JEP, Orión operasyonu soruşturmasında emekli general Montoya dahil 12 kişiyi imputeledi

Kolombiya'daki Barış İçin Özel Yargı Birimi'nin (JEP) Tanıma Odası, Medellín'in Comuna 13 bölgesi ve çevresinde işlenen savaş suçları ve insanlığa karşı suçlar nedeniyle 12 eski güvenlik gücü mensubunu imputeledi. Sanıklar arasında, Ekim 2002'de gerçekleştirilen Orión operasyonu sırasında Ordu'nun IV. Tugay'ını yöneten emekli general Mario Montoya Uribe de yer alıyor.

Karar, JEP'in 8 numaralı davasının Antioquia alt dosyasının bir parçası. Dosyada, güvenlik güçlerinin, paramiliter gruplarla iş birliği içindeki devlet görevlilerinin ve sivil üçüncü kişilerin işlediği iddia edilen suçlar inceleniyor. Tanıma Odası, olayların 2001-2004 yılları arasında işleyen bir makro suç örüntüsüne bağlı olduğunu geçici olarak değerlendirdi.

Açıklamaya göre imputeler arasında sekiz Ordu, dört Polis mensubu bulunuyor. JEP, sanıkların olayları kabul edebileceğini ya da argüman ve delillerle itiraz edebileceğini belirtti. Imputasyonun bir mahkûmiyet anlamına gelmediği de kaydedildi.

Soruşturmada Comuna 13 ve çevresinde 891 kişiyi etkileyen 951 mağduriyet olayı tespit edildi. Bu olaylar arasında 87 zorla kaybetme, 80 cinayet, 289 zorla yerinden etme, 74 kişisel yaralanma, 34 işkence, yedi cinsel şiddet ve 380 ağır özgürlük yoksunluğu vakası yer alıyor. Ayrıca Kadın Bağımsızlıkları Derneği (AMI) liderlerine yönelik takibat da belgelendi.

JEP'e göre örüntü, birbirine bağlı iki politikaya dayanıyordu. Birincisi, gerekli doğrulama yapılmadan sakinlerin, gençlerin, tüccarların, toplum liderlerinin, insan hakları savunucularının ve sözde milislerin ailelerinin FARC-EP, ELN veya CAP'ın üye ya da yardımcısı olarak gösterilmesiydi. İkincisi ise güvenlik güçleri mensupları ile Nutibara Blok (BCN) paramiliter yapısı arasında iddia edilen saldırmazlık, hoşgörü ya da iş birliği politikasıydı.

Montoya, komutası altındaki IV. Tugay'ın gözetiminde gerçekleşen olaylardan dolayı 'ihmal yoluyla' fail olarak imputeledi. Kararda, Montoya'nın bizzat her suçu işlediği ya da suçlara yönelik doğrudan emir verdiği iddia edilmiyor; ancak görevi gereği önleme ve denetim yükümlülüklerini yerine getirmediği ileri sürülüyor. Dosyada ayrıca Orión operasyonunda 292 kişinin gözaltına alındığı, bunların 248'inin yakalama emri olmadığı ve 144'ünün delil yetersizliği nedeniyle Ocak 2003'e kadar serbest bırakıldığı belirtiliyor.

Sanıkların yanıtına göre dosyanın izleyeceği yol değişecek. Sanıklar suçlamayı kabul ederse dosya, onarıcı nitelikte cezalar değerlendirecek olan Barış Mahkemesi'ne gönderilebilir. Kabul etmezlerse dava, JEP'in Soruşturma ve İddianame Birimi'nde çekişmeli bir yargılamaya dönüşebilir. Sorumluluğun tespit edilmesi halinde verilebilecek cezalar 20 yıla kadar hapis olabilir.