrıntıların bir kısmı henüz açıklanmadı.

Bundan sonra ne olacak

Herzog'un istişare sürecini tamamlayıp kimi görevlendireceği henüz belli değil. Muhalefetin yol haritasının somut adımları ve Birleşik Tevrat Yahudiliği'nin nihai tutumu da açıklanmadı. Bu nedenle hükümetin ne zaman kurulacağı konusunda kesin bir tarih verilemiyor.

Sıkça sorulan sorular

• Hükümet kurmak için kaç milletvekili gerekiyor? 120 sandalyeli Meclis'te en az 61 milletvekilinin desteği gerekiyor.
• Birleşik Tevrat Yahudiliği neden önemli görülüyor? Parti 7 milletvekiliyle belirleyici kabul ediliyor; muhalefetle birlikte hareket edebileceği mesajı verildi, ancak bu da muhalefeti 55 sandalyeye taşıyabiliyor.
• Muhalefetin öncelikleri neler? Meclis başkanının değiştirilmesi, bazı yasaların kabulü ve yargı düzenlemelerinin geri alınması olarak açıklandı.
• Herzog ne zaman yetki verecek? Malzemede bu konuda bir tarih yok; istişare toplantılarının başlayacağı belirtildi.